شناخت در قرآن

بررسي جايگاه معرفت‌شناختيِ «حس» از ديدگاهِ قرآن (2)

بررسي جايگاه معرفت‌شناختيِ «حس» از ديدگاهِ قرآن (2)
يکي ديگر از ويژگي‌هايي که در قرآن براي ادراک حسي بيان شده است، تصرف‌پذيري است. مراد از تصرف‌پذيري آن است که وجود عواملي موجب مي‌شود تا در روند ادراک حسي اختلال به وجود آيد و ابزار حسي کارايي ادامه ...

دو مفهوم کليدي قرآن در معناشناسيِ پديده‌هاي طبيعي

دو مفهوم کليدي قرآن در معناشناسيِ پديده‌هاي طبيعي
مفهوم عبرت مفهومي مهم است. حق تعالي عبرت را هدف مطالعه‌ي طبيعت مي‌خواند: «يقَلِّبُ اللَّهُ اللَّيلَ وَالنَّهَارَ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصَارِ»: خداوند شب و روز را مي‌گرداند، همانا در آن عبرتي براي اهل روشن‌بيني ادامه ...

کارکردوري معرفت‌شناختيِ فطرت در هندسه‌ي معرفت دين

کارکردوري معرفت‌شناختيِ فطرت در هندسه‌ي معرفت دين
مدعاي اصلي مقاله حاضر تبيين «کارکردوري معرفت‌شناختي فطرت آدمي در توليد معرفت ديني» است؛ اين مقاله برش و برداشتي است از بخش چهارم کتاب منطق فهم دين (علي اکبر رشاد؛ تهران: سازمان انتشارات ادامه ...

بررسي جايگاه معرفت‌شناسي «قلب» از ديدگاه قرآن

بررسي جايگاه معرفت‌شناسي «قلب» از ديدگاه قرآن
قرآن کريم يکي از منابع معارف ديني است و کتابي است که براي راهنمايي و هدايت انسان به سعادت حقيقي بر پيامبر اسلام نازل شده است. اين از يک‌سو، از سوي ديگر پيشرفت علوم، انسان را با مسائلي مواجه ساخته است ادامه ...

بررسي جايگاه معرفت‌شناختيِ «حس» از ديدگاهِ قرآن (1)

بررسي جايگاه معرفت‌شناختيِ «حس» از ديدگاهِ قرآن (1)
در مباحث معرفت‌شناسي، اموري را به عنوان ابزار شناخت ذکر مي‌کنند؛ يکي از اين امور «حس» است. مراد از حس همان حواس پنج‌گانه است که عبارت‌اند از: بينايي، شنوايي، چشايي، بويايي، و لامسه. در ادامه ...

الگوي تفکر قرآني براساس معناشناسي همزماني

الگوي تفکر قرآني براساس معناشناسي همزماني
نوشته‌ي حاضر با روش معناشناسي همزماني (synchronic semantics)، واژه فکر را در قرآن معناشناسي مي‌کند و در سه حوزه «صرفي، جانشين‌ها، همنشين‌ها» پيش مي‌رود و به اين نتيجه ختم مي‌شود که قرآن به ادامه ...

عقل در قرآن

عقل در قرآن
عقل در کنار حس و دل به عنوان يکي از ابزار کسب معرفت از ديدگاه قرآن داراي جايگاه مهمي است؛ اگرچه خود لفظ عقل در قرآن ذکر نشده اما مشتقّات و مترادف‌هاي آن به کار برده شده است، آنچه در اين مقاله مورد ادامه ...

ارزش‌سنجي معرفتي در قرآن کريم (2)

ارزش‌سنجي معرفتي در قرآن کريم (2)
انسان‌ها در طول زندگي، خود را در موقعيت‌هايي قرار مي‌دهند که مولّد باورهاي نادرست و ناشايست هستند و همچون غل و زنجير، او را از راهيابي به معرفت صحيح و مسير هدايت باز مي‌دارند. همان‌طور که فردي با ادامه ...

ارزش‌سنجي معرفتي در قرآن کريم (1)

ارزش‌سنجي معرفتي در قرآن کريم (1)
پژوهش درباره مقوله معرفت، و مؤلفه‌ها و مسائل حول آن، از دغدغه‌هاي مهم و بنياديني است که در دانش‌هاي معرفت‌شناسي، فلسفه، منطق، تفکر نقدي و فلسفه علم مطرح مي‌شود. قرآن کريم نيز که کتاب الهي و منشور ادامه ...

منطق در قرآن

منطق در قرآن
قرآن خود را عربي مبين و بدون اعوجاج معرفي مي‌کند و بنابراين تعاليم آن بايد براساس قوانين فهم و از جمله قوانين منطق باشد که قوانين فکر و انديشه و تعقل‌اند و قرآن سفارش مي‌کند که در آن تعقل و تدبر کنيم؛ بنابراين ادامه ...

آخرین مقالات
آیا مارکس دانشمند بود؟

آیا-مارکس-دانشمند-بودهر توضیحی درباره عقاید مارکس همچنین در حکم ارزیابی آن‌ها نیز هست. دستاوردهای اصلی مارکس -عقیده‌اش درباره ادامه ...

پول بی روح

پول-بی-روحمارکس امید داشت کمونیسم جایگزین سرمایه‌داری شود: یعنی نظامی که با نابودی مالکیت خصوصی، رویارویی میان ادامه ...

راز استثمار

راز-استثماراقتصاددان‌های کلاسیک، نظام اقتصادی سرمایه‌داری را نظامی طبیعی و اجتناب ناپذیر قلمداد می‌کردند. در برابر ادامه ...

هگل‌گرایی واژگون

هگل-گرایی-واژگونهگل‌گرایی از دید مارکس، وارونه شده است؛ هگل، «ذهن» را واقعیت غایی و جهان مادی را به مثابه تجلی «ذهن» ادامه ...

هدف تاریخ

هدف-تاریخبه عقیده‌ی مارکس، روابط تولیدی و نیروهای مولد همه‌ی چیزهای دیگر را تعیین می‌کند. نیروهای مولد مناسبات ادامه ...

بازگشت بسوی خدا در قوس صعود عرفانی

بازگشت-بسوی-خدا-در-قوس-صعود-عرفانیآیات قرآن و تعبیر (النِّهایاتُ‏ هِىَ‏ الرُّجوعُ‏ الى الْبِدایاتِ)، از آغاز و ختم جهان و بر پا شدن روز ادامه ...

از زمین به آسمان

از-زمین-به-آسماندر «خانواده‌ی مقدس» که نخستین کتاب چاپ شده‌ی مشترک مارکس و انگلس است، با یکی از برداشت‌های اولیه‌ی نظریه‌ی ادامه ...

نخستین مارکسیسم

نخستین-مارکسیسماقتصاددان‌های کلاسیک شرایط از خودبیگانه‌ی کنونی جامعه‌ی انسانی را «شکل ضروری، اصلی و قطعی» آن تلقی می‌کنند، ادامه ...

نماینده‌ی همه‌ی انسان‌ها

نماینده-ی-همه-ی-انسان-هامفهوم پرولتاریا، یکی از مفاهیم مرکزی در اندیشه‌ی کارل مارکس شمرده می‌شود. این کلمه، از «طبقه‌ی کارگر» ادامه ...