عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی‌الله‌علیه‌وآله: درهاى آسمان در اوّلین شب ماه رمضان گشوده مى‌شود و تا آخرین شب آن بسته نخواهد شد. بحارالانوار، ج93، ص344
  • ملاصدرا کیست؟
  • زندگی زناشویی و حریم آن
  • سنت های فراموش شده ماه رمضان

کلام قدیم

ملاک معتزلی بودن

نوبختیان در رویارویی با متکلمان معتزلی و امامی

ملاک معتزلی بودن
ابوسهل اسماعیل بن علی (311 ق) و ابومحمد حسن بن موسی (310/300 ق) دو متکلم برجسته‌ی خاندان شیعی نوبختی‌اند که با نگارش آثار فراوان کلامی، به ویژه در موضوع امامت، نقش برجسته‌ای در تاریخ کلام امامیه دارند. ابوسهل ادامه ...

خودبسندگی عقل

متکلمان ناشناخته‌ی امامی بغداد از غیبت صغرا تا دوران شیخ مفید

خودبسندگی عقل
کلام امامیه در قرن دوم از پویایی و شکوفایی ویژه‌ای برخوردار بوده است. در آن زمان متکلمانِ پرورش یافته در دامان امامان معصوم (علیهم السلام) با بهره‌گیری از فرمایش‌های آنان به تبیین و نظریه‌پردازی در عرصه‌ی اعتقادات روی ادامه ...

از اعتزال تا گرایش به مدرسه‌ی کوفه

از اعتزال تا گرایش به مدرسه‌ی کوفه
کلام امامیه در سده‌های دوم تا پنجم هجری قمری دو دوره‌ی متفاوت در کوفه و بغداد را پشت سرگذاشته است. بررسی این دوره و نوع رویارویی کلام امامیه با برخی جریان‌های رقیب و به ویژه معتزله این نکته را آشکار می‌سازد که کلام ادامه ...

معتزلیان شیعه‌شده

معتزلیان شیعه‌شده
«معتزلیانِ شیعه شده» عنوانی برای برخی از معتزلیانی است که عمدتاً در طول سده‌ی سوم هجری و اوایل سده‌ی چهارم زندگی می‌کرده‌اند. اینان بعد از جدایی از اعتزال، اندیشه‌های امامیه، به ویژه در بحث امامت را پذیرفتند و به دفاع از ادامه ...

کلام در بوته‌ی نقد

کلام در بوته‌ی نقد
غزالی هم دقیق شدن بیش از اندازه در بحث‌های کلامی و سعی فراوان برای برهانی و عقلی کردن ایمان را نپسندید و به متکلمان پیشنهاد کرد که از علم کلام چون دارو برای بیمار استفاده شود و متکلم چون پزشک، میزان ادامه ...

و خدا عقل را آفرید!

و خدا عقل را آفرید!
حوصله‌ی من در کسب دانش به آن اندازه بود که در یک فن، بیش از بیست هزار ورقه با خطّ ریز نوشتم و پانزده سال از عمر خود را شب و روز برای نگارش کتاب حاوی صرف کردم و بر اثر همین کار، قوّه‌ی بینایی‌ام ادامه ...

عناصر مشخصه‌ی کلام شیعه

عناصر مشخصه‌ی کلام شیعه
سعیدی مهر برای پرداختن به عناصر و مشخصه‌های کلام شیعی در ابتدا به شکلی مختصر به چیستی علم کلام و زمینه‌های پیدایش آن به طور عام اشاره می‌کند. او در بخش دوم، مسئله‌ی هویت علم کلام و شاخص‌های ادامه ...

تغییر در تبیین اندیشه‌ی بدا

آموزه‌ی بدا در اندیشه‌ی امامیه از آغاز غیبت تا پایان مدرسه‌ی بغداد

تغییر در تبیین اندیشه‌ی بدا
با مطالعه در عناوین و موضوعات کلامی به تعبیر و تحولاتی در آن برمی‌خوریم که گاه موجب فرسنگ‌ها فاصله میان دیدگاه‌های نخستین با نظریه‌ی دانشمندان دوره‌های بعدی است. مطالعات تاریخی و روش‌مند می‌توان ما ادامه ...

معرفت اضطراری خداوند

تطوّر معرفت اضطراری در مدرسه‌ی کلامی امامیه در بغداد

معرفت اضطراری خداوند
موضوع معرفت‌شناسی - به ویژه معرفة‌الله - و چگونگی دستیابی به آن و به تعبیر دیگر، اکتسابی یا اضطراری بودن معارف، در محافل علمی مسلمان و در بین طیف‌ها و جریان‌های فکری آنان، همواره مسئله و دغدغه‌ی ادامه ...

ورود به فرایند معرفت خداوند

جایگاه عقل در کلام امامیه در مدرسه‌ی کلامی بغداد

ورود به فرایند معرفت خداوند
یکی از موضوعات بنیادی و بحث‌برانگیز در تفکر کلامیِ مذاهب اسلامی، جایگاه عقل در معرفت دینی است. عمده‌ی مسلمانان در دوره‌ی نخست چندان توجهی به مباحث عقلانی پیچیده نداشتند و می‌توان ادعا کرد که بیشتر ادامه ...