اصفهانی ، سید ابوالحسن •
مرحوم آيت الله حاج سيد ابو الحسن اصفهانی رحمة الله عليه یکی از بزرگترين علما و مراجع شيعه در قرن اخير است که متجاوز از سی سال در رأس حوزه نجف از اساتيد بزرگ فقه و اصول بود و بعد از فوت مرحوم حائری و مرحوم نائينی زعامت و مرجعيت...
|
آبی رازی، موفق الدین، حسن
•
(س ششم ق)، فقیه و محدث. مشهور به خواجه آبى. وى در قریه راشدة شنست رى ساكن بود. وى بر فقیه عالیمقام امیركیا فرزند ابوالجیم مصدرى قرائت كرد. خواجه آبى فقیهى صالح و مورد اعتماد بود.
|
آبی، ابوسعد، ابوسعید منصور •
(وف 432 /422 /421 ق)، فقیه، ادیب، شاعر و مورخ امامى. در آبه یا آوه از توابع ساوه متولد شد. و پس از كسب معلومات متداول زمان در رى به وزارت ابوطالب مجدالدولهى دیلمى رسید، و با صاحب بن عباد دوستى داشت. به گفتهى منتجب الدین از شاگردان شیخ طوسى بود. عبدالرحمان نیشابورى از او روایت مىكرد. برادر او، ابومنصور...
|
آبی، تاجالدین علی
•
(س ششم ق)، فقیه. قاضى تاجالدین، به آورده منتجبالدین در «فهرست»، از فقیهان عصر خویش بوده است.
|
آبی، عزّالدین، زینالدین، ابومحمد حسن •
(س هفتم ق)، فقیه امامى. وى معروف به فاضل آبى و ابنزینب یا ابنزبیب یا ابنربیب و از شاگردان محقق حلّى بود كه با استاد خود مباحثاتى داشته و در بسیارى موارد با وى مخالفت كرده است. از آثار او «كشف الرموز» است، در شرح «مختصر نافع» كه در رمضان سال 672 ق از كتابت آن فارغ شده است. آبه روستایى در بخش جعفر آباد...
|
|
|
آتشی شیرازی، محمد کاظم •
(1289 -1208 ق)، فقیه و مجتهد. دائى نگارندهى «فارسنامهى ناصرى» است. سالها تحصیل مراتب علمیه كرد تا به دریافت درجه اجتهاد نایل گشت. در 1245 ق از شیراز به كرمان رفت و در آنجا ساكن شد و سالها به نشر معارف اسلامى پرداخت و عهدهدار امامت مسجد گنجعلىخان بود.
|
آتشی مراغهای
•
(س سیزدهم ق)، فقیه، ادیب و شاعر. در عهد فتحعلى شاه شیخالاسلام مراغه و از شعراى معروف آن شهر و متخلص به آتشى بوده است. وى كتب زیادى تألیف كرده است، دیوانى هم دارد كه اكثر اشعار آن به زبان تركى است.
|
آجِنْگانی، ابوالفضل محمد •
(س چهارم ق)، فقیه و متكلم. در آجنگان، از روستاهاى سرخس، متولد شد. از بزرگان اهل مناظره و از استادان فقه و كلام بود.
|
آخری، ابوالفضل خُزیمة
•
(وف 548 ق)، فقیه و متكلم معتزلى، ادیب و لغوى. نامش محمد و به خزیمه معروف بود. اهل آخُر، قصبهاى در دهستان، میان گرگان و خوارزم، بود. در ناحیهى دهستان از كسانى چون ابوالفتیان عمر بن عبدالكریم روّاسى و بندار بن عبدالواحد دهستانى و دیگران حدیث شنید. در مرو به روایت حدیث اشتغال داشت و در همان جا نیز درگذشت.
|
آخری، ابوالقاسم اسماعیل •
(س چهارم ق)، فقیه و محدث. در آخُر، قصبهاى در ناحیه دهستان میان گرگان و خوارزم، متولد شد و به مصر سفر كرد. وى از احمد بن بهزاد سیرافى و ابوالفوارس صابونى و دیگران حدیث روایت مىكرد. ابوالقاسم حمزه بن یوسف سهمى نیز از او روایت كرده و «اصول» او را ستوده است.
|
آخوند خراسانی، ملا محمد کاظم
•
(1329 -1255 ق)، فقیه، اصولى، مجتهد بزرگ تشیع و از بنیانگذاران انقلاب مشروطیت. پدرش ملا حسین اهل هرات و ساكن مشهد بود. وى مقدمات علوم را در مشهد آموخت و از آنجا به سبزوار رفت و مدتى در محضر درس حاج ملاهادى سبزوارى حاضر گشت. در بیست و دو سالگى به تهران آمد و علوم عقلى را نزد میرزا ابوالحسن جلوه و دیگران...
|
آدم بن یونس نسفی •
(س پنجم ق)، فقیه امامى. شیخ فقیه و ثقهى عادل كه تصنیفات شیخ ابوجعفر طوسى را بر وى قرائت كرد. ابنحجر در «لسان المیزان» تحت عنوان رجال شیعهى امامیه از او نام مىبرد.
|
آدمی استرآبادی، ابوالقاسم علی
•
(س چهارم ق)، فقیه و محدث. او را آدمى اسدآبادى و همچنین آدمى همدانى نیز نامیدهاند. او در طلب حخدیث مسافرت كرد و از فاروق خَطّابى و ابوبكر قطیعى و برخى دیگر حدیث شنید.
|
آدمی چاچی، ابوبکر احمد •
(س چهارم ق)، فقیه و محدث. آدمى در چاچ (ناحیهاى در شمال شرقى سیر دریا، ظاهراً مطابق ناحیهى تاشكند) و نواحى اطراف آن زندگى مىكرد و به روایت حدیث اشتغال داشت. وى به عراق و حجاز سفر كرد و از حبیب بن مغیره چاچى، حامد بن داوود چاچى، عبیداللَّه بن واصل بخارى، ابوحاتم محمد بن ادریس رازى و محمد بن عبداللَّه...
|
آدینه اصفهانی، جواد
•
(وف 1339 ق)، حكیم، فقیه و زاهد. از مبرزین شاگردان جهانگیرخان قشقائى بود. وى از مدرسین حكمت در مدرسه صدر و مسجد ذوالفقار اصفهان بود و متون معقول و منقول را تدریس مىكرد. خط او نیز پخته و شیرین بود. همچنین از نجوم و هیئت سر رشته داشت. استاد جلال همایى و آقامیرزا محمود مفید اصفهانى از شاگردان نامور وى بودند.
|
آذری قمی، احمد •
حاج شیخ احمد آذرى قمى یكى از ستارگان... آسمان فضیلت حوزه علمیه و شهرستان مذهبى قم است كه در حدود 1342 قمرى در قم چشم به جهان گشوده و پس از پرورش و خواندن اولیات و ادبیات سطوح را از مدرسین حوزه علمیه فراگرفته و آنگاه مهاجرت به نجف اشرف نموده و در آن سامان از محضر آیات عظام آقا میرزا عبدالهادى شیرازى و...
|
آرانی کاشانی، محمدعلی
•
(وف 1244 ق)، فقیه. معروف به ملا على آرانى. از اهالى ده آران از توابع كاشان بود. پس از كسب فیض از محضر علما و كسب اجازه از ملا احمد نراقى در 1217 ق به گلپایگان رفت و سپس در 1242 ق به تهران آمد، پس از آن در قم اقامت گزید. آثار او عبارتاند از: «الدّرة البهیة»، منظومه در اصول فقه كه در 1242 ق، منطبق بر...
|
آرانی کاشانی، ملا محمدعلی •
(1325 -1250 ق)، فقیه. در آران كاشان متولد شد. مقدمات را نزد پدرش فراگرفت و در تهران نزد سید حسین كاشانى تحصیل كرد. پس از آن به عراق رفت و از محضر فاضل ایروانى و شیخ زینالعابدین مازندرانى بهره جست و اجازه یافت. سپس به ایران بازگشت و در زادگاهش متوطن شد و به ترویج معارف اسلامى پرداخت. از آثارش: «عرائس...
|
آزاد قزوینی، میرآزاد
•
(س سیزدهم ق)، مجتهد اصولى، فیلسوف، حكیم و شاعر. برادر كوچك میر سید على قزوینى و از سادات قزوین بود. او نزد شیخ محمدتقى شهید ثالث و برادرش ملا محمدصالح برغانى فقه و اصول خواند و در حوزهى درس آخوند ملا آقا حكمى قزوینى حكمت آموخت، سپس عازم هندوستان شد و ساكن آن سامان گشت. طبعى موزن داشت و اشعار لطیفى سرود.
|
آزادواری جوینی، ابوموسی هارون •
(س سوم ق)، ادیب و فقیه. در نیشابور از ابوعبداللَّه محمد بن ابراهیم پوشَنجى و ابراهیم بن عبدالرحمان بن سهل آزادوارى حدیث شنید. حاكم ابوعبداللَّه حافظ از او روایت كرده و او را فقیه و ادیب شمرده و گفت است كه وى پیش از سال 310 ق در رى و بغداد به جمعآورى احادیث اشتغال داشته است.
|
آستارایی، اسحاق
•
(وف 1391 ق)، فقیه و مدرس. در قصبه ارچوان آستارا متولد شد. پس از تحصیل ادبیت در زادگاهش، به لنكران رفت و از آنجا به اردبیل مهاجرت كرد. وى نزد افتخارالعلما و شیخ عبداللَّه تحصیل علوم كرد و در سال 1340 ق به خراسان مسافرت كرد و از محضر درس آقا شیخ حسن برسى و میرزا ابوالقاسم حكمى و آقا بزرگ حكیم و ادیب نیشابورى...
|
آشتیانی •
حاج میرزا محمدحسن آشتیانى (ف. تهران 1319 ه.ق.) از اعیان علما و مجتهدان با فضل و دیانت و از شاگردان شیخ مرتضى انصارى بود. وى به تهران آمد و حوزه درس او مرجع استفاده بسیارى بوده است. كتاب «بحرالفوائد فى شرح الفرائد و التقریرات» وى در سال 1315 ه.ق. در تهران چاپ سنگى شده و كتاب «ازاحة الشكوك» نیز به چاپ...
|
آشتیانی، باقر
•
حاج میرزا باقر بن العلامه المتبحر حاج میرزا احمد آشتیانى دام ظله از علماء معاصر تهران و افاضل خاندان آشتیانى میباشند. تولد ایشان در آخر 1323 ق در تهران واقع شده و پس از فراغت از سطوح اولیه در سال 1340 ق مهاجرت به نجف اشرف نموده و از محضر مرحوم آیتاللَّه مشكینى و آیتاللَّه آقا ضیاءالدین عراقى و آیتاللَّه...
|
آشتیانی، حسن، محمدحسن •
(1319 -1248 /1243 ق)، عالم اصولى و مجتهد. در آشتیان متولد شد و در نجف تحصیل كرد و از شاگردان شیخ مرتضى انصارى بود. پس از اتمام تحصیلات و رسیدن به مقام اجتهاد، به تهران آمد و به تشكیل حوزه و تدریس مشغول شد. شهرت میرزاى آشتیانى به سبب مخالفتش با اعطاى امتیاز توتون و تنباكو به بیگانگان، معروف به قرارداد...
|
آشتیانی، محمد
•
حاج میرزا محمدحسن بن میرزا جعفر بن میرزا محمد آشتیانى از اعیان علماء و مجتهدین عصر گذشته ما كه با فضل و دیانت و وثاقت معروف و از شاگردان مبرز و ممتاز شیخالطائفه علامه انصارى بوده و بعد از وفات استادش در سال 1282 ق به تهران مهاجرت نموده و حوزه درس او مورد توجه و مرجع استفاده بسیارى از اطباء عصر بوده...
|
آشتیانی، مرتضی •
مرتضى ابن العلامه الجلیل آیتاللَّه العظمى حاج میرزا محمدحسن بن العالم العامل میرزا جعفر آشتیانى از مشاهیر علماء و مجتهدین و روسا حوزه علمیه مشهد مقدس بودهلند.
تولدش در سال 1281 قمرى روز وفات علامه انصارى شیخنا المرتضى ره صاحب فرائد و مكاسب بوده و مرحوم والدش به واسطه كثرت علاقه به استادش مرحوم شیخ...
|
آصف قزوینی
•
(وف 1136 ق)، فقیه. در قزوین متولد شد. مراتب علمى را تا تحصیل اجتهاد در اصفهان طى كرد. سپس به قزوین و از آنجا به تفلیس رفت و به تدریس فقه و اصول پرداخت. چند سال بعد دوباره به اصفهان رفت و دچار فتنهى افغان و محاصرهى اصفهان و قحط و غلا گردید و كمر همت به یارى برادران دینى بست و مواسات بسیارى با آنان كرد....
|
آفُرانی، ابواحمد، محمد •
(وف 422 ق)، فقیه و محدث. از لیث بن نصر كاجَرى نَسفَى حدیث شنید و كتاب «موَّطا» را از او روایت كرد. آفُران قریهاى است نزدیك نَسَف و ابواحمد در آنجا درگذشت.
|
آفُرانی، ابوالطیب، عبدالملک
•
(وف 338 ق)، فقیه، ادیب و شاعر. ابوالطیب از مردم آفُران، قریهاى در نزدیكى نسف، بود. از احمد بن حامد مقرى نسفى و ابوالفوارس احمد بن محمد بن جمعه و لیث بن نصر كاجَرى نَسفَى حدیث شنید و به مرو رفت و در آنجا فقه آموخت و از ابوالعباس معدانى و ابوالحسن محمودى و ابوزید فقیه مروزى حدیث شنید.
|