کلام قدیم

تناسخ در آیین بودا

تناسخ در آیین بودا
شاکیامونی بودا، بنیانگذار آیین بودا، نیز مانند اسلاف معنوی و فلسفی خویش معتقد بود که برای شخص گرفتار در بند جهالت نسبت به حقیقت جهان، تولد و مرگ به طور متوالی رخ خواهد داد. اما وی، برخلاف سنت هندو، وجود نفس جهانی فراگیرنده‌ای به نام آتمن را نمی‌پذیرفت. ادامه ...

تناسخ در آیین هندو

تناسخ در آیین هندو
این عقیده که روح پس از مرگ باقی است و زندگانی‌های گذشته مبنای زندگی حاضر، و این زندگی تعیین‌کننده زندگی آینده است، زیربنای اخلاقیات، نجات‌شناسی و آخرت‌شناسی هندویی را تشکیل می‌دهد. ادامه ...

گونه‌های تناسخ‌باوری

گونه‌های تناسخ‌باوری
نظریه تناسخ، بسته به پاسخی که به پرسش‌های مطرح در این باره می‌دهند، به فرض‌ها با اقسامی تقسیم می‌پذیرد. البته همه این فرض‌ها با گونه‌ها را نمی‌توان به طور مشخص به کسی، مکتبی و یا دیانتی نسبت داد. اما برخی از آن‌ها صاحبان مشخصی دارد و می‌توان آن‌ها را نام برد. ادامه ...

تناسخ چیست؟

تناسخ چیست؟
از دیرباز دو دیدگاه اصلی درباره سرنوشت انسان (و موجودات زنده) پس از پایان زندگی وجود داشته است: یکی، ادامه حیات بر محور موجودیت امری غیر مادی و پاینده، که آن را نفس، روح، جان، spirit آتمن atman، نِفِش nephesh و غیره مینامیده‌اند، ادامه ...

دیدگاه‌های متکلمان درباره چیستی نفس

دیدگاه‌های متکلمان درباره چیستی نفس
ابراهیم بن سیار نظّام، شاگرد ابوالهذیل علاف و استاد جاحظ، یکی از بزرگان معتزله است. از نظر او درست همان طور که ابوالهذیل گفته است، انسان بدن نیست، بلکه نفس یا روح است و بدن آلت و قالب آن ادامه ...

دلایل مخالفان تجرد نفس

دلایل مخالفان تجرد نفس
در این نوشته به بعضی از ادله‌ی مخالفان تجرد نفس در آثار دو متکلم برجسته، امام محمد غزالی و امام فخر رازی، می‌پردازیم. غزالی در مقاصد الفلاسفه چهار دلیل مخالفان تجرد نفس را بیان می‌کند و ادامه ...

آرای متکلمان درباره‌ی نفس

آرای متکلمان درباره‌ی نفس
متکلمان در باب نفس نظرهای گوناگونی ابراز کرده‌اند؛ چنان که برخی از ایشان آن را متمایز از بدن و مجرد دانسته‌اند و اغلب ایشان تجرد آن را نفی کرده‌اند و آن را امری جسمانی یا بین جسم و روح قلمداد ادامه ...

نقد علاقه طباطبایی بر دیدگاه مجلسی درباره‌ی عقل

نقد علاقه طباطبایی بر دیدگاه مجلسی درباره‌ی عقل
از جمله پژوهش‌های حدیثی علامه طباطبایی، گذشته از بحث‌های روایی در تفسیر المیزان، حاشیه‌هایی است که بر مجلدات بحارالانوار نوشته است؛ البته این حاشیه‌ها با مخالفت‌هایی روبه‌رو شد و سرانجام ادامه ...

علامه مجلسی و عقل خودبنیاد دینی

علامه مجلسی و عقل خودبنیاد دینی
در تاریخ تفکر اسلامی، دو جریان نقل‌گرایی و عقل‌گرایی حضور داشته است. نقل‌گرایان بر اهمیت ظواهر قرآن و روایات در فهم دین تأکید می‌کردند و تا حدودی اجتهاد در فهم دین را روا نمی‌دانستند، ادامه ...

پایه و اساس بندگی خداوند

عبادت با معرفت، هدف از خلقت بندگان (3)

پایه و اساس بندگی خداوند
خداوند از انسانها عبادت اختیاری و آگاهانه را خواسته است، پس باید ببینیم چه چیزی اساس و پایه‌ی عبادت را تشکیل می‌دهد و اگر اعمالی مانند نماز، روزه، حج و... را عبادت می‌نامیم، عبادت بودنِ اینها ادامه ...

آخرین مقالات
بعثی‌ها جنگ را چگونه معنا کردند؟

بعثی-ها-جنگ-را-چگونه-معنا-کردندسینمای جنگ در ایران، که به نام «سینمای دفاع مقدس» شناخته می‌شود، کارنامه‌ی روشن و بارها پژوهش‌شده‌ای ادامه ...

آنها در آنجا نبودند

آنها-در-آنجا-نبودندمشخصه‌ی آثار نسل سوم مستندسازان جنگ در ایران این است که مستندساز «در آنجا» (صحنه‌ی نبرد) نیست یا نبوده ادامه ...

مستندهای پژوهش در تاریخ

مستندهای-پژوهش-در-تاریخاین مقاله، فهرستی از مستندهای سینمای جنگ را در ایران تهیه کرده است که عمدتاً مستند پژوهشی خوانده می‌شوند. ادامه ...

نهادهای خبری و سینمایی در جنگ

نهادهای-خبری-و-سینمایی-در-جنگفعالیت سینمایی و مستندسازی در جنگ، آن هم از سوی کسانی که پیش از آن تجربه‌ی نزدیکی از جنگ واقعی نداشتند ادامه ...

خیالی حقیقی‌تر از واقعیت

خیالی-حقیقی-تر-از-واقعیت«رابطه دو متن» از قواعد بسیاری پیروی می‌کند که برخی از محققان مانند باختین، کریستوا، بارت و ژنت به آن ادامه ...

دیالوگی پنهان بین سفیدی و سیاهی

دیالوگی-پنهان-بین-سفیدی-و-سیاهیفیلم «من یک مزدور سفید هستم»، با عنوانی تناقض‌آمیز بیان دو روایت متفاوت درباره‌ی طول مدت فیلم با‌ این ادامه ...

بهترین مجسمه‌ی دنیا

بهترین-مجسمه-ی-دنیامستند «بهترین مجسمه‌ی دنیا» درباره‌ی شهید «دریاقلی سورانی» است. در مقاله‌ی حاضر کوشش می‌شود تا تحلیلی ادامه ...

فرزند خرمشهر

فرزند-خرمشهرسینمای مستند ایران در طول دوران جنگ و پس از آن، فیلم‌هایی فراهم کرده که اکنون به متن‌هایی برای مطالعه‌ی ادامه ...

آخرین روزهای زمستان

آخرین-روزهای-زمستانآخرین روزهای زمستان، یکی از مهم‌ترین آثاری است که در مورد دفاع مقدس، شهدا و یکی از بزرگ‌ترین فرماندهان ادامه ...