هویت‌ جوان‌ از‌ دیدگاه‌ امام‌ خمینی‌ و‌ امام خامنه‌ای

«هویت» مهم‌ترین عاملی است که نسل جوان را در برابر پدیده‌های جدید و نوینی، که با اعتقادات و ریشه‌های هویتی او متفاوت است، پایدار می‌دارد. شبکه‌های ماهواره‌ای و رسانه‌‌های جهانی در بیش‌تر محصولات جذاب و فریبای خود در پی تغییر هویت نسل جوان به واسطه تغییر ذائقه‌ها، سلیقه‌ها، آرزوها و خواسته‌ها هستند. آن چه در پیش روست هشدارهای حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری در پافشاری و حفظ هویت دینی جوانان است.
از روزی که جوانان به عنوان نخستین ایمان‌آورندگان به پیامبر رحمت(صلی الله علیه و آله و سلم)، حضور خود را در عرصه‌های گوناگون انقلاب توحیدی اسلام جشن گرفتند، نگاه بشریت معطوف به مکتبی شد که با «فطرت» و «طبیعت» همۀ انسان‌ها به ویژه نسل جوان همخوانی داشت، نگاهی که در طول قرن‌ها موجب گرایش نسل جوانی شد که کرامت و عزت خود را در «هویت دینی» جست و جو کردند.
تکرار این حادثه بزرگ، در انقلاب اسلامی و نقش محوری جوانان در شکل‌گیری و پیروزی انقلاب و پس از آن جانفشانی این قشر در پاسداری از ارزش‌ها و آرمان‌ها، از همان روزهای نخست، دشمن را بر آن داشت تا با به کارگیری همه ابزارها به ویژه «رسانه‌های جمعی»، جوان ایرانی را از «هویت» بازیافتۀ «دینی» خود جدا سازد و با این رویکرد، انقلاب را از سرمایه ای بزرگ در پیشبرد اهداف خویش محروم سازد؛ اما هدایت‌های عالمانه و دلسوزانه امام، این قشر به خدا پیوستۀ از دنیا رسته را در مسیر دفاع و تبلیغ و ترویج انقلاب در میدان باقی گذارد.
در نگاه امام راحل (ره) تحول درونی و هویت‌یابی قشر جوان ریشه در ارادۀ‌ خداوند داشت و از این رو به صراحت فرمودند: «این تحول روحی، این تحولی که در جوان‌های ما پیدا شد، این دست خدا بود، بشر نمی‌تواند در ارواح مردم این طور مؤثر باشد.» (1)
ایستادگی جوانان در برابر فشارهای اقتصادی، نظامی و بخصوص «رسانه‌ای» غرب و جهان کفر، امام (ره) را بر آن داشت تا هم قدم و همراه نسل جوان، از جوانان این سرزمین به عنوان سمبل شرافت انسانی یاد کنند: «شرافت انسانی به این است که در مقابل زور بایستند؛ جوانان ما ایستادند.» (2)
هدایت پیامبر گونۀ امام راحل (ره)، راه را بر خلف صالح ایشان هموار ساخت و رهبر معظم انقلاب با هدایت‌های امام گونه خود، نسل دیگری از جوانان را در مسیر دفاع از ارزش‌های الهی و انسانی هدایت کردند. ایشان، پرچمی را که نسل جوان پانزده خرداد و بهمن 57 در دست گرفته بودند، پر صلابت به اهتزاز درآورده و با شناختی درست از نسل جوان و چالش‌های فراروی او، در این فصل از انقلاب، بازشناسی «هویت جوان» از سوی خود جوانان را نیاز عمده آنان می‌خوانند.
معظم له، خطاب به متولیان فرهنگی، آنان را به همدلی و همراهی با این قشر فرا می‌خوانند و می‌فرمایند: «نیاز عمده جوان، هویت است، باید هویت و هدف خودش را بشناسد، باید بداند کیست و برای چه می‌خواهد کار و تلاش کند. دشمن، می‌خواهد هویت جوان ایرانی را از او بگیرد، اهداف او را از بین ببرد، فضا را تیره کند، به او بگوید تو یک موجود حقیر و محدود هستی، پیش من بیا تا تو را زیر بال بگیرم!» (3)
رهبر انقلاب با ترسیم صفات زیبای جوان به تابلویی زیبا، این مَنْظر و منظره را امیدبخش و کلیدی برای ورود به دنیای متعالی و گذر از مشکلات برمی‌شمارند و می‌فرمایند: «جوان، حق را آسان می‌پذیرد... جوان راحت و صادقانه اعتراض می‌کند و بی‌دغدغه و بدون هیچ‌گونه گرفتاری درونی اقدام می‌کند... پذیرش آسان، اعتراض صادقانه و اقدام بی‌دغدغه را شما کنار هم بگذارید، ببینید چه حقیقت زیبایی به وجود می‌آید و چه کلیدی برای حل مشکلات است.» (4)
بی‌شک این صفا و صمیمیت و حس زیباپرستی که رهبر انقلاب، آن را فرصت‌هایی برای تعالی جوان و پیشبرد انقلاب جوان به دست جوانان ترسیم می‌کنند، امروز توسط «رسانه»‌های جمعی جهان و شبکه‌های ماهواره‌ای، مورد هجوم قرار گرفته است تا با تغییر ذائقه زیباشناختی و زیباپرستی، جوان را از «هویت دینی» جدا سازند و آن را به تهدیدی جدی برای انقلاب مبدل کنند؛ از این‌رو رهبری، شناساندن زیبایی حقیقی از زرورق‌های زیبایی که در مغز آن زهر کُشنده پیچیده شده است را وظیفه‌ای خطیر برشمرده، هشدار می‌دهند:
«انسان بخصوص جوان، از زیبایی و زیباسازی خوشش می‌آید و دلش می‌خواهد که خودش هم زیبا باشد و این عیبی هم ندارد؛ یک چیز طبیعی و قهری است؛ در اسلام هم منع نشده است، آن چیزی که منع شده فتنه و فساد است.» (5)
رهبر انقلاب با بیان این که «جوانی» است که «پیری» را شکل می‌دهد، (6) خطاب به این قشر می‌فرمایند: «اگر امروز در محاسبات مادی و زرنگی‌هایی که باب مردم دنیا طلب است وارد شدید، مسیر آینده به همان سمت ترسیم خواهد شد.» (7)
به انحراف کشاندن فطرت و طبیعت جوان، خلط بین زیبا دوستی و زیباپرستی با دنیاگرایی و دنیاطلبی و جلوه دادن راه خدا و معنویت به عنوان راه بن‌بست فراروی جوان امروز، نسخۀ همۀ رسانه‌های دیداری و نوشتاری و مجازی مکتب لیبرال دمکراسی است و به همین دلیل، رهبری انقلاب، صمیمانه و صادقانه -چون روح و روحیۀ جوان- خطاب به آنان می‌فرمایند: «راه معنویت و صفا، کوچه بن‌بست نیست!» (8)

پی‌نوشت‌ها :

1. صحیفه امام، ج 9، ص 4.
2. همان، ج 18، ص 132.
3. بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار با جوانان در مصلای رشت، 12/2/1380.
4. بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار با جوانان استان اصفهان، 12/8/1380.
5. دیدار صمیمانه رهبر معظم انقلاب اسلامی با جوانان به مناسبت هفته جوان، 7/2/1377.
6. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار تعدادی از دانشجویان تشکل‌های اسلامی در مراسم افطاری شب23 ماه رمضان، 1/11/76.
7. بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار اعضای شورای مرکزی مؤسسه کفا، 24/4/1380.
8. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با گروه کثیری از جوانان استان اردبیل، 5/5/1376.


برگرفته از : ماهنامه فرهنگ پویا شماره 8و9
منبع مقاله : خبرگزاری فارس