عضویت العربیة English
امام مهدی علیه‌السلام: من خاتم اوصیا هستم و خداوند به‌واسطه من، بلا را از خانواده و شیعیانم بر طرف مى‌کند. بحارالأنوار، ج 52، ص30

وقف و حقوق

حدود وظايف و اختيارات متولي

حدود وظايف و اختيارات متولي
وظيفه‏ي متولي در مرحله اول، حفظ و صيانت اصل وقف و عمارت و اصلاح آن در صورت نياز، و در مرحله‏ي بعد تحصيل و جمع‏آوري درآمد وقف و تقسيم آن بين مستحقين است و حتي مستحقين نيز حق انجام چنين اموري را ندارند. البته اگر واقف وظيفه‏ي خاص را براي متولي در نظر گرفته و بعضي از امور ياد شده را به او محول کرده باشد، لازم است مطابق شرط و نظر واقف عمل شود. کاشف ادامه ...

اين اموال بعد از انقراض، ملک کيست؟

اين اموال بعد از انقراض، ملک کيست؟
بدون ترديد اگر در مورد محل بحث، قايل به صحت آن به عنوان حبس شديم اين مال به مالک اصلي‏اش بازمي‏گردد، زيرا اصلا از اول از ملک او خارج نشده است اما اگر قايل به صحت مورد به عنوان وقف شديم، اين مال به چه کسي بازمي‏گردد؟ کشف الرموز به عده‏اي از اعلام نسبت داده است که چون اين وقف تام است از ملک واقف خارج شده و به او بازنمي‏گردد. شيخ در نهايه مي‏گويد: به ورثه‏ي واقف ادامه ...

شخصيت حقوقي وقف

شخصيت حقوقي وقف
از جمله موضوعات فقهي حقوقي که بايسته‏ي بحث و تحقيق‏اند عنوان «شخص حقوقي»است و از آنجا که پرسش‏هاي زيادي در اين باره مطرح است، اين بايستگي دو چندان مي‏شود.از اين‏رو اين نوشته برخي از مطالب مربوط به شخص حقوقي، به ويژه شخصيت حقوقي وقف را در معرض ديد خوانندگان قرار مي‏دهد. ادامه ...

حفظ عين موقوفه

حفظ عين موقوفه
حفظ موقوفه از اهم وظايف متولي است و هر گاه در نگهداري آن کوتاهي کند مي‏يابد پاسخگو بوده و از عهده خسارت وارده نيز برآيد. کما اين که ماده 6 قانون تشکيلات و اختيارات سازمان حج و اوقاف و امور خيريه مصوب سال 1363 نيز اين معني را تصريح نموده است. (141) ادامه ...

فرهنگ حقوقي وقف

فرهنگ حقوقي وقف
مجله وقف ميراث جاويدان از همان آغاز انتشار علاوه بر جمع‏آوري مقالات و فعاليتهاي روزمرّه مطبوعاتي درصدد برآمد برخي کارهاي زيربنائي و تحقيقي را نيز براي شناسائي فرهنگ وقف انجام دهد. بدين منظور عناوين و موضوعاتي را که به گونه‏اي با مسأله وقف و اسناد و مدارک وقفي مرتبط بود با کارشناسان و نويسندگان صاحبنظر در ميان نهاد تا هر يک در زمينه موضوع مورد علاقه و تخصص خود مقاله‏اي را فراهم کند و از طريق مجلّه در اختيار علاقمندان قرار گيرد. مقاله علم سياق ادامه ...

قابليت بقاء حقوق (مالکيت) معنوي در مقابل انتفاع

قابليت بقاء حقوق (مالکيت) معنوي در مقابل انتفاع
قبل از اين ديديم که حقوق (مالکيت) معنوي، منفعت محسوب نمي شوند. بنابراين، از جهتي که فقها و حقوقدانان وقف منفعت را باطل مي دانند، نمي توان وقف اين حقوق را باطل پنداشت. اما علاوه بر اين: الف)فقها و حقوقدانان معتقدند اگر استفاده و منافع تسبيل شده ملازمه اي با زوال مال موقوفه نداشته باشند، وقف اموال ذاتاً مصرف شدني نيز صحيح خواهد بود. ادامه ...

لزوم عين بودن مال موقوفه

لزوم عين بودن مال موقوفه
تعريف فقهي و حقوقي وقف به «تحبيس عين و تسبيل منفعت» و روايات و احاديثي که به معناي شناسايي صحت عمل وقف و تعيين ارکان آن مي باشد، ترديدي در آن باقي نگذاشته است که فقهاي شيعي " مال موقوفه " را در عين منحصر بدانند. با نگاهي گذرا به تعاريف غالب فقها (اعم از شيعه و سني) به اهميت و جايگاه " عين " موقوفه در اين مباحث پي مي بريم. اهميت اين موضوع به حدي است که غالباً يکي از ارکان وقف عين معرفي مي شود (محقق ثاني، 1410 ق: 443) (محقق حلي، 1403: 156). ادامه ...

وقف در مقابر

 وقف در مقابر
درکتب سير چنين مذکور است که در زمان حکمراني اميرکبير امير مبارزالدين محمد بناي توسعه‏ي حصار بلده گذارده در آن حين حفاران خندق بجسد سعيد شهيد رسيده جراحات تازه بر آن مشاهده [کردند] و انگشتري در انگشت مبارک (1) که بر آن فضل بن موسي بن جعفر نقش بود ديده بعد از تفحص و تجسس چنان معلوم شد که امام زاده‏ي شهيد سعيد از احفاد و اولاد امام لازم التعظيم است که ازدست مخالفين دين مبين شربت شهادت چشيده درين مکان مبارک آسوده. ادامه ...

ديون وقف

ديون وقف
منظور از ديون وقف، تعهدات مالي است که بر عهده موقوفه بوده و قانونا قابل مطالبه است. بنابراين مالياتها، حق‏الزّحمه کارکنان موقوفه، هزينه‏هاي اداري، حق‏الزّحمه وکلا و هزينه‏هاي عمران و آبادي جزء ديون وقف است که بايد از عوايد موقوفه پرداخت شود. اصولاً با در نظر گرفتن شخصيّت حقوقي موقوفه، مي‏توان در صورت اقتضاي ضرورت و مصلحت، بر عهده موقوفه وام گرفت ادامه ...

بطلان

بطلان
1ـ حالتي که احراز شود وقف مورد ادّعا، داراي شرايط صحّت انعقاد و ارکان قانونيِ لازم نبوده است؛ مثل موردي که کشف شود موضوع وقف قبلاً تلف‏شده بوده است. 2ـ به پايان يافتن يک وقف نيز از سر تسامح، بطلان وقف اطلاق مي‏شود. (رک: انحلال وقف) ادامه ...