جهان باستان

چگونه مصر متلاشی شد؟

چگونه مصر متلاشی شد؟
این مقاله، به فروپاشی مصر باستان می‌پردازد. پس از مرگ فرعون رامسس سوم، دره‌ی نیل از نو به دو پادشاهی جداگانه تقسیم شد. این تجزیه، نیروی نظامی مصر را بیشتر تضعیف کرد. در سال 670 ق. م آشوری‌ها و سپس هخامنشیان به آن جا هجوم بردند و سپس اسکندر مقدونی مدعی مالکیت دره‌ی نیل شد. ادامه ...

آغازی بر پایان

آغازی بر پایان
این مقاله، در باره‌ی فرعون رامسس دوم، مشهور به «رامسس کبیر» سخن می‌گوید. نویسنده گمان می‌برد افول تمدن مصر باستان، در زمان رامسس دوم آغاز شد و شاید لقب «کبیر» که به او داده شده، چندان لقب درستی برای این پادشاه نبوده باشد. به نظر نویسنده، رامسس اگر چه ادعا می‌کند در نبردی بزرگ، به تنهایی هپتالیان را شکست داده است، ولی در واقع او در برابر ایشان به پیروزی دست نیافته، بلکه تنها شکست نخورده است. ادامه ...

محکومیّت ابدی

محکومیّت ابدی
این مقاله از کشف آرامگاه فرعون توت عنخ آمون از سوی باستان‌شناسان سخن می‌گوید. کشفی که در آغاز سده‌ی بیستم، با شوق بسیاری از جانب رسانه‌های جهانی دنبال شد. ادامه ...

شهر افق

شهر افق
مقاله‌ی حاضر، افزون بر این که چگونگی یکی از بزرگ‌ترین کشف‌های تاریخی در باستان‌شناسی مصر را بازگو می‌کند، به گزارشی ساده از دوره‌ی فرمانروایی یکی از مشهورترین فرعون‌های مصر، موسوم به اخناتون می‌پردازد. ادامه ...

یک عفریت آن پایین است!

یک عفریت آن پایین است!
غارت آثار باستانی، آفت بزرگی است که جوامع با فرهنگ و تاریخ دیرینه، معمولاً از سوی مردم خود، گرفتار آن هستند. این مقاله، نمونه‌ای تاریخی از این گونه دزدی را به خواننده گزارش می‌کند که در پایان سده‌ی نوزدهم میلادی و در مصر انجام گرفته است. گذشته از این دزدی آثار باستانی، باورهای خرافی مصریان در آن زمانه نیز در این مقاله یاد شده است. ادامه ...

مضحک‌ترین نبرد تاریخ

مضحک‌ترین نبرد تاریخ
این مقاله، به کوتاهی و با زبان ساده، به بیان رخدادهای زمان فرمانروایی فرعون تحوطمس سوم می‌پردازد. این فرعون، در نبردی که با معیارهای استراتژیک امروز، بسیار نادرست انجام شده، توانست بر سوریه چیره شود. گستره‌ی فرمانروایی تحوطمس سوم، بیش از پیشینیان وی بود و شیوه‌ای که با مردم مغلوب برخورد می‌کرد، شیوه‌ی نوینی شمرده می‌شد: او پسران و دختران شاهان شکست‌خورده را به مصر می‌برد و آنها را چُنان تربیت می‌کرد که در هنگام بازگشت به کشور خویش، به کلی مصری شده و همچون سفیر تحوطمس رفتار کنند. ادامه ...

شهبانو حتشپسوت

شهبانو حتشپسوت
در این مقاله، شهبانو حتشپسوت، یکی از تواناترین فرمانروایان مصر باستان، به کوتاهی و با زبان ساده معرفی شده است. چگونگی کوشش او برای به قدرت رسیدن، رویدادهای بیست و یک سال زمان فرمانروایی او، روابط پنهان و غیررسمی‌اش و به فرجام، چگونگی سقوطش از فرمانروایی، توضیح داده می‌شود. ادامه ...

من آشفتگی یک سرزمین را به تو نشان می‌دهم

من آشفتگی یک سرزمین را به تو نشان می‌دهم
در این مقاله، نویسنده به بررسی یکی اتز رویدادهای مصر باستان پرداخته است: قیام اشراف علیه فرعون. نتیجه‌ی ناگوار این اقدام، تصرف مصر به دست قوم وحشی هیکسوس‌ها بود که ویرانی‌های بسیار بر جای نهاد. پس از این اقدام و نتایج آن، مصریان باستان نه تنها فرعون‌ها را به سازمان سیاسی مصر باز گرداندند، که به ایشان مقام خدایی نیز بخشیدند تا شورش‌های احتمالی آینده را پیشاپیش خنثی کرده باشند. ادامه ...

مادری که ربوده شد!

مادری که ربوده شد!
در این مقاله، نخستین دزدی از آثار باستانی مصر، که درست در هنگام پادشاهی فراعنه رخ داده است، بازگو می‌شود. این ربایش، در زمان فرمانروایی فرعون خئوپس، از آرامگاه شهبانو هتفرس، مادر وی انجام گرفته است. در این گزارش، افزون بر چگونگی این ربایش، به باورهای مصریان باستان در باره‌‌ی مرگ و رستاخیز نیز پرداخته شده است. ادامه ...

یک خدای خوب

یک خدای خوب
مقاله‌ی حاضر، زندگی مردم عادی مصر را در قیاس با فرعون‌ها می‌سنجد. فرهنگ و باورهای دینی مصریان باستان، زندگی روزمره‌ی آنها، چگونگی ساختمان‌سازی، چگونگی آرایش و جامه‌های زنان مصر و چگونگی فرایند کار و تولید در این سرزمین باستانی، از جمله مسائل مطرح‌شده در این مقاله هستند. ادامه ...

آخرین مقالات
آیا مارکس دانشمند بود؟

آیا-مارکس-دانشمند-بودهر توضیحی درباره عقاید مارکس همچنین در حکم ارزیابی آن‌ها نیز هست. دستاوردهای اصلی مارکس -عقیده‌اش درباره ادامه ...

پول بی روح

پول-بی-روحمارکس امید داشت کمونیسم جایگزین سرمایه‌داری شود: یعنی نظامی که با نابودی مالکیت خصوصی، رویارویی میان ادامه ...

راز استثمار

راز-استثماراقتصاددان‌های کلاسیک، نظام اقتصادی سرمایه‌داری را نظامی طبیعی و اجتناب ناپذیر قلمداد می‌کردند. در برابر ادامه ...

هگل‌گرایی واژگون

هگل-گرایی-واژگونهگل‌گرایی از دید مارکس، وارونه شده است؛ هگل، «ذهن» را واقعیت غایی و جهان مادی را به مثابه تجلی «ذهن» ادامه ...

هدف تاریخ

هدف-تاریخبه عقیده‌ی مارکس، روابط تولیدی و نیروهای مولد همه‌ی چیزهای دیگر را تعیین می‌کند. نیروهای مولد مناسبات ادامه ...

بازگشت بسوی خدا در قوس صعود عرفانی

بازگشت-بسوی-خدا-در-قوس-صعود-عرفانیآیات قرآن و تعبیر (النِّهایاتُ‏ هِىَ‏ الرُّجوعُ‏ الى الْبِدایاتِ)، از آغاز و ختم جهان و بر پا شدن روز ادامه ...

از زمین به آسمان

از-زمین-به-آسماندر «خانواده‌ی مقدس» که نخستین کتاب چاپ شده‌ی مشترک مارکس و انگلس است، با یکی از برداشت‌های اولیه‌ی نظریه‌ی ادامه ...

نخستین مارکسیسم

نخستین-مارکسیسماقتصاددان‌های کلاسیک شرایط از خودبیگانه‌ی کنونی جامعه‌ی انسانی را «شکل ضروری، اصلی و قطعی» آن تلقی می‌کنند، ادامه ...

نماینده‌ی همه‌ی انسان‌ها

نماینده-ی-همه-ی-انسان-هامفهوم پرولتاریا، یکی از مفاهیم مرکزی در اندیشه‌ی کارل مارکس شمرده می‌شود. این کلمه، از «طبقه‌ی کارگر» ادامه ...