عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی‌الله‌علیه‌وآله: بخشنده ترین شما پس از من کسی است که دانشی بیاموزد آنگاه دانش خود را بپراکند. میزان الحکمه
  • نگاهی تازه به مقوله ربا
  • پرسش‌های رایج در باره‌ی بیت‌کوین

فلسفه‌های جدید و معاصر

ملاحظاتي در مورد نامه‌ي کانت به هرتز

ملاحظاتي در مورد نامه‌ي کانت به هرتز
به ياد دوره‌ي همکاري آموزشي و پژوهشي با دکتر محمد خوانساري، اين مقاله‌ي کوتاه تخصصي را که در ضمن دلالت بر امانتِ علمي و دوستي بي‌شائبه دو مدرس دانشگاهي دارد، تقديم حضور ايشان مي‌کنم؛ اميد است که ادامه ...

کانت و منورالفکري

کانت و منورالفکري
اين روزها اگر بپرسند که «آثار مهم کانت کدامهاست؟» شايد بسياري از پاسخ‌دهندگان نام مقاله‌ي کوتاه چندصفحه‌اي را که کانت در سال 1784 در يک نشريه‌ي ادواري شهر برلين نوشت و اهميت آن تا مدتها درک نشده ادامه ...

اصطلاح‌شناسی فلسفی واژه‌ی جوهر

اصطلاح‌شناسی فلسفی واژه‌ی جوهر
جوهر (به فتح) معرّب گوهر، هر سنگی که از آن منفعتی برآید؛ همچون الماس، یاقوت، لعل و امثال آن و اصل و خلاصه و ماده‌ی هر چیزی است. جوهر یکی و جمع آن جواهر است. موج، چوب و استخوان و کنایه از مردم رشید و ادامه ...

تأثیر اسپینوزا بر اینشتین

تأثیر اسپینوزا بر اینشتین
مناسب آمد پیش از ورود به متن مقاله، کمی از نژاد، خانواده، دوران دانش‌آموزی و دانشجویی، شیوه‌ی زندگی و عقاید دینی اسپینوزا و اینشتین سخن گفته شود تا زمینه برای مقایسه‌ی اندیشه‌ی فلسفی و دینی این دو متفکّر بزرگ و ادامه ...

اختیار در فلسفه‌ی اسپینوزا

اختیار در فلسفه‌ی اسپینوزا
قبل از ورود به بحث، لازم است خوانندگان ارجمند را به این امر متوجه سازم که چون اذهان ما با فرهنگ و حکمت سنتی خود خوی گرفته است در نگارش این مقاله، در مقامی که مناسب به نظر آید، از اصطلاحات حکمت سنتی و ادامه ...

طبیعت در فلسفه‌ی اسپینوزا

طبیعت در فلسفه‌ی اسپینوزا
جوهر که از آن به خدا، و طبیعتِ طبیعت آفرین هم تعبیر می‌کند، شیئی است که در خودش است و به نفس خودش به تصور می‌آید، نه وجودش متوقّف بر دیگری است، و نه تصورش. جوهر واحد و یگانه است، خود علت خود است، ادامه ...

غائیت در فلسفه‌ی اسپینوزا

غائیت در فلسفه‌ی اسپینوزا
در سنت ارسطویی علت‌ها بر چهارگونه‌اند، علت مادی، صوری، فاعلی و غایی. زیرا علت یا جزء وجود شیء معلول است و یا جزء وجودش نیست، بلکه خارج از آن است. در فرض اول یا سبب فعلیّت شیء است، یعنی شیء به واسطه‌ی ادامه ...

اسپینوزا و گونه‌های دانش

اسپینوزا و گونه‌های دانش
اسپینوزا در کتاب اخلاق از سه نوع علم و در کتاب اصلاح فاهمه از چهار نوع علم سخن گفته است، و اگر از اختلاف تعداد و تفاوت عبارات صرف نظر شود مشاهده خواهد شد که معانی و مطالب در واقع یکسان و یکنواخت است. ادامه ...

روش‌های اسپینوزا

روش‌های اسپینوزا
با اینکه درباره‌ی زندگی اسپینوزا و فلسفه‌ی او سخن فراوان گفته شده، روش وی، با اهمیتِ شایانی که دارد، چندان مورد بحث و گفت‌وگو واقع نشده و این جای بسی شگفتی است. زیرا ارزش و اعتبار هر نظام علمی و فلسفی ارتباط و ادامه ...

زندگینامه‌ی اسپینوزا

زندگینامه‌ی اسپینوزا
باروخ (بندیکت) اسپینوزا در 24 نوامبر 1634 یا 1632 در کشور هلند و در شهر آمستردام در خانواده‌ای سرشناس و متموّل به نام «اسپینوزا» از پدری به نام میخائیل و از مادری به نام «حناه دبوراه» به دنیا آمد. ادامه ...