تاریخ تفسیر

تفسير شيعي

تفسير شيعي
تفسير در لغت به معناي آشکار کردن و پرده برداشتن از روي چيزي مشکل و پوشيده است؛ چنانکه مي‌گويد: فَسَّرَه؛ أبانه و کَشَفَ معناه، و فَسَّر اللَّفظ و المشکلَ، کَشَفَ المُغَطِّي، کَشَفَ المراد. تفسير به معناي تأويل و ادامه ...

تفسیر در عصر تابعین

تفسیر در عصر تابعین
به طور مسلم در عصر صحابه به دلیل آنکه زمینه‌ها و ضوابط علمی و کلامی و فلسفی و عرفانی هنوز مدون نگشته بود، قرآن مجید بر اساس این زمینه‌ها تفسیر نمی‌گشت، و به جز خود قرآن کتاب دیگری تدوین نشده بود. در دوره تابعین (قرن دوّم یا ادامه ...

تفسیر قرآن کریم در عصر صحابه

تفسیر قرآن کریم در عصر صحابه
تفسیر قرآن کریم در عصر صحابه که از نیمه دوّم قرن اوّل هجری بیشتر قوت داشته جنبه روائی و اثری داشته و بر اثر و اساس روایات و احادیث و تقریر نبّی اکرم (صلی الله علیه و آله و سلّم) بوده است. تفسیر صحابه به علت مأثور بودن به شکل ادامه ...

آغاز علم تفسیر

آغاز علم تفسیر
کلمه تفسیر در لغت به معنی «روشن نمودن و تبیین» است. و اهل ادب معتقدند کلمه تفسیر از ریشه‌ی «فَسر» است و یا از ریشه‌ی «سَفر» می‌باشد که مقلوب فسر است. و هر دو به معنی «کشف» به کار می‌رود. مانند: «اَسفَرَ الصُّبح»، یعنی صبح ادامه ...

چکیده‌ای تاریخی از پیدایش دانش تفسیر و تحول آن

با تکیه بر جایگاه تفسیر موضوعی

چکیده‌ای تاریخی از پیدایش دانش تفسیر و تحول آن
آیه‌های قرآن، حکمت الهی را در آفرینش آدمیان و جنیان، در این گفته پروردگار والا روشن داشته‌اند: «جن و انس را نیافریدم مگر برای آن که مرا بپرستند...» (ذاریات/56)، نیز سنت الهی را در برانگیختن مردمان پس از مرگشان، برای ادامه ...

ابومسلم محمدبن بحر اصفهانی

نخستین مفسر بزرگ اصفهان (323-254 هـ. ق)

ابومسلم محمدبن بحر اصفهانی
در این مقاله نگارنده در مقام معرفی یکی از رجال علمی اصفهان است که نام و آرای او از قرن چهارم اسلامی تاکنون در تفاسیر بزرگ و معروف شیعه و اهل تسنن دیده می‌شود، ولی با گذشت یازده قرن تمام، از خصوصیات زندگانی و ادامه ...

در معنای بقیّة الله

در معنای بقیّة الله
«بقیة الله» تعبیر قرآنی و نیز از القاب آخرین امام شیعه‌ی اثناعشری است. این تعبیر در آیه‌ی هشتاد و ششم سوره‌ی هود، پس از آنکه شعیب پیامبر قوم خود را به پرستش خداوند دعوت و از کم فروشی و تباهکاری نهی می‌کند، بدین ادامه ...

تفسیر صحابه و تابعان از دیدگاه آیت الله معرفت

تفسیر صحابه و تابعان از دیدگاه آیت الله معرفت
شماری از صحابه و تابعان در زمره پیشگامان اولیه تفسیر قرآن قرار دارند. مفسران شاخص دوره صحابه چهار تن به نام های علی(علیه السلام)، ابن مسعود، ابیّ بن كعب و ابن عباس هستند كه در بین آن ها برتری علی (علیه السلام) ادامه ...

تفسير آيات مشكله در كلام سيبويه

تفسير آيات مشكله در كلام سيبويه
بعضي از آيات قرآن كه اختلاف آرا و نظرهاي مفسّران در آن زياد است، به عنوان آيات مشكله ي قرآن شناخته مي شود. در اين مقاله نويسنده كوشيده است ضمن بررسي برخي از اين آيات و نيز اشاره به پاره اي از ديدگاههاي مفسّران ادامه ...

بررسي نخستين متون تفسيري

نقدي بر ديدگاه ورستيخ در باب سيبويه و خاستگاه نحو در تفاسير قرآني كهن

بررسي نخستين متون تفسيري
اين مقاله، معرّفي و نقدي است بر كتاب دستور زبان عربي و تفسير قرآن در نخستين سده هاي اسلامي اثر كُرنليوس وِرستيخ. معرّفي كوتاهي از اين كتاب در مقاله ي پيشين به قلم مترجم آمده است. در اين مقاله نويسنده كوشيده است ادامه ...

آخرین مقالات
آیا مارکس دانشمند بود؟

آیا-مارکس-دانشمند-بودهر توضیحی درباره عقاید مارکس همچنین در حکم ارزیابی آن‌ها نیز هست. دستاوردهای اصلی مارکس -عقیده‌اش درباره ادامه ...

پول بی روح

پول-بی-روحمارکس امید داشت کمونیسم جایگزین سرمایه‌داری شود: یعنی نظامی که با نابودی مالکیت خصوصی، رویارویی میان ادامه ...

راز استثمار

راز-استثماراقتصاددان‌های کلاسیک، نظام اقتصادی سرمایه‌داری را نظامی طبیعی و اجتناب ناپذیر قلمداد می‌کردند. در برابر ادامه ...

هگل‌گرایی واژگون

هگل-گرایی-واژگونهگل‌گرایی از دید مارکس، وارونه شده است؛ هگل، «ذهن» را واقعیت غایی و جهان مادی را به مثابه تجلی «ذهن» ادامه ...

هدف تاریخ

هدف-تاریخبه عقیده‌ی مارکس، روابط تولیدی و نیروهای مولد همه‌ی چیزهای دیگر را تعیین می‌کند. نیروهای مولد مناسبات ادامه ...

بازگشت بسوی خدا در قوس صعود عرفانی

بازگشت-بسوی-خدا-در-قوس-صعود-عرفانیآیات قرآن و تعبیر (النِّهایاتُ‏ هِىَ‏ الرُّجوعُ‏ الى الْبِدایاتِ)، از آغاز و ختم جهان و بر پا شدن روز ادامه ...

از زمین به آسمان

از-زمین-به-آسماندر «خانواده‌ی مقدس» که نخستین کتاب چاپ شده‌ی مشترک مارکس و انگلس است، با یکی از برداشت‌های اولیه‌ی نظریه‌ی ادامه ...

نخستین مارکسیسم

نخستین-مارکسیسماقتصاددان‌های کلاسیک شرایط از خودبیگانه‌ی کنونی جامعه‌ی انسانی را «شکل ضروری، اصلی و قطعی» آن تلقی می‌کنند، ادامه ...

نماینده‌ی همه‌ی انسان‌ها

نماینده-ی-همه-ی-انسان-هامفهوم پرولتاریا، یکی از مفاهیم مرکزی در اندیشه‌ی کارل مارکس شمرده می‌شود. این کلمه، از «طبقه‌ی کارگر» ادامه ...