تاریخ قرآن (شبهات نزول، جمع و تدوین)

واقعیت تاریخی ماجرای آیات شیطانی

واقعیت تاریخی ماجرای آیات شیطانی
نامی که محققان غربی به ماجرایی داده‌اند که در سنت اسلامی به «قصه‌ی غرانیق» مشهور است. بنابر نقل‌های مختلف، ادعا شده است که محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) یک بار کلماتی را که شیطان به او القا کرد با ادامه ...

ترتيب آيات قرآن بر پايه‌ي رويکردِ معناشناختي

ترتيب آيات قرآن بر پايه‌ي رويکردِ معناشناختي
در ميان دانشمندان علوم قرآني درباره‌ي ترتيب آيات اختلاف‌نظر وجود دارد. به اعتقاد آنها، برخي از آنها ترتيب آيات و سور را از جانب اصحاب پيامبر (صلي ‌الله ‌عليه و آله ‌و سلم) مي‌دانند. به نظر آنان، اصحاب بعد از ادامه ...

آيات مکّي و مدني

آيات مکّي و مدني
از جمله تقسيم‌بنديهاي قرآن‌پژوهان در آيات قرآني، دو تقسيم‌بندي، بر مکان نزول يعني مکه و مدينه- مبتني است. ادامه ...

نافرجامي همه‌ي تلاشها در ترتيبِ نزوليِ قرآن

نافرجامي همه‌ي تلاشها در ترتيبِ نزوليِ قرآن
تلاشِ دانشمندان مسلمان در گذشته و همچنين تلاشهايِ خاورشناسانِ معاصرِ اروپايي، در باب ترتيب نزوليِ سوره‌هاي قرآن، متعدد و متفاوت است. ادامه ...

به سوی تصوری معقول از سیر تکوین قرآن

به سوی تصوری معقول از سیر تکوین قرآن
از مرحله‌بندی بلاشر برای ترتیب سور قرآن برحسب نزول چه نتیجه‌ای می‌توان گرفت؟ اجمالاً می‌توان گفته که مرحله‌بندی و روش جدیدی نیست. مرحله‌بندی که بلاشر به آن اعتماد کرده مبنی بر تمییز میان ویژگی‌های ادامه ...

ترتیب نزول آیات قرآن

ترتیب نزول آیات قرآن
تشخیص مکی و مدنی و اولین و آخرین سوره‌های نازله شرط ضروری هرگونه ترتیب و چینش جامعی برای سوره‌های قرآن برحسب نزول به شمار می‌آیند. به رغم این، اختلاف بر سر موارد مذکور راویان اولیه را از نقل ادامه ...

موارد کاستی در قرآن به روایتِ منابع اهل سنت

موارد کاستی در قرآن به روایتِ منابع اهل سنت
قرطبی در تفسیر سوره‌ی احزاب می‌گوید: «سوره‌ی احزاب به اتفاق‌نظر مفسران مدنی است. موضوع این سوره منافقین و آزار و اذیت پیغمبر توسط ایشان و زخم زبان زدن به آن حضرت و ازدواج‌های آن حضرت است و ادامه ...

جمع قرآن در منابع سنی و شیعی

جمع قرآن در منابع سنی و شیعی
درباره‌ی موضوع جمع قرآن دو دیدگاه مختلف وجود دارد. دیدگاه اول در منابع سنی و دیدگاه دوم در منابع شیعه‌ی امامیه آمده است. ادامه ...

تاریخ قرآن

تاریخ قرآن
اصطلاح «تاریخ قرآن» اصطلاح نسبتاً جدیدی است و شاید وضع آن از سوی اسلامشناسان و قرآن شناسان غربی باشد. زیرا پیش از قرن حاضر، و در آثاری که قدما در زمینه‌ی علوم قرآنی نوشته‌اند، فی‌المثل در دایرةالمعارف قرآنی ادامه ...

شواهد روایی جمع و تألیف قرآن در زمان پیامبر (ص)

شواهد روایی جمع و تألیف قرآن در زمان پیامبر (ص)
1-1. اندازه‌ی هر آیه در زمان رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) معلوم بوده؛ چنان که از ام سلمه درباره‌ی قرائت رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل شده: «کان رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) یقطع قرائته آیة آیة»: (1) رسول ادامه ...

آخرین مقالات
بعثی‌ها جنگ را چگونه معنا کردند؟

بعثی-ها-جنگ-را-چگونه-معنا-کردندسینمای جنگ در ایران، که به نام «سینمای دفاع مقدس» شناخته می‌شود، کارنامه‌ی روشن و بارها پژوهش‌شده‌ای ادامه ...

آنها در آنجا نبودند

آنها-در-آنجا-نبودندمشخصه‌ی آثار نسل سوم مستندسازان جنگ در ایران این است که مستندساز «در آنجا» (صحنه‌ی نبرد) نیست یا نبوده ادامه ...

مستندهای پژوهش در تاریخ

مستندهای-پژوهش-در-تاریخاین مقاله، فهرستی از مستندهای سینمای جنگ را در ایران تهیه کرده است که عمدتاً مستند پژوهشی خوانده می‌شوند. ادامه ...

نهادهای خبری و سینمایی در جنگ

نهادهای-خبری-و-سینمایی-در-جنگفعالیت سینمایی و مستندسازی در جنگ، آن هم از سوی کسانی که پیش از آن تجربه‌ی نزدیکی از جنگ واقعی نداشتند ادامه ...

خیالی حقیقی‌تر از واقعیت

خیالی-حقیقی-تر-از-واقعیت«رابطه دو متن» از قواعد بسیاری پیروی می‌کند که برخی از محققان مانند باختین، کریستوا، بارت و ژنت به آن ادامه ...

دیالوگی پنهان بین سفیدی و سیاهی

دیالوگی-پنهان-بین-سفیدی-و-سیاهیفیلم «من یک مزدور سفید هستم»، با عنوانی تناقض‌آمیز بیان دو روایت متفاوت درباره‌ی طول مدت فیلم با‌ این ادامه ...

بهترین مجسمه‌ی دنیا

بهترین-مجسمه-ی-دنیامستند «بهترین مجسمه‌ی دنیا» درباره‌ی شهید «دریاقلی سورانی» است. در مقاله‌ی حاضر کوشش می‌شود تا تحلیلی ادامه ...

فرزند خرمشهر

فرزند-خرمشهرسینمای مستند ایران در طول دوران جنگ و پس از آن، فیلم‌هایی فراهم کرده که اکنون به متن‌هایی برای مطالعه‌ی ادامه ...

آخرین روزهای زمستان

آخرین-روزهای-زمستانآخرین روزهای زمستان، یکی از مهم‌ترین آثاری است که در مورد دفاع مقدس، شهدا و یکی از بزرگ‌ترین فرماندهان ادامه ...