عضویت العربیة English
امام صادق علیه‌السلام: بهترین راحتى و آسودگى، بى توقعى از مردم است. کافى، ج8، ص243

شناخت شناسی

مبناگروی از منظر اندیشمندان مسلمان (2)

مبناگروی از منظر اندیشمندان مسلمان (2)
قیاس به لحاظ محتوا اقسامی دارد. توضیح آن كه قیاس به لحاظ محتوا باید به مقدماتی منتهی گردد كه بیّن و بی‌نیاز از استدلال باشد. مقدمات یا موادی كه بیّن‌اند و به اثبات نیاز ندارند در منطق «مبادی» نامیده شده‌اند. برحسب استقرا، مبادی ادامه ...

مبناگروی از منظر اندیشمندان مسلمان (1)

مبناگروی از منظر اندیشمندان مسلمان (1)
در این نوشتار به شرح و بررسی دیدگاه متفكران مسلمان در باب معیار صدق، یا به عبارت دیگر، كیفیت موجَّه و مدلّل ساختن باورها و گزاره‌ها می‌پردازیم. متفكران مسلمان در این مسأله قرائت ویژه‌ای از مبناگروی را ارائه‌ كرده‌اند. گرچه ادامه ...

بداهت یا عدم بداهت علم ما به جهان خارج

بداهت یا عدم بداهت علم ما به جهان خارج
در مبحث علم ما به جهان خارج، چه از منظر فیلسوفان مغرب زمین و چه از منظر دیگر فیلسوفان، لازم است دو مسأله را از یكدیگر تفكیك نمود: ادامه ...

موجه سازی یا معرفت شناسی فضیلت‌گرا

موجه سازی یا معرفت شناسی فضیلت‌گرا
یكی از جدیدترین رویكردهای معرفت شناسان در باب مفاهیم اساسی معرفت شناسی، نظیر معرفت و موجّه سازی، رویكرد معرفت شناسی فضیلت گرا است. این نگرش كه متأثر از جریان برون گروی در معرفت شناسی معاصر است، ادامه ...

نقد نظریه مطابقت

مهمترین اشكالات به مؤلفه‌ی «مطابقت با واقع» در معرفت شناسی

مهمترین اشكالات به مؤلفه‌ی «مطابقت با واقع» در معرفت شناسی
در نظریه مطابقت اصولی چند مسلم و بدیهی تلقی شده كه براساس آن اصول، نظریه مطابقت مدافع واقع گرایی است. آن اصول عبارتند از: الف) واقعیتی بیرون از ما و ذهن ما وجود دارد. ب) آن واقعیت قابل شناخت است و می‌توان به آن ادامه ...

قرائت تارسكی از نظریه‌ی مطابقت

قرائت تارسكی از نظریه‌ی مطابقت
نظریه‌ی مطابقت در قرن بیستم در دانش‌هایی همچون معناشناسی، فلسفه‌ی منطق و معرفت شناسی تقریرها و تفسیرهای گوناگونی دارد. مور، ویتگنشتاین، راسل و تارسكی، هر یك، قرائت و تفسیر ویژه‌ای را از آن نظریه ارائه‌ كرده‌اند. از ادامه ...

تعریف یقین

تعریف یقین
منطق‌دانان مسلمان با پیروی از منطق ارسطو، برهان را منتج یقین و طبعاً مبادی برهان را یقینی می‌دانند. از این رو، در مواضع متعددی از منطق به ویژه مبحث برهان و مبادی آن به یقین پرداخته و آن را تعریف كرده‌اند؛ حتی برخی، ادامه ...

معنی مؤلفه‌ی باور در معرفت

معنی مؤلفه‌ی باور در معرفت
براساس تعریف رایج معرفت در میان عموم معرفت شناسان كشورهای انگلیسی زبان (Anglo-American philosophy) عنصر «باور» یا «اعتقاد» (belief) یكی از مؤلفه‌های مهم معرفت و اجزا یا شرایط اساسی آن به حساب ادامه ...

تحلیل یا تعریف معرفت از منظر اندیشمندان مسلمان

تحلیل یا تعریف معرفت از منظر اندیشمندان مسلمان
واژه‌ی «معرفت» معادل آن در انگلیسی، یعنی واژه‌ی «knowledge»، كاربردهای متنوعی دارد. به تعبیر فنی، know و مشتقات آن در انگلیسی به نحو مشترك لفظی در معانی متعددی به كار می‌رود نظیر: 1- آشنایی؛ 2- مهارت؛ ادامه ...

تحلیل فلسفی معرفت

تحلیل فلسفی معرفت
فیلسوفان مغرب زمین معمولاً معرفت (البته معرفت گزاره‌ای) را چنین تحلیل کرده‌اند: «باور صادق موجّه». این تعریف سابقه‌ای دیرین دارد و تا اعصار بسیار دوری قابل تعقیب است بلکه احیاناً به فیلسوفان یونان باستان، از جمله به ادامه ...