شعر و ادب

مدرنیسم و پسامدرنیسم در داستان

مدرنیسم و پسامدرنیسم در داستان
این مقاله به ارزیابی مؤلفه‌های داستان‌های مدرن و پسامدرن می‌پردازد و اشتراک‌ها و افتراق‌های آنها را می‌پژوهد. فقدان نظم همان‌طور که رمان‌نویسان مدرنیست را متقاعد ساخت که نظم را در اعماق ذهن اعاده کنند، داستان‌نویسان پسامدرن را نیز بر آن داشت که تألیف یک رمان اصولاً با شکل‌دادن یا بر ساختن واقعیت خاص تفاوتی ندارد. به همین‌رو فراداستان با تردید بر وقوف خداگونه‌ی نویسنده بر متن، توجه را بر نگارش و نه آگاهی نویسنده می‌گذارد تا جهان را از طریق نظام دل به خواهانه‌ی زبان مقوله‌بندی کند. ادامه ...

چرا داستان‌های ما جهانی نمی‌شوند؟

چرا داستان‌های ما جهانی نمی‌شوند؟
این مقاله به عوامل تاریخی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگیِ جهانی شدنِ ادبیاتِ داستانیِ یک کشور می‌پردازد و آنگاه، این پرسش را محور کار خود قرار می‌دهد که چرا داستان‌های ایرانی، خلاف داستان‌های ژاپنی، جهانی نمی‌شوند؟ گسست تاریخی در ایران، انقطاع تمدن و کمبود سنت داستانی، از جمله‌ی پاسخ‌های نویسنده به این پرسش هستند. ادامه ...

تولد مرگ

تولد مرگ
نوشتن از مرگ لزوماً به منزله‌ی نفی زندگی، تأیید تقدیر و بی‌اعتنایی به تغییر نیست؛ و نیز نه ارائه‌ی راه‌حل برای فرهنگی که در بعضی مراحل تاریخی به مرگ و عزا بیش از زندگی عشق می‌ورزد. نوشتن از مرگ به مؤلف امکان می‌دهد که لایه‌های مختلف مرگ‌اندیشی را بر حسب سنت‌های فکری، گفتارهای مسلط و دریافت‌های فردی بکاود و پرسش‌اش را در برابر شرایطی قرار دهد که به وی تحمیل می‌شود. تولید ساختارهای روایی مختلف از مقوله‌ای واحد هم منبعث از تحولات تاریخی است و هم مبتنی بر نحوه‌ی پیوند مؤلف با زبان، سنت و فرهنگ، بر بستر تاریخ. به عبارت دیگر، مقوله‌ی مرگ هم چون هر مقوله‌ی دیگری دستخوش صیرورت تاریخی است که معنایی متفاوت تولید می‌کند. ادامه ...

مکان داستان: بوطیقای شهر

مکان داستان: بوطیقای شهر
می‌توان ادعا کرد که «لحظه‌ی استثنایی» و «راز» رمان مدرن و فیلم مدرن را باید در دگرگونیِ مکان جست‌وجو کرد. شهر به منزله‌ی تجسدِ مادی مدرنیته، عرصه‌ی نمایشِ انبوهی از ناسازه‌های اجتماعی است. در واقع ماهیتِ پارادوکسیکالِ شهر به مثابه نمایشِ تعارضات طبقاتی، عرضه و سرکوبِ میل و... در تجربه‌ی نگاه‌ِ انسانِ پرسه‌زن است که می‌تواند به خلق ایده بینجامد. این مقاله، مکان را کانون توجه خود در ادبیات و سینما قرار داده است. ادامه ...

نفت، دلار، خاله‌بازی

نفت، دلار، خاله‌بازی
بحث حکومت و قدرت سیاسی مطرح نیست. مسئله، اعتقاد نداشتن به کارکردهای علمی یک فرهنگ عمومی است. سؤال این است که وقتی بعضی از علوم به درد ما نمی‌خورد، چرا با صرف هزینه‌های گزاف برایش دانشگاه و نهاد آموزشی درست می‌کنیم؟ آیا می‌توان گفت ایرانیان همه این کارها را برای پرستیژ می‌کنند؟ ادامه ...

بینامتنیت؛ گسترش افق‌ها و امکان‌ها

بینامتنیت؛ گسترش افق‌ها و امکان‌ها
تأویل، در واقع ردیابی شبکه‌ای از روابط متنی است که کنشِ خواندن، یا حرکت در میان متون، ما را به آن وارد می‌کند. می‌توان با تأویل، بر فاصله‌ی تاریخی و گسست گذشته و آینده غلبه کرد. مجموعه‌ی نشانه‌ها در دل یک افسانه یا اسطوره، در این هم‌زیستی یا جانشینی حضور دارند. ادامه ...

گذری بر سیمای جنگ در کتاب‌های تاریخیِ فارسی

گذری بر سیمای جنگ در کتاب‌های تاریخیِ فارسی
موضوع این مقاله انعکاس تصویر جنگ در کتاب‌های تاریخی فارسی و معرفی این کتاب‌هاست. نویسنده می‌کوشد تا در این مختصر، مهم‌ترین و مشهورترین متون تاریخی - ادبیِ فارسی را که بخش قابل ملاحظه‌ای از آن‌ها در مقوله‌ی ادبیات جنگ می‌گنجند همراه با نمونه‌ای کوتاه معرفی کند و هم چنین منظومه‌های تاریخی مرتبط با موضوع جنگ را نیز فهرست‌وار ذکر نماید. ادامه ...

جهانی شدن بوم‌گرایی

جهانی شدن بوم‌گرایی
تجددی که در مشروطیت طرح می‌شود، در واقع، حاصل‌اش ظهور نویسنده‌هایی چون جمال‌زاده و هدایت و بزرگ علوی و چوبک است. نویسنده‌های ایرانی سعی کردند که نوع ادبیات غرب را تقلید کنند و تا حدودی می‌شود گفت که نسبت به سابقه‌ی ادبی خودمان بیگانه بودند. این مقاله، به چراییِ ناکارآمدیِ ما در تولید داستان ایرانی می‌پردازد. ادامه ...

داروی ایجاز به تجویز بیهقی

داروی ایجاز به تجویز بیهقی
بیهقی، چه از نظر ساختاری که در روایت‌هایش پیاده می‌کند و چه از نظر ایجاز مطلق، می‌تواند مکتبی برای داستان‌نویس‌های ما باشد. بیهقی تصویر می‌سازد و نمی‌گذارد که این تصویر به تدریج در ذهن خواننده ساخته شود. نکته‌های مهم تصویر را زودتر و با جابه‌جا کردن ارکان جمله به خواننده می‌دهد. بیهقی این زبان شگفت‌انگیز را پرورانده تا به ایجاز برسد که نقطه‌ی ثقل نویسندگی‌اش بوده است. ادامه ...

شاعرانگی و داستان

شاعرانگی و داستان
شعر از برخی عناصر داستان استفاده می‌کند و داستان هم از برخی عناصر شعر، اما به هر حال این دو از هم متفاوت هستند. در عین حال، داستان‌هایی هستند که ساختارشان شعر است و نویسنده در این مقاله، ویژگی‌های داستان شاعرانه را ارزیابی کرده است. ادامه ...

آخرین مقالات
الاهیات پنج گانه مارتین لوتر

الاهیات-پنج-گانه-مارتین-لوترمارتین لوتر یکی از مهم ترین شخصیت ها در مسیحیت و پایه گذار پروتستان است که مسیحیت را در مسیر دیگری هدایت ادامه ...

برگزیدگی به مثابت موهبت الهی(1)

برگزیدگی-به-مثابت-موهبت-الهی(1)برخی معتقدند در سراسر تورات آیه ای نمی توان یافت که دلالت داشته باشد خداوند از میان تمام اقوام جهان قوم ادامه ...

برگزیدگی به مثابت موهبت الهی(2)

برگزیدگی-به-مثابت-موهبت-الهی(2)برخی معتقدند در سراسر تورات آیه ای نمی توان یافت که دلالت داشته باشد خداوند از میان تمام اقوام جهان قوم ادامه ...

برگزیدگی به مثابت موهبت الهی(3)

برگزیدگی-به-مثابت-موهبت-الهی(3)برخی معتقدند در سراسر تورات آیه ای نمی توان یافت که دلالت داشته باشد خداوند از میان تمام اقوام جهان قوم ادامه ...

رابطه خدا با بنی اسرائیل

رابطه-خدا-با-بنی-اسرائیلاز نظر هوشع، خدا داماد است و اسرائیل عروس بی وفای او. خدا به هوشع امر کرد با زنی به نام جومر ازدواج کند. ادامه ...

بعثی‌ها جنگ را چگونه معنا کردند؟

بعثی-ها-جنگ-را-چگونه-معنا-کردندسینمای جنگ در ایران، که به نام «سینمای دفاع مقدس» شناخته می‌شود، کارنامه‌ی روشن و بارها پژوهش‌شده‌ای ادامه ...

آنها در آنجا نبودند

آنها-در-آنجا-نبودندمشخصه‌ی آثار نسل سوم مستندسازان جنگ در ایران این است که مستندساز «در آنجا» (صحنه‌ی نبرد) نیست یا نبوده ادامه ...

مستندهای پژوهش در تاریخ

مستندهای-پژوهش-در-تاریخاین مقاله، فهرستی از مستندهای سینمای جنگ را در ایران تهیه کرده است که عمدتاً مستند پژوهشی خوانده می‌شوند. ادامه ...

نهادهای خبری و سینمایی در جنگ

نهادهای-خبری-و-سینمایی-در-جنگفعالیت سینمایی و مستندسازی در جنگ، آن هم از سوی کسانی که پیش از آن تجربه‌ی نزدیکی از جنگ واقعی نداشتند ادامه ...