عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی‌الله‌علیه‌وآله: درهاى آسمان در اوّلین شب ماه رمضان گشوده مى‌شود و تا آخرین شب آن بسته نخواهد شد. بحارالانوار، ج93، ص344
  • امام علی علیه‌السلام و خاندانش در شاهنامه‌ی فردوسی و داستان‌های حماسی
  • زندگی زناشویی و حریم آن
  • سنت های فراموش شده ماه رمضان

پژوهش‌های زبانی

وجوه معانی نفس در قرآن کریم

وجوه معانی نفس در قرآن کریم
برخی از مفسران و لغت‌شناسان درصدد تعیین وجوه معانی نفس برآمده‌اند. طبرسی در مجمع البیان می‌نویسد: نفس در کلام بر سه وجه است: 1. به معنای روح؛ 2. به معنای تأکید؛ 3. به معنای ذات که این وجه، معنای اصلی نفس است. (1) او در توضیح معنای اصلی نفس (ذات) می‌گوید: نفس، حقیقتی از شیء است که ویژه‌ی آن است؛ ادامه ...

حبل الله در قرآن و روایات

حبل الله در قرآن و روایات
حَبل در لغت به معنی ریسمان و هر دست آویزی است که آدمی را به محل مورد نظر خود برساند؛ مانند ریسمانی که به کمک آن از چاه بیرون آیند یا از محل پست و پایین به جایی بلند برسند. ادامه ...

امّی یعنی چه؟

امّی و واژه‌های همانند آن در آیات قرآن

امّی یعنی چه؟
وصفی قرآنی برای محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) که در طول تاریخ اسلام تفسیرهایی بسیار متفاوت از آن عرضه شده است. مسلمانان به طور سنتی امّی را به معنای «بی‌سواد» می‌دانند، چنان‌که محمد (صلی ادامه ...

معناشناسی واژه اِلاف ؛ ایلاف در قرآن

معناشناسی واژه اِلاف ؛ ایلاف در قرآن
مصدری از ریشه‌ی عربی أ ل ف که مفسران مسلمان و نیز پژوهشگران جدید آن را به شیوه‌های گوناگونی توضیح داده‌اند. این واژه در سوره‌ای از قرآن (قریش: 1-2) آمده است و با نام قریش مرتبط شده و با ادامه ...

ویژگی‌هایِ اَعراب / بادیه نشینان در زمان پیامبر

ویژگی‌هایِ اَعراب / بادیه نشینان در زمان پیامبر
اَعراب: کسانی که محل سکونت خویش را در جاهای مختلف و غالباً بسته به شرایط آب و هوایی برمی‌گزینند و تغییر می‌دهند. اعراب اقوامی غیر شهرنشین از شبه جزیره‌ی عربستان‌اند که ده بار در قرآن یاد شده‌اند. ادامه ...

اَیکه به چه معناست؟

اَیکه به چه معناست؟
این عبارت در چهار سوره‌ی مکی آمده است (حجر: 78؛ شعراء: 176؛ ص: 13؛ ق: 14). اجماعی درباره‌ی هویت این قوم، که به سبب کفر خود به عذاب نابودی گرفتار آمدند، وجود ندارد. دست کم پنج ادامه ...

اصحاب رَسّ چه کسانی هستند؟

اصحاب رَسّ چه کسانی هستند؟
عبارت «اصحاب الرَسّ» دو بار در قرآن به کار رفته است: «برای ستمکاران عذابی پردرد آماده کرده‌ایم و [نیز] عادیان و ثمودیان و اصحاب رس و نسل‌های بسیاری میان این [جماعت‌ها] را [هلاک کردیم]» ادامه ...

انسان‌هایی که دوزخ برای ایشان مقدّر نگشته است

انسان‌هایی که دوزخ برای ایشان مقدّر نگشته است
اعراف، عنوان معادشناختی انسان‌هایی که دوزخ برای ایشان مقدّر نگشته است. واژه‌ی «الأعراف» (مفـ عُرف) در آیات 46 و 48 اعراف (که به صورت «اصحاب الاعراف» آمده است) به عنوان «مکان مرتفع ادامه ...

اصحاب اُخدود چه کسانی بودند

اصحاب اُخدود چه کسانی بودند
قرآن به اصحاب ناشناس اخدود اشاره می‌کند و می‌گوید: «مرگ بر اصحاب اخدود- همان آتش مایه‌دار- آن‌گاه که آنان بالای آن نشسته بودند و خود بر آنچه بر مؤمنان می‌آوردند، گواه بودند» (بروج: 4-7). قرآن ادامه ...

برائت یا معافیّت در قرآن

برائت یا معافیّت در قرآن
رهایی یا معافیت از یک تکلیف. «بَراءة»، برآمده از ریشه‌ی عربی ب ر أ، دو بار در قرآن در دلالت بر این معنا آمده است. در آیه‌ی 43 قمر «بَراءة» به معنای معافیت یا امان به شکل پرسشی خطابی آمده است: ادامه ...