تکتونیک صفحات - علل زمین لرزه

مترجم: محمد علی آصفی پور
منبع:راسخون
 

زمین شناسان که زمین را مطالعه می کنند، به ما می گویند که قاره ها و اقیانوس ها همیشه در حال حرکت هستند. گاهی اوقات این حرکت سریع و ناگهانی است و این چیزی است که باعث زمین لرزه می شود. سطح زمین به آن اندازه صاف نیست که از دور دیده میشود. قاره ها روی پوسته بیرونی زمین شناور هستند. هنگامی که سنگهای داغ و ذوب شده از داخل زمین بیرون میاید پوسته جدیدی شکل میگیرد. پوسته قدیمی به سمت پایین حرکت می کند و عمیق تر به سمت داخل زمین حرکت می کند که در آن جا دوباره ذوب می شود. این جنبش پوسته ها و قاره ها تکتونیک صفحات نامیده می شود.
پوسته زمین متشکل در یک قطعه بزرگ نیست. این پوسته تا 20 صفحه را شامل میشود. این صفحات گاهی با یکدیگر برخرد دارند، در مواردی دیگر از یکدیگر دور می شوند. وقتی صفحات حرکت می کنند، قاره ها با آنها حرکت می کنند. وقتی این صفحات با هم اصطکاک پیدا میکنند زمین لرزه ها رخ می دهد.
ابزارهای مدرن نشان می دهد که 90٪ از همه زلزله ها که اتفاق می افتند در جاهایی هستند که این صفحات به طرف هم دیگر می آیند. زمین لرزه های دیگر در نزدیکی سواحل قاره ها واقع میشود.
به عنوان مثال، کالیفرنیا از لحاظ جغرافیایی بخشی از آمریکای شمالی نیست. کالیفرنیا روی صفحه اقیانوس آرام قرار دارد که در حال حرکت به شمال غربی است. از سوی دیگر، صفحه آمریکای شمالی در جهت مخالف حرکت می کند. خطی که این اصطکاک در آن اتفاق می افتد گسل سان آندریاس نامیده می شود. لس آنجلس حدود 50 کیلومتر تا این گسل فاصله دارد. بسیاری از گسل های کوچکتر در داخل و اطراف شهر وجود دارد.

صفحات زمین

قاره های زمین همیشه در جای خود نیستند. صدها میلیون سال پیش تنها یک قاره وجود داشت که پانگایا نامیده می شد. این قاره ی بزرگ حدود 200 میلیون سال پیش از بین رفته و شروع به حرکت در تمام جهات کرده است.
دانشمندان متوجه شدند که برخی از سنگ های موجود در برزیل مشابه سنگ های موجود در غرب آفریقا هستند. آنها همچنین کشف کردند که کف اقیانوسها و قاره ها از مواد مشابه ساخته نشده اند. اغلب سنگ های داغ و ذوب شده در دره ها در وسط اقیانوس از دل زمین بیرون می آیند. آنها سخت می شوند و با فشار سنگ های قدیمی تر را دور میکنند. کف جدید اقیانوسی اقیانوس اطلس، اروپا و آمریکا را از هم جدا می کند، البته نه سریع، بلکه به آرامی، با سرعت 2 سانتی متر در سال.
هنگامی که کف اقیانوس روی یک قاره فشار وارد میاورد، قاره به داخل زمین رانده می شود و دوباره ذوب می شود. به همین دلیل است که زمین بزرگتر نمی شود. طبقه اقیانوسی جدید ایجاد شده است، و طبقه قدیمی تخریب شده است.
آتشفشان ها نیز در جایی که صفحات به طرف هم میایند اتفاق می افتند. دانشمندان این مکان ها را "نقاط داغ" می نامند، مناطقی که سنگ های ذوب شده از قسمت درونی کره زمین خارج می شوند. برای مثال، جزایر هاوایی در مرکز یکی از این نقاط داغ قرار دارند.