عضویت العربیة English
امام جواد علیه‌السلام: هر کس کار زشتی را نیکو بشمارد، در آن زشتی شریک است. کشف الغمّه، ج2، ‌ص 349

شخصیت ها

ملاصدرا و علم کلام

ملاصدرا و علم کلام
ملاصدرا و حکمت متعالیه بعنوان شخصیت و مکتبی که توانست تعارضات ظاهری علوم مختلف اسلامی را کنار بزند و به لبّ مشترک آنها دست یابد و آنها را در کنار هم و یاور هم قرار دهد، دریچه‌ی نوینی در علم کلام نیز گشود. ادامه ...

ابوبکر محمد باقِلّانی

ابوبکر محمد باقِلّانی
ابوبکر محمدبن الطیّب بن محمدبن جعفربن قاسم بصری بغدادی معروف به باقِّلانی یا ابن الباقِّلانی متوفی شنبه 22 ذوالقعده‌ی 403 در بغداد، از بزرگان متکلمان اشعری و از حامیان بزرگ عقاید اهل سنت بود، که اکثر قریب به اتفاق آنها ادامه ...

علم کلام در عصر آل بويه

علم کلام در عصر آل بويه
کلام در لغت به معناي سخن يا سخن با فايده اي است که به نفسه کفايت کند. کلام اسم جنس است و بر قليل و کثير واقع مي شود و از نظر اصطلاحي علمي است که در آن مسائل نقلي را با دلايل عقلي ثابت کنند و متکلم، داننده ي آن ادامه ...

آراء و عقاید ابوعبدالله بصری

آراء و عقاید ابوعبدالله بصری
ابوعبدالله دوران تحصیل را زاهدانه سپری کرد (قاضی عبدالجبار،‌ همان، 325 ـ 326) و با سخت کوشی بسیار بر دیگر شاگردان ابوهاشم جبایی پیشی گرفت (ابن مرتضی، 105). وی در 330 ق مجلس درس برپا داشت و تا پایان عمر ادامه ...

ابوالحسن اشعری مؤسّس کلام اشعری (3)

ابوالحسن اشعری مؤسّس کلام اشعری (3)
آیا او پیرو محض اصحاب الحدیث است؟ یا، همچنان که ابن خلدون نوشته، در حدّ میانه ی معتزله و اصحاب الحدیث ایستاده است؟(1) یا او را نظام فکری و کلامی مستقلی است، که در اثر ممارست با کتب و مشایخ معتزله- که گفته شد ادامه ...

ابوالحسن اشعری مؤسّس کلام اشعری (1)

ابوالحسن اشعری مؤسّس کلام اشعری (1)
جمهور مؤلفان نسب اشعری را به صورت مزبور ثبت کرده، بدین ترتیب وی را از نسل ابوموسی اشعری(عبدالله بن قیس، و:42 یا 52 هـ) صحابی شناسانده، و کوشیده اند به واسطه ی این انتساب برای وی فضیلت و شرافتی قایل شوند. ادامه ...

ابوالحسن اشعری موسس کلام اشعری (2)

ابوالحسن اشعری موسس کلام اشعری (2)
سبکی اشعری را صاحب فراست و نظر و از سادات اهل تصوف و اعتبار قلوب شناسانده، شاگرد صوفی بزرگ سید الطایفه ابوالقاسم جنید بن محمد(و:298 هـ) معرفی کرده و مدعی شده که او همراه و هم رأی صوفیان نامی دارالاسلام، ادامه ...

آرای کلامی جاحظ

آرای کلامی جاحظ
جاحظ علاوه بر آنکه در ادبیات عربی در سطحی بسیار عالی و نثرنویس کم نظیر و بلکه بی نظیر زبان تازی بوده است، متکلّمی بزرگ و سرشناس نیز به شمار می آید. او در مسایل کلامی به مطالعه و بررسی پرداخته و علاوه بر تألیفاتی ادامه ...

نظّام متکلّم متفلسف نخستین فیلسوف مسلمان (1)

نظّام متکلّم متفلسف نخستین فیلسوف مسلمان (1)
من در مقاله «نظّام متکلّم متأدّب» به نگارش احوال و آثار و بعد کلامی و دینی نظّام پرداختم.(1) موضوع این مقاله، عقاید و افکار فلسفی اوست. پیش از طرح و بررسی آن، مقدمتاً به ذهن فلسفی و آشنایی او با کتب فلسفی و عقاید ادامه ...

نظّام متکلّم متفلسف نخستین فیلسوف مسلمان (2)

نظّام متکلّم متفلسف نخستین فیلسوف مسلمان (2)
مداخله یعنی حیز یکی از دو جسم حیز دیگری و یا یکی از دو شیئی در دیگری باشد به طوری که هر دو در زمان واحد در مکانی واحد قرار گیرند. نظّام برخلاف ضراربن عمرو معاصر واصل بن عطا و عدّه ای دیگر (1) قایل به مداخله ادامه ...