فلسفه‌های جدید و معاصر

اختیار در فلسفه‌ی اسپینوزا

اختیار در فلسفه‌ی اسپینوزا
قبل از ورود به بحث، لازم است خوانندگان ارجمند را به این امر متوجه سازم که چون اذهان ما با فرهنگ و حکمت سنتی خود خوی گرفته است در نگارش این مقاله، در مقامی که مناسب به نظر آید، از اصطلاحات حکمت سنتی و ادامه ...

طبیعت در فلسفه‌ی اسپینوزا

طبیعت در فلسفه‌ی اسپینوزا
جوهر که از آن به خدا، و طبیعتِ طبیعت آفرین هم تعبیر می‌کند، شیئی است که در خودش است و به نفس خودش به تصور می‌آید، نه وجودش متوقّف بر دیگری است، و نه تصورش. جوهر واحد و یگانه است، خود علت خود است، ادامه ...

غائیت در فلسفه‌ی اسپینوزا

غائیت در فلسفه‌ی اسپینوزا
در سنت ارسطویی علت‌ها بر چهارگونه‌اند، علت مادی، صوری، فاعلی و غایی. زیرا علت یا جزء وجود شیء معلول است و یا جزء وجودش نیست، بلکه خارج از آن است. در فرض اول یا سبب فعلیّت شیء است، یعنی شیء به واسطه‌ی ادامه ...

اسپینوزا و گونه‌های دانش

اسپینوزا و گونه‌های دانش
اسپینوزا در کتاب اخلاق از سه نوع علم و در کتاب اصلاح فاهمه از چهار نوع علم سخن گفته است، و اگر از اختلاف تعداد و تفاوت عبارات صرف نظر شود مشاهده خواهد شد که معانی و مطالب در واقع یکسان و یکنواخت است. ادامه ...

روش‌های اسپینوزا

روش‌های اسپینوزا
با اینکه درباره‌ی زندگی اسپینوزا و فلسفه‌ی او سخن فراوان گفته شده، روش وی، با اهمیتِ شایانی که دارد، چندان مورد بحث و گفت‌وگو واقع نشده و این جای بسی شگفتی است. زیرا ارزش و اعتبار هر نظام علمی و فلسفی ارتباط و ادامه ...

زندگینامه‌ی اسپینوزا

زندگینامه‌ی اسپینوزا
باروخ (بندیکت) اسپینوزا در 24 نوامبر 1634 یا 1632 در کشور هلند و در شهر آمستردام در خانواده‌ای سرشناس و متموّل به نام «اسپینوزا» از پدری به نام میخائیل و از مادری به نام «حناه دبوراه» به دنیا آمد. ادامه ...

شرح اصول فلسفه‌ی دکارت

شرح اصول فلسفه‌ی دکارت
شرح اصول فلسفه‌ی رنه دکارت، نخستین اثر مطبوع اسپینوزا و یگانه نوشته‌ی اوست که نام نویسنده در زمان حیاتش بر روی آن نوشته شد. ادامه ...

روش فرانسیس بیکن

روش فرانسیس بیکن
مقدمتاً به عرض می‌رساند یکی از ویژگی‌های عصر بیکن شکّاکیّت است، به ویژه شک در حکمت مدرسی. مونتنی (Michal De Montaigne: 1533-1592) آن شکاک نامدار عصر آشکارا می‌گفت: شک بارزترین نشانه‌ی حکمت ادامه ...

فرانسیس بیکن و طبقه‌بندی دانش‌ها

فرانسیس بیکن و طبقه‌بندی دانش‌ها
فرانسیس بیکن (1561-1626 م) سیاستمدار، حقوقدان، ادیب و فیلسوف تجربی مذهب انگلیسی است،‌ که مراحل بسیار مهم قضایی و سیاسی را در زمانی نسبتاً کوتاه پیمود، تا آنجا که به مقام دادستانی کل و، بالاخره، به مقام ادامه ...

درباره‌ی ارنست کاسیرر

درباره‌ی ارنست کاسیرر
ارنست کاسیرر در سال 1874 در شهر برسلاو آلمان زاده شد. او در دانشگاه برلین، زیرنظر گئورگ زیمل با فلسفه‌ی کانت آشنا شد و به تحصیل در این رشته روی آورد. هرمان کوهن مفسر نامدار فلسفه‌ی کانت، کاسیرر را به شهر ادامه ...

آخرین مقالات
آیا مارکس دانشمند بود؟

آیا-مارکس-دانشمند-بودهر توضیحی درباره عقاید مارکس همچنین در حکم ارزیابی آن‌ها نیز هست. دستاوردهای اصلی مارکس -عقیده‌اش درباره ادامه ...

پول بی روح

پول-بی-روحمارکس امید داشت کمونیسم جایگزین سرمایه‌داری شود: یعنی نظامی که با نابودی مالکیت خصوصی، رویارویی میان ادامه ...

راز استثمار

راز-استثماراقتصاددان‌های کلاسیک، نظام اقتصادی سرمایه‌داری را نظامی طبیعی و اجتناب ناپذیر قلمداد می‌کردند. در برابر ادامه ...

هگل‌گرایی واژگون

هگل-گرایی-واژگونهگل‌گرایی از دید مارکس، وارونه شده است؛ هگل، «ذهن» را واقعیت غایی و جهان مادی را به مثابه تجلی «ذهن» ادامه ...

هدف تاریخ

هدف-تاریخبه عقیده‌ی مارکس، روابط تولیدی و نیروهای مولد همه‌ی چیزهای دیگر را تعیین می‌کند. نیروهای مولد مناسبات ادامه ...

بازگشت بسوی خدا در قوس صعود عرفانی

بازگشت-بسوی-خدا-در-قوس-صعود-عرفانیآیات قرآن و تعبیر (النِّهایاتُ‏ هِىَ‏ الرُّجوعُ‏ الى الْبِدایاتِ)، از آغاز و ختم جهان و بر پا شدن روز ادامه ...

از زمین به آسمان

از-زمین-به-آسماندر «خانواده‌ی مقدس» که نخستین کتاب چاپ شده‌ی مشترک مارکس و انگلس است، با یکی از برداشت‌های اولیه‌ی نظریه‌ی ادامه ...

نخستین مارکسیسم

نخستین-مارکسیسماقتصاددان‌های کلاسیک شرایط از خودبیگانه‌ی کنونی جامعه‌ی انسانی را «شکل ضروری، اصلی و قطعی» آن تلقی می‌کنند، ادامه ...

نماینده‌ی همه‌ی انسان‌ها

نماینده-ی-همه-ی-انسان-هامفهوم پرولتاریا، یکی از مفاهیم مرکزی در اندیشه‌ی کارل مارکس شمرده می‌شود. این کلمه، از «طبقه‌ی کارگر» ادامه ...