عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله: هر که حسین را دوست بدارد، خداوند دوستدار او است. بحارالأنوار، ج43، ص261
  • چشم انتظاران
  • چراغ راه مداحان

شعر و ادب

ماهیت وجه شبه

نگاهی به دیدگاه‌های عبدالقاهر جرجانی

ماهیت وجه شبه
تشبیه عامل اولیه‌ی تعیین ماهیت حسی یا غیرحسی صورِ خیال است، و عامل ثانویه‌ی آن ماهیت جوهرهای دخیل در آفرینش صورت خیالی است. کاوش بیش‌تر در ویژگی‌های وجه شبه بین دو سوی تشبیه ممکن است به درک ما ادامه ...

تصویرپردازی و آرایه‌بندی

نگاهی به دیدگاه‌های عبدالقاهر جرجانی

تصویرپردازی و آرایه‌بندی
هنگامی که به ماهیت تزیینی تصویرپردازی می‌پردازیم، لازم است حالتی را که بر اساس آن می‌توان یک تصویر را تزیینی یا آرایه‌ای نامید تعریف کنیم. رزموند توو اظهار می‌کند زمانی که شاعر یا منتقد بر این باور است که ادامه ...

ماهیت دیداری تصویرپردازی

نگاهی به دیدگاه‌های عبدالقاهر جرجانی

ماهیت دیداری تصویرپردازی
جرجانی در بررسی تمثیل به طور خاص، به شدت بر ماهیت تصویر، آن‌گونه که در این صنعت ادبی تجلی پیدا کرده است، تأکید می‌ورزد. او می‌گوید حس بینایی یا درک تصویر از طریق تماس مستقیم با چشم باعث می‌شود ادامه ...

ماهیت حس‌انگیز صورِ خیال

نگاهی به دیدگاه‌های عبدالقاهر جرجانی

ماهیت حس‌انگیز صورِ خیال
خطر بزرگ هنگام بحث درباره‌ی ماهیت حس‌انگیز صورِ خیال، عمال‌گونه که هر منتقد یا شاعر پیش از سده‌ی بیستم تصور کرده است، گرایش به توصیف آثار منتقدان یا شاعران برمبنای تعبیرنوینی از حس‌انگیزی است، در ادامه ...

تصویرپردازی و معنا

نگاهی به دیدگاه‌های عبدالقاهر جرجانی

تصویرپردازی و معنا
جرجانی بیان هنری را یک واحد سخت به هم بافته در نظر می‌گیرد. در نتیجه، هر عنصری ازاین واحد برای عبارت حیاتی است و از آن عبارت به عنوان یک کل، جدایی‌ناپذیر است. معنایِ عبارت نتیجه‌ی تعامل روابط نحویِ بین ادامه ...

شباهت همچون صورت خیال در شعر

نگاهی به دیدگاه‌های عبدالقاهر جرجانی

شباهت همچون صورت خیال در شعر
شباهت، طبق نظر جرجانی، علت وجودی صورِ خیال در شعر است. هر سه صورت تصویرپردازی، همان‌گونه که به تکرار در دلائل‌الاعجاز و اسرارالبلاغه تأکید شده است، یعنی استعاره، تمثیل و تشبیه مبتنی بر این رابطه است. ادامه ...

صورت و محتوا در شعر

نگاهی به دیدگاه‌های عبدالقاهر جرجانی

صورت و محتوا در شعر
کاوشِ مفصل جرجانی را در رابطه‌ی تکواژ با بافت آن و تأکید فراوانش بر مفهوم ساخت به عنوان ساخت معناها، و نه واژه‌ها در حکم مجموعه‌هایی از صداها، می‌توان براساس «استیلای آموزه‌ی لفظیون» ادامه ...

ساختار کلام ادبی: واژه و بافت

نگاهی به دیدگاه‌های عبدالقاهر جرجانی

ساختار کلام ادبی: واژه و بافت
تأکید جرجانی بر منشأ روان‌شناختی آفرینش ادبی، براساس ریشه‌های آن در تجربه، کاملاً به شکل طبیعی دو باور مهم را در مورد زبان و ترکیب‌‌بندی ادبی به وجود آورد: نخست این که زبان نظامی از روابط است چنان که در ادامه ...

نظریه‌ی جرجانی درباره‌ی ساخت

نگاهی به دیدگاه‌های عبدالقاهر جرجانی

نظریه‌ی جرجانی درباره‌ی ساخت
نظریه‌ی جرجانی درباره‌ی نظم نمایانگر اوج چهار سده پژوهشی عمیق در فرهنگ عربی [اسلامی] در باب ماهیت فصاحت، بلاغت و برتری آثار ادبی است. مانند بسیاری از دیگر جنبه‌های ادبیات، تحلیل صورت و محتوا و خود ادامه ...

نوآوری‌های جرجانی

نوآوری‌های جرجانی
فهمِ دسته‌بندی جرجانی از تمثیل، تشبیه، استعار و تحلیلش در مورد وجه شبه و شناخت سهم او در تحلیل این جنبه‌های صورِ خیال، بدون تشخیص وجود الگوهای اشاره شده در آثار پیشینیانش، دشوار است. برای مثال، وجه شبه در ادامه ...