عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی‌الله‌علیه‌وآله: بخشنده ترین شما پس از من کسی است که دانشی بیاموزد آنگاه دانش خود را بپراکند. میزان الحکمه
  • نگاهی تازه به مقوله ربا
  • پرسش‌های رایج در باره‌ی بیت‌کوین

فلسفه اسلامی

وحدت وجود و فردیّت

وحدت وجود و فردیّت
ریشه‌های اندیشه‌ی وحدت وجود را که به انکار خویشتن، فدا کردن خویشتن و خداگونگی خویشتن می‌انجامد، شاید بتوان تا تفکر هندی دنبال کرد. در واقع، اندیشه هندی در مورد تفوق خویشتن همگانی بر خویشتن فردی ادامه ...

دگرسانیِ مغایرت عقل و عاقل و معقول

دگرسانیِ مغایرت عقل و عاقل و معقول
با توجّه به تباین ذاتی عقل و معقول از سویی، و تباین ذاتیِ عقل و عاقل از سوی دیگر، باید گفت: نمی‌توان «عقل» را واسطه قرار داد و برای این سه، اتِحادی اثبات کرد. ادامه ...

دوگانگی عقل و عاقل

دوگانگی عقل و عاقل
ماهیّت عاقل (همان که عاقل با «من» بدان اشاره می‌کند)، ذاتاً هیچ کمالی ندارد. یعنی ماهیّت عاقل، ظلمانی الذّات است و همه‌ی کمالات- از جمله عقل- از او قابل سلب می‌باشد و فرض سلب آنها از او، تناقض آمیز نیست. ادامه ...

دو گانگی عقل و معقول

دو گانگی عقل و معقول
معقول چیزی است که به نور عقل کشف می‌گردد (مکشوف). بنابراین کاشف یا «ما بهِ الکشف» (آنچه به واسطه آن کشف صورت می‌پذیرد)، نور عقل است و آنکه کشفی برایش رخ می‌دهد (مکشوفٌ له)، عاقل است. ادامه ...

نظریّه‌ی تشکیک در وجود در حکمت ایران باستان و فلسفه‌ی اسلامی

نظریّه‌ی تشکیک در وجود در حکمت ایران باستان و فلسفه‌ی اسلامی
نظریّه‌ی تشکیک در وجود یا وحدت در کثرت و کثرت در وحدت و جمع در فرق، مبتنی بر اعتقاد به حقیقت واحد و ذومراتب است؛ و نقشی بنیادی و سترگ در فلسفه دارد. سیر تاریخی آن را در دو بخش دنبال می‌کنیم: ادامه ...

ابوالحسن عامری و مراتب علوم

ابوالحسن عامری و مراتب علوم
حدود 300ق ابوالحسن عامری در نیشابور متولد شد و تحصیلات ابتدایی را در همان شهر به پایان برد. ادامه ...

محاکمه‌ي انسان و حيوان

محاکمه‌ي انسان و حيوان
اخوان‌الصفا يا به وجه کامل‌تر اخوان‌الصفا و خلان‌الوفا گروهي دانشمند اسلامي بوده‌اند در قرن سوم يا قرن چهارم هجري قمري که تعدادي رساله (حدود 51 يا 52 رساله) در موضوعاتي گوناگونِ علميِ مطرح در قرون ادامه ...

حکمت مشرقي ابن سينا و الفباي فلسفي او

حکمت مشرقي ابن سينا و الفباي فلسفي او
غالباً از توجه به اين نکته غفلت مي‌شود که فلسفه‌ي ابن سينا نقلِ صرف فلسفه‌ي يوناني «به زبان رَساي عربي» که با اسلوبي منطقي و روشن عرضه شده باشد نيست؛ فلسفه‌ي او با آن فلسفه‌اي که اسلافِ او، کندي و فارابي، ادامه ...

مفهوم انسان کامل و مصاديق آن

در عرفان نظري محيي‌الدين ابن عربي مرسيائي و حکمت

مفهوم انسان کامل و مصاديق آن
در اين مقاله‌ي کوتاه درباره‌ي مفاهيم و حقيقت انسان کامل و مصاديق و افراد آن در عرفان نظري محيي‌الدين ابن عربي مُرسيائي (560-638) و صدرالدين شيرازي (979-1050) سخن خواهيم گفت. اين دو بزرگ که در ادامه ...

تشريح الوجود

تشريح الوجود
رساله‌اي که در اينجا به چاپ مي‌رسد اثري است فلسفي که در نسخه‌هاي خطي آن گفته شده است که متعلّق به ابن‌سيناست، ولي ظاهراً به قلم نويسنده‌اي است اهل فلسفه و منطق که حدوداً در قرن هفتم مي‌زيسته است. متأسفانه ادامه ...