عضویت العربیة English
امام رضا علیه‌السلام: هر یک از دوستانم مرا با شناخت حقّم زیارت نمى‌کند مگر این که در روز قیامت، شفاعتم از او پذیرفته مى‌شود. وسائل الشیعه

وقف و اقتصاد

وقف، عاملی مهم در اقتصاد اسلام

وقف، عاملی مهم در اقتصاد اسلام
در این نوشتار سعی شده که بیان شود که به نظر اسلام وقف یکی از عوامل بسیار مهم برای فقر زدائی در دین مقدس معرفی گردیده وحتی یکی از موارد مهم ذخائر آینده مستضعفین معرفی گردیده است. زیرا قرآن تأکید بسیار نموده است که ادامه ...

گنج اندوزي و حبس مال(1)

گنج اندوزي و حبس مال(1)
اين نوشته ميکوشد تا دو ديدگاه قرآن کريم را دربارة دارايي و ثروت بررسي کند. در قرآن آيات فراواني دربارة مال و دارايي و فقر و ثروت، و در يک کلام، مناسبات و درآمدها و هزينههاي اقتصادي وجود دارد. در همة اين آيات، جنبههاي توحيدي درآمد مد نظر است و بر ارائة نگاهي درست و در راستاي همان بينش توحيدي تأکيد شده است. مال در ادامه ...

گنج اندوزی و حبس مال (2)

گنج اندوزی و حبس مال (2)
اما واژة دوم اقتصادي قرآن که آن هم به ذخيره و نگهداري مال مربوط است حبس مال است. از حبس مال در قرآن به «صدقه»، «انفاق» و «دهش» مال ياد شده است. صدقه، اسم مصدر «صدق» است و در اصطلاح رايج به کمک مالياي گفته ميشود که با قصد قربت و به صورت داوطلبانه به نيازمندان مي-شود،(48) در قرآن اما، کمک مالي و ادامه ...

وقف در فقه اسلامی (بيان مصاديق واژه‏ها و اصطلاحات)

وقف در فقه اسلامی (بيان مصاديق واژه‏ها و اصطلاحات)
از مطالبي که جمهور فقهاي مذاهب اسلامي به آن پرداخته‏اند، بحث بيان مصاديق واژه‏هايي است که ممکن است در اوقاف (به عنوان جهتهاي موقوف عليه) به کار روند. واژه‏هايي مانند «مسلمين»، «فقرا» و... روشن است که در اين جا منظور بيان مصاديق آنهاست؛ مصاديقي که واژه‏ها و اصطلاحات، در صورت اطلاق به آنها انصراف پيدا مي‏کنند. بنابراين در اين جا منظور بيان مفاهيم واژه‏ها نيست تا جاي طرح آنها بخش تفسير واژه‏ها باشد؛ بلکه منظور بيان مصاديق است: ادامه ...

وقف در فقه اسلامي و نقش آن در شکوفايي اقتصاد اسلامي

وقف در فقه اسلامي و نقش آن در شکوفايي اقتصاد اسلامي
«لن تنالوا البر حتي تنفقوا مما تحبون»(1)چنان که در متن اثر حاضر اشاره شده، سنت ديرپاي وقف، هم در سيره‏ي رسول خدا صلي الله عليه و سلم و معصومين عليهم‏السلام و هم در سيره‏ي صحابه و تابعين از جايگاهي والا و ارجمند برخوردار بوده است. پس از صدر اول نيز مسلمانان، به سهم خود، در همه‏ي اعصار و امصار به عنوان يک سنت حسنه و صدقه‏ي جاريه به آن نگريسته‏اند. ادامه ...

وقف پول نزد اهل سنت

وقف پول نزد اهل سنت
زحيلي ضمن بيان نظريه‏ي حنابله پيرامون آنچه وقف آن جايز است، وقف درهم و دينار را در زمره‏ي موارد بطلان وقف نزد آنان ذکر کرده است و مي‏نويسد: «قد وضع الحنابلة و غيرهم حنابطا لما يجوز وقفه و ما لا يجوز، فقالوا: الذي يجوز وقفه هو کل ما جاز بيعه و جاز الانتفاع به مع بقاء عينه، و کان أصلا يبقي بقاء متصلا کالعقار و الحيوانات و السلاح و الأثاث و أشباه ذلک . ادامه ...

امکان ‏سنجي فقهي وقف پول

امکان ‏سنجي فقهي وقف پول
مقوله‏ي وقف از جمله موضوعاتي است که در کشورهاي پيشرفته جهان مطرح است.در همه‏ي کشورهاي دنيا ثروتمندان به ويژه در سنين بالا تمايل دارند بخشي از ثروت خود را جهت اهداف خيرخواهانه وقف کنند. در ايران اين سنت نيکو مبتني بر ارزش‏هاي اسلامي است؛ بنابراين بايد در چارچوب اصول مشخصي که براي آن تعريف شده است، انجام شود. اما به علت تعاريف محدود از آن؛ امکان گسترش دايره‏ي آن و تجهيز بسياري از دارايي‏هاي مالي در قالب آن ناممکن شده است. ادامه ...

ادله‏ي بطلان وقف پول

ادله‏ي بطلان وقف پول
پس از ذکر اقوال فقها پيرامون پول - که چنانکه گفته شد با تعبير وقف درهم و دينار از آن ياد شده است - اکنون ادله‏اي که مي‏توان بر بطلان وقف پول اقامه کرد (اعم از اينکه در کلمات فقها به آن اشاره شده باشد يا خير) بيان مي‏کنيم و آنها را مورد بررسي قرار مي‏دهيم. ادامه ...

جايگاه وقف در توسعه اقتصادي

جايگاه وقف در توسعه اقتصادي
در اين مقاله، ما توانستيم جهات گوناگوني که وقف در شريعت اسلام دارد بررسي کنيم.روشن شد که وقف يکي از بزرگترين نهادهاي اسلامي بخش سوم در کنار نهاد عظيم بيت‌المال و دولت است، و از اين جهت، نقش بسيار بزرگي در احياي بخش سوم اقتصاد در زمينه افزايش سرمايه فيزيکي، سرمايه انساني، بهره‌وري، کاهش فقر نسبي، و حذف فقر مطلق به مثابه علل مستقيم و غير مستقيم توسعه اقتصادي مي‌تواند ايفا کند. ادامه ...

تصحيح وقف پول با عمومات امضايي

تصحيح وقف پول با عمومات امضايي
بر فرض که وقف پول را با ماهيت وقف ناسازگار بدانيم، چون دليلي بر حرمت چنين معامله‏اي وجود ندارد، بلکه مشکل تنها بر سر عدم شمول ماهيت و مفهوم وقف نسبت به آن است؛ لذا با عمومات امضايي معاملات آن را به عنوان معامله‏اي جديد تصحيح مي‏کنيم. برخي از فقها نيز با اينکه وقف پول را صحيح نمي‏دانند، با اين وجود در صدد تصحيح اين عمل برآمده و مي‏گويند: ادامه ...