عضویت العربیة English
امام جواد علیه‌السلام: هر کس کار زشتی را نیکو بشمارد، در آن زشتی شریک است. کشف الغمّه، ج2، ‌ص 349

نهضت تولید علم و جنبش نرم افزاری

بن‌بست متدولوژیک در تمایز علوم

بن‌بست متدولوژیک در تمایز علوم
سال‌هاست که متفکران اسلامی خصوصاً رهبر معظم انقلاب اسلامی از لزوم اسلامی کردن دانشگاه‌ها و یا به معنای دقیق‌تر، اسلامی‌سازی و بومی‌سازی علوم سخن می‌گویند و بحث از علوم انسانی اسلامی را مطرح می‌کنند. در این نوشتار ادامه ...

نقش نظام ارزشی در علوم انسانی (2)

نقش نظام ارزشی در علوم انسانی (2)
نظام ارزشی پذیرفته شده‌ی یک محقق علوم انسانی می‌تواند در فرایند فهم عالمی او اثر بگذارد. کسی که به هر دلیل از یک مسأله‌ای نفرت داشته باشد، یا به یک مسأله‌ای دلبستگی داشته باشد، به سادگی نمی‌تواند فهم خود را از آثار و پیامدهای ادامه ...

رابطه‌ی روش و معرفت شناسی (2)

رابطه‌ی روش و معرفت شناسی (2)
علوم انسانی در صورتی متصف به صفت «علمی» خواهند شد که با پدیده‌های تکرارپذیر و مشابه سرو کار داشته باشند؛ و الا قادر به قانونگذاری و کشف قوانین و طبقه‌بندی قوانین نخواهند بود. ادامه ...

نقش نظام ارزشی در علوم انسانی (1)

نقش نظام ارزشی در علوم انسانی (1)
«ارزش»، در علوم و دانش‌های مختلفی به کار برده می‌شود و در هر جا کاربرد و معنای ویژه‌ای دارد. منظور ما در این بخشی از «نظام ارزشی» همان «نظام اخلاقی» پذیرفته شده‌ی پژوهشگر است. می‌خواهیم نقش ایدئولوژی یا ادامه ...

رابطه‌ی روش و معرفت شناسی (1)

رابطه‌ی روش و معرفت شناسی (1)
یکی از عوامل تأثیرگذار و تعیین‌کننده در اتخاذ روش تحقیق، مبانی معرفت شناختی محقق است. اگر اندیشه‌هایی چون حس گرایی و تجربه گرایی و پوزیتویستی بر ذهن یک محقق حاکم باشد، در آن صورت روش حاکم بر تحقیقات علمی او ادامه ...

مبانی ارزش شناختی علوم انسانی اسلامی

مبانی ارزش شناختی علوم انسانی اسلامی
علوم انسانی دو بُعدی و دو ساحتی‌اند. هم به توصیف و تبیین پدیده‌های انسانی می‌پردازند و هم به توصیه و ارزش گذاری اقدام می‌کنند. دقت در این ویژگی، نشان می‌دهد که این علوم، در هر دو بخش خود، از ارزش شناسی محققان متأثرند. ادامه ...

مبانی انسان شناختی علوم انسانی اسلامی

مبانی انسان شناختی علوم انسانی اسلامی
علوم انسانی تأثیرپذیری مستقیمی از مبانی انسان شناختی عالمان و محققان دارد. یکی از تفاوت‌های بنیادین علوم انسانی اسلامی با علوم انسانی غیراسلامی در همین بخش یعنی نوع نگاه به انسان است. از جدی‌ترین پیش‌نیازهای شناخت کنش‌های ادامه ...

مبانی الهیاتی و دین شناختی علوم انسانی اسلامی

مبانی الهیاتی و دین شناختی علوم انسانی اسلامی
دسته‌ایی از مبانی فکری که نقشی جدی در نوع نگاه ما به علوم انسانی و تعیین انتظارات و توقعات ما از آن‌ها دارد، مبانی الهیاتی است. منظور از مبانی الهیاتی یعنی مبانی اعتقادی و باورهای دینی. این مبانی می‌توانند مستند به براهین فلسفی ادامه ...

مبانی معرفت شناختی علوم انسانی اسلامی

مبانی معرفت شناختی علوم انسانی اسلامی
معرفت شناسی (Epistemology) یا نظریه‌ی معرفت (Theory of Knowledge) دانشی است که دغدغه‌ی اصلی آن بررسی «ارزش شناخت» است. مهم‌ترین مسائل معرفت شناسی، بررسی شناخت های انسان، انواع آن‌ها، منابع ادامه ...

مبانی هستی شناختی علوم انسانی اسلامی

مبانی هستی شناختی علوم انسانی اسلامی
در این نوشته صرفاً آن دسته از مبانی و اصول هستی‌شناسانه‌ی اسلامی را مورد اشاره قرار می‌دهیم که تأثیری مستقیم در نگرش ما به پدیده‌های انسانی و تبیین و تحلیل کنش‌های انسانی دارند. از ذکر آن دسته از مبانی که به صورت ادامه ...