چگونه می‌توان همه چیز را به خاطر سپرد

 
SADRIAN
SADRIAN
کاربر برنزی
تاریخ عضویت : خرداد 1389 
تعداد پست ها : 336
محل سکونت : کرمانشاه

چگونه می‌توان همه چیز را به خاطر سپرد

امام علی (علیه السلام) می‌فرمایند:

هر کس پی در پی دری را بزند و پافشاری کند، (در به رویش باز می‌شود) و داخل خواهد شد.


پیش شرط مرور آن است که از قبل مطالب را خوب یاد گرفته و آن‌ها را فهمیده باشیم در غیر این صورت، اساساً مطالعهٔ بعدی نقش مرور و تکرار را نخواهد داشت بلکه عملاً‌‌ همان یادگیری نخستین خواهد بود. مرور نیاز به تمرکز فراوان دارد. مرور بدون تمرکز مثل یک روخوانی بی‌فایده است. مرور هم مانند مطالعه، جزئی از مراحل یادگیری است و‌‌ همان شرایط لازم را دارد. بهترین ساعات شبانه روز را باید به مرور اختصاص دهیم. صبح‌ها و ساعات آخر شب بهترین زمان برای مرور است.

برای مرورهای اولیه، پس از مطالعه که هنوز یادگیری ما کامل و عمیق نیست باید وقت بیشتری صرف کرد. مرور در این مرحله بیشتر شامل باز خوانی کامل کتاب و حل تمرین‌های آن می‌شود، ولی باگذشت زمان، مرورهای بعدی کوتاه‌تر و راحت‌‌تر می‌شوند. بعد هنگامی‌که تسلط پیدا کردیم می‌توانیم یک کتاب را در یک یا دو ساعت دوره کنیم.

اگر حجم تکالیف و تمرینات یک درس زیاد باشد می‌توانید آن‌ها را در مرور‌های مختلف تقسیم کنید و در هر نوبت بخشی از آن‌ها را انجام دهید. می‌توانیم امتحانات مدرسه را به فرصتی برای مرور هر درس تبدیل کنیم در این صورت تعداد مرور‌های ما به طور قابل ملاحظه‌ای افزایش می‌یابد.

برای نظم دادن به مرور، می‌توانید از یک سر رسید استفاده و تاریخ مرور هر موضوع را در آن وارد کنید تا تکالیف مرور خود را برای هفته‌های آتی مشخص کنید. هر اندازه برنامه‌های مرور یک درس، منظم‌تر باشد، مفید‌تر واقع می‌شود. ولی این کافی نیست، برای رسیدن به موعد مرور لازم نیست صبر کنید هرموقع احساس نیاز کردید، دوره کردن را شروع کنید.

برای مرور صحیح بهتر است مراحل و شیوه درست آن را رعایت کنیم

الف) مرور می‌تواند به ۳ شکل زیر صورت پذیرد:

۱- مرور از روی جزوه و کتاب: در این نوع مرور، داوطلب، مطلب را از منبع اولیه مجددا مرور می‌کند. یقینا حتی اگر فقط مطالب مهم و قسمت‌هایی که علامت زده شده نیز مطالعه شوند، باز هم مرور از روی جزوه زمان زیادی را صرف خواهد کرد.

۲- مرور با تست: شما می‌توانید با زدن تست، ضمن حفظ آمادگی مطالب مورد مطالعه، آن را مرور کنید؛ اما مرور با تست نمی‌تواند جامعیت مطلب را تضمین کند. یعنی ممکن است بخشی از مطلب یا نکاتی وجود داشته باشند که در مجموعه تست مورد سوال قرار نگیرد.

۳- مرور از روی الگوی یادآوری (خلاصه‌نویسی): این نوع مرور، کامل‌ترین و مطمئن‌ترین و نیز سریع‌ترین شکل مرور است. در این نوع مرور، شما باید الگوی یادآوری فصل مورد نظر را در ذهن خود رسم کنید و سعی کنید تمامی قسمت‌ها را یادآوری کنید و اگر نتوانستید بخشی از الگو را یادآوری کنید، باید ابتدا کمی به ذهنتان فشار بیاورید تا گرسنه شود و آنگاه می‌توانید از روی منبع اصلی (جزوه و کتاب) آن را کامل کنید. این کار باعث می‌شود تا شما تمامی مطالب را مرور کنید و مطلبی از قلم نیفتد. البته بعد از مرور الگو، می‌توانید تعدادی تست (به تناسب زمان و مبحث) نیز بزنید.

ب) مراحل صحیح مرور مطالب درسی:

اما اینکه با چه فاصله زمانی، مطالب را مطالعه و مرور می‌کنیم نیز اهمیت بسیار زیادی دارد.

طبق تحقیقات صورت گرفته، مطالب باید یک روز بعد از رسم الگوی یادآوری فصل مجددا مرور شوند. تا یک هفته بعد مطالب در حافظه ما وجود دارد، اما یک هفته بعد باید مجددا الگو را به روش گفته شده مرور کرد. سومین مرور یک ماه بعد است و اگر مطالب ۴ ماه بعد مرور شوند، بیشتر جزییات در حافظه ما باقی خواهند ماند.

شما می‌توانید برای تنظیم دقیق این فواصل زمانی از یک تقویم استفاده کنید. به این ترتیب که بعد از رسم الگوی یادآوری، در فواصل یک روز، یک هفته، یک ماه و ۴ ماه، نام الگویی را که باید مرور کنیم، یادداشت نماییم تا در روز مرور آن را به طور کامل انجام دهیم. در ستون بعدی، تکنیک‌های افزایش دقت در جلسه امتحان را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

 

تکنیک‌های مرور مطالب درسی

مکمل مطالعه دقیق هنر انتقال دادن مطالب خوانده شده به حافظه بلندمدت است. اساسی‌ترین راه در این زمینه نیز مرور است.

مرور مطالب درسی چیست؟

فرض کنید که فردی، مطلبی را به طور دقیق مطالعه کرده است.

سوال: آیا کار تمام شده است؟

جواب: قطعاً خیر! چرا؟

به این دلیل که جایگاه درک مطلب بعد از خواندن دقیق، بستری متزلزل و غیرقابل اعتماد است.

این جایگاه در بهترین شرایط، تنها قابلیت نگهداری مطالب خوانده شده، حفظ شده و درک شده را تا ۲ روز دارد و پس از آن با یک افت سریع و تصاعدی، حذف مطالب آغاز می‌شود.

این جایگاه «حافظه کوتاه مدت» نام دارد؛ حافظه‌ای مهم، اما موقت که در مطالعه باید به عنوان یک واسطه به آن نگریسته شود. واسطه‌ای که وظیفه انتقال داده‌های ورودی از طریق مطالعه را به حافظه بلندمدت، به عهده دارد.


پس:مکمل مطالعه دقیق، هنر انتقال دادن مطالب خوانده شده به حافظه بلندمدت است. اساسی‌ترین راه در این زمینه نیز مرور است.  

درست است که با خواندن دقیق و یادگیری اصولی و درک عمیق، ۹۰ درصد از راه مطالعه را می‌پیماییم؛ اما باید حواسمان باشد اگر ۱۰ درصد باقی مانده مسیر تا مقصد نهایی را ادامه ندهیم، عملاً به هدف نرسیده‌ایم و کل تلاش انجام شده، بیهوده و بی نتیجه می‌شود. به بیان ساده، بیشتر آنچه را که در زمان مطالعه به دست آورده‌ایم، به راحتی بر باد می‌رود.

مرور هدفمند و سازمان دهی شده اساسی‌ترین عامل حفظ مطالب خوانده شده است و اطلاعات مهم حافظه کوتاه مدت را که هنگام مطالعه به دست آمده، به حافظه بلندمدت منتقل می‌نماید. همچنین زمان پایداری مطالب خوانده شده را در حافظه افزایش می‌دهد و قشر خاکستری مغز (کورتکس) را فعال می‌کند.

مرور در کدام مرحله مطالعه صورت می‌گیرد؟

مرور کردن یکی از مرحله‌های مهم بعد از مطالعه است؛ یعنی – بر اساس یک زمان بندی دقیق که بعداً اشاره خواهیم کرد پس از اینکه خواندن، یادگیری و درک کامل صورت گرفت، مرور شروع می‌شود.


مرور، عامل یادگیری نیست، ولی یادآوری را تضمین می‌کند
 

 

چه چیزی را باید مرور کرد؟

اساساً در مرور، از یادداشت برداری‌هایی که هنگام مطالعه تهیه کرده‌ایم، استفاده می‌شود. البته می‌توان از روی منابع اصلی (کتاب، جزوه و…) هم مرور کرد که این کار نیز مفید است؛ اما مرور هر قدر صحیح‌تر و دقیق‌تر انجام شود، تأثیر آن قدرتمند‌تر و عمیق‌تر خواهد بود.

جایگاه مرور در فهم مطالب چیست؟

فهم، شامل دو سطح و مرحله است که پس از هم به صورت مرتب صورت می‌گیرد. سطح اول فهم، ورود و پایداری اطلاعات خوانده شده در حافظه بلندمدت است که هدف از آن، دسترسی ارادی به اطلاعات خوانده شده در هر زمان است؛ مثلاً در زمان برگزاری امتحان یا مباحثه یا تدریس، ما نیاز به فراخوانی کامل اطلاعاتی داریم که قبلاً مطالعه کرده‌ایم.

فهم سطح اول، پیش نیاز فهم اصلی یعنی فهم سطح دوم است. هدف فهم سطح دوم، خلق است؛ یعنی اینکه بتوانیم از اطلاعات موجود در حافظه بلندمدت استفاده کرده و مطلب و مفهوم یا نظریه و فکر جدیدی را خلق کنیم.

حال به وظیفه مرور دقت کنید. مرور، وظیفه اجرای فهم سطح اول را بر عهده دارد؛ یعنی پایداری اطلاعات در حافظه بلندمدت.

از آنجایی که فهم سطح دوم بدون فهم سطح اول میسر نمی‌شود، مرور و جایگاه مرور در فهم مطلب، کاملاً روشن و مشخص می‌شود.
 

 

مرور چگونه انجام می‌شود؟

مهم‌ترین عامل در چگونگی مرور دروس، رعایت زمان‌بندی آن است. برای مثال، گیاهی تزیینی را تصور کنید که در گلدان زیبایی قرار دارد. آیا با یک آبیاری، ریشه‌های این گیاه می‌تواند برای همیشه از مخزن گلدان خود تغذیه کند؟

مطمئناً خیر؛ بلکه باید مثلاً هر ۳روز یک بار به این گیاه آب داده شود؛ زیرا با هر بار آبیاری، نفوذ آب درخاک تا ۳ روز می‌تواند جوابگوی گیاه باشد و اگر آبیاری مرتب صورت نگیرد، شاهد پژمردگی روز به روز آن گیاه زیبا خواهیم بود.

ذهن انسان هم نیاز به آبیاری منظم و مستمر دارد و با یک بار مطالعه، تا زمان بسیار اندکی ذهن می‌تواند از اطلاعات ورودی استفاده کند. اگر این اطلاعات ورودی را‌‌ رها کنیم، پژمردگی ذهن و فراموشی مطالب، تنها نتیجه ممکن خواهد بود.

پس از گذشت ۲۴ ساعت از زمان مطالعه، ۷۰ درصد از محتوای خوانده شده فراموش می‌شود. این نقطه به قله فراموشی معروف است. پس حتماً باید مطالب خوانده شده را یک روز بعد از مطالعه، دوباره مرور کرد تا پایداری مطالب حفظ شود.

به جدول زیر دقت کنید:

نوع مرور شماره مرور زمان مرور مدت پایداری اطلاعات
الزامی ۱ یک روز پس از مطالعه ۱۰ روز
۲ ۱۰ روز پس از مرور اول ۱ ماه
۳ ۱ ماه بعد از مرور دوم ۴ ماه
۴ ۴ ماه بعد از مرور سوم ۱ سال
اختیاری ۵ ۱ سال بعد از مرور چهارم ۲ سال
۶  ۲ سال بعد از مرور پنجم ۵ سال
۷ ۵ سال بعد از مرور ششم ۱۰ سال
۸ ۱۰ سال بعد از مرور هفتم ۲۰ سال
۹ ۲۰ سال بعد از مرور هشتم ۸۰ سال


در بخش مرور الزامی، چهار مرور منظم زمان‌بندی شده خواهیم داشت. مرور اول که یک روز پس از مطالعه خواهد بود، باعث می‌شود قشر خاکستری مغز فعال شود و محتوای مطالعه شده تا ۱۰ روز در حافظه دوام یابد. پس مرور دوم، ۱۰ روز بعد از مرور اول خواهد بود تا مطالب خوانده شده، به مدت یک ماه دیگر پایداری خود را حفظ نماید.

مرور سوم، یک ماه پس از مرور دوم و مرور چهارم، چهار ماه پس از مرور سوم خواهد بود. مرور چهارم باعث می‌شود یادآوری تمامی اطلاعات تا یک سال بعد از آن به راحتی انجام شود.

بخش مرور اختیاری، برای افرادی است که تمایل به استمرار طولانی مدت و پایداری همیشگی اطلاعات در حافظه بلندمدت خود را دارند.

تکنیک انباشتی تکراری

هرگاه قصد کردید مطالعه درس جدیدی را شروع کنید، حتماً در ابتدا دروس گذشته را سریع مرور کنید. طبق تکنیک انباشتی تکراری، مطالعه دروس باید مانند غذاخوردن به صورت لقمه لقمه باشد تا حافظه انسان، لحظه به لحظه در وظیفه خود موفق‌تر و دقیق عمل کند.

البته زمان مرور دروس گذشته، همواره بسیار کوتاه است و از ۱۰ دقیقه تجاوز نمی‌کند. مرور باید سریع، دقیق و با هدف تداعی مطالب مطالعه شده گذشته انجام شود. این یک تکنیک عملی برای تداوم مرور است.

به طور کلی می توان فواید مرور را در موارد زیر خلاصه کرد:

۱- ‌نگهداری مطالب: به کار نبردن مطالب آموخته شده و تکرار نکردن آن‌ها، به‌طور قابل ملاحظه‌ای میزان حضور ذهن و یاد‌آوری را کاهش می‌دهــد. خواندن مطالب، دشوار نیست اما نگهداری آن‌ها به مدت طولانی تا پای کنکور دشوار است. باید بدانیم چگونه مطالب را در ذهن خود نگه داریم و فراموش نکنیم. مرور روشی است که به این نیاز پاسخ می‌دهد. مرور کردن بهترین راه مقابله با فراموشی است .

این مهم است که بدانیم چگونه، چه موقع و تا چه اندازه مرور کنیم. مرور جزء ضروری برنامه‌ی درسی هر داوطلب است که در ماه‌های نزدیک به کنکور، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در این اوقات باید بخش مهمی از برنامه‌ی هفتگی را به آن اختصاص داد.

۲- فهم مطالب: مرور تنها برای حفظ کردن و نگهداری مطالب نیست، بلکه در فهمیدن آن‌ها نیز بسیار مؤثر است. برای یادگیری خیلی از مطالب باید آن‌ها را چند بار تکرار کنیم تا بفهمیم، و به خاطر بسپاریم. اگر فکر می‌کنید که می‌توانید تنها با یک بار خواندن همه چیز را یاد بگیرید، اشتباه می‌کنید. حتی باهوش‌ترین افراد هم برای فهم یک موضوع نیاز به تکرار آن دارند.

۳- تسلط و سرعت: مرور یعنی تکرار، اما نه یک تکرار ساده و معمولی . تسلط به دروس تنها با مرور و تمرین به دست می‌آید. در جلسه‌ی کنکور برای پاسخگویی به تست‌های هر درس وقت محدود داریم. آنجا جای فکر کردن و زیر و رو کردن حافظه برای پیدا کردن مطلب و فرمول نیست. فرصت داده شده به کنکور فقط برای عمل کردن و محاسبه کردن است.

۴- یادآوری: مــرور، آمـوخته‌هـای قبلی را مرتب می‌کند، اطلاعات حافظه را مانند فایل‌های کامپیوتری منظم می‌کند و حضور ذهن و دسترسی به آن فایل‌ها را آسان‌تر می‌سازد.

منبع: گاج

جمعه 15 اسفند 1393  01:13 ب.ظ
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها