عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی‌الله‌علیه‌وآله: بخشنده ترین شما پس از من کسی است که دانشی بیاموزد آنگاه دانش خود را بپراکند. میزان الحکمه

روستای ابیانه ، گنجینه ای از آثار تاریخی جذاب و دیدنی

روستای ابیانه ، گنجینه ای از آثار تاریخی جذاب و دیدنی
جمعه 10 اردیبهشت 1395  03:29 ب.ظ

در نزدیکی شهرستان نطنز، واقع در استان اصفهان، روستایی زیبا و تاریخی ابیانه قرار دارد که روی دیواره‌ی کوهی به نام کرکس بنا شده است. طبق کاوش باستان‌شناسان، این روستا حدود ۱۵۰۰ سال پیش بنا شده ‌است و آثار تاریخی متعدد و چشم‌گیری دارد.

 
 

جغرافیای روستای تاریخی ابیانه

روستای تاریخی ابیانه، حدود کلیومتر ۴۰ از ناحیه‌ی شمال‌غرب شهرستان نطنز و همچنین کیلومتر ۲۰ از قسمت غرب جاده نطنز کاشان و کیلومتر ۸۰ از بخش جنوب‌غرب شهر کاشان در دره‌ای به وجود آمده است. از بخش جنوب این روستا، رودخانه‌ای به نام برز‌رود عبور می‌کند.

 

 

تاریخچه

ابیانه در گویش محلی مردم این روستا ویونا (Viuona) گفته می‌شود که تشکیل شده از دو قسمت وی (vi) یعنی بید و ویانه (viyane) که بیدستان نام دارد و گویا در زمان‌های دور در سرتاسر روستای ابیانه درخت بید وجود داشته است. تا به حالا مدرکی پیدا نشده است که بتوان قدمت این روستای تاریخی را رقم زد. اما محققان و باستان‌شناسان بر این باورند که این روستا، حدود ۱۵۰۰ سال قبل به وجود آمده و یکی از مکان‌های تاریخی کشور ایران است که شهرت جهانی پیدا کرده است. به نظر می‌رسد در سال ۱۳۶۰، اداره‌ی سرشماری، تعداد خانه‌های باقی مانده در روستای ابیانه را ۵۰۰ عدد اعلام کرد که همه‌ی آنها در قسمت شمال رودخانه‌ای زیبا به نام برزرود، ساخته شده‌اند. بر اساس تحقیقات باستان‌شناسان، عمارت‌های کهن موجود در این روستا در دوران حکومت‌های سلجوقیان، قاجاریان، ساسانیان و صفویان طراحی و ساخته شده‌اند.

 

 

 

 

 

 

معماری

در این دهکده‌ی تاریخی، خانه‌ها با آجر و خشت ساخته شده‌اند و از اتاق‌هایی زیبا با پنجره‌های چوبی به شکل ارسی، ایوان‌ و طارم‌های چوبی تشکیل شده ‌است. همه‌ی این‌ موارد به جذاب شدن روستای ابیانه کمک فراوانی کرده ‌است. نمای خانه‌ها را با استفاده از خاک رس درست کرده‌اند که از معدنی در نزدیکی روستا تهیه می‌شده است. از نظر مهندسان و معماران، دیگر نمی توان روی دیواره‌ی کوه کرکرس، خانه بنا کرد. به همین دلیل مردم روستا به این فکر افتادند برای اینکه بتوانند محصولات کشاورزی و نیز دام‌های خود را ذخیره کنند، داخل تپه‌هایی که نزدیک اتوبان وجود دارد، مکان‌هایی را درست کنند.

 

 

در ابیانه شغل بیشتر افراد دامداری، باغداری و کشاورزی است که در حال حاضر به سبک های قدیمی مدیریت شده و جالب است بدانید آب مورد نیاز برای زمین‌های کشاورزی و باغ‌ها از طریق هفت قنات تأمین می‌شود. محصولاتی از جمله سیب‌زمینی، گندم، جو و همچنین میوه‌هایی از قبیل زردآلو، گلابی، سیب و گردو در این روستا یافت می‌شود.

 

قالیبافی از دیگر فعالیت‌های مردم روستای ابیانه است که به مرور زمان و با استقبال فراوان مردم این روستا از این هنر زیبا حدود ۳۰ کارگاه مخصوص بافتن قالی طراحی و ساخته شده است. برخی بر این باورند که در سال‌های دور، بافتن گیوه از جمله هنرهایی بوده که زنان این دهکده انجام داده‌اند و از این طریق، کسب درآمد کرده‌اند، ولی با گذر زمان این هنر از بین رفته است.

 

طبق تحقیقات و کارشناسان و نیز مدارک موجود، مردم روستای تاریخی ابیانه، سال‌های بسیاری را بدون رفت و آمد با شهرهای بزرگ و شلوغ، زندگی کرده‌اند و همین عامل باعث شده است که برخی از فرهنگ‌ها و آیین‌های گذشته‌ی از جمله نحوه‌ی صحبت کردن تغییر نکند. نحوه‌ی لباس پوشیدن برخی از مردم روستای تاریخی ابیانه به سبک قدیم است و تلاش فراوانی برای حفظ این آداب کرده‌اند. مردها با پوششی از شلواری سیاه و بلند شبیه شلوار مردهای لر (دوید یا همان دبیت) و زن‌ها با لباس‌هایی زیبا در طرح‌های مختلف گل‌دار و رنگی دیده می‌شوند و اغلب روسر‌ی‌‌هایی که بر سر می‌کنند، به رنگ سفید است.

 

 

یکی دیگر از بناهای جذاب و زیبای روستای ابیانه، آتشکده‌ی موجود در این دهکده است که روی دامنه‌ی کوه کرکس واقع شده ‌است. طبق مدارک بر جای مانده و همچنین بر اساس نظر کارشناسان و معماران، این آتشکده، مخصوص زردشتیان بوده است. همچنین می‌توان از ۳ قلعه‌ی ساخته شده در ابیانه نام برد. یکی از این قلعه‌ها، همونه نام دارد که اسم دیگر آن تخت هامان بوده و در قسمت جنوب‌غربی این روستا بنا شده ‌است و بر اساس کاوش باستان‌شناسان و اسناد باقی مانده، مخصوص یوسمون و منطقه‌ی بالا بوده که نزدیک به ۲۰۰ سال قبل طراحی و ساخته شده ‌است. هرده، اسم قلعه‌ی دیگری است که در بخش شمال‌شرق روستا ساخته‌‌اند و مربوط به قسمت هرده بوده‌ است. در نهایت قلعه‌ای به نام پاله که در شمال‌غرب روستای تاریخی ابیانه قرار دارد و مختص بخش پل است. این قلعه‌ها برای مصون ماندن از تجاوز دشمنان و غارتگران به داخل روستا ساخته شده است.

 

همچنین می‌توان به زیارت‌گاه‌های کهن و تاریخی روستای ابیانه اشاره کرد که از مکان‌های مقدس و دلنشین این دهکده محسوب می‌شوند. زیارتگاه هینزا که نام دیگر آن، بی‌بی زبیده خاتون است، در ناحیه‌ی جنوب‌شرقی این روستا و در داخل دره‌ای بنا شده‌ است. این آرامگاه در مقابل صخره‌های این دره ساخته شده ‌است که حتی این صخره‌ها، قسمتی از مقبره‌ی محسوب می‌شوند. طبق اسناد موجود، بی بی زبیده خاتون دختر امام موسی کاظم (ع) است. بر اساس گفته‌های مردم روستای ابیانه، عده‌ای به دنبال بی بی زبیده بودند و ایشان سراسیمه وارد این روستا شده و مردم با محبت او را داخل اتاقی پنهان می‌کنند. سپس وی را در زمان مناسبی به روستایی به نام هنجن می‌برند. گویا سال‌ها بعد در این روستا، آرامگاهی مخصوص بی‌بی می‌سازند. باستان‌شناسان معتقدند مقبره‌ی هینزا در حقیقت محل عبور زبیده خاتون بوده است و بعضی هم اعتقاد دارند که این آرامگاه را در دوران آناهیتا ساخته‌اند. مردم معتقدند که این زیارتگاه، حاجت می‌دهد و به همین دلیل مراسم‌ بسیاری در آن‌جا بر پا می‌شود.

 

 

از دیگر مناطق معروف روستای ابیانه، آرامگاه امام‌زاده یحیی و امام‌زاده عیسی است که از پسران حضرت امام موسی کاظم (ع) بوده‌اند. این مقبره در قسمت شرق روستا و در منطقه‌ای به نام هرده طراحی و ساخته شده‌ است. حوض زیبایی در حیاط این زیارتگاه وجود دارد که با آب رودخانه‌ی دهکده پر می‌شود. معماران و هنرمندان آن زمان با کاشی‌های فیروزه‌ای رنگ، گنبدی هشت ضلعی برای آرامگاه تعبیه کرده‌اند. روی دیوار راهروهای متصل به مقبره، کتیبه‌هایی به چشم می‌خورد که گویا به تازگی بازسازی شده‌اند. در داخل ضریح مقبره، اشعار یا جملاتی وجود ندارد، اما به نظر می‌رسد آیه‌ها و نوشته‌هایی در سقف وجود دارد و هچنین تاریخ ساخت آرامگاه به چشم می‌خورد. کارشناسان و محققان معتقدند قیمت جو، گندم و غلات، پشت تخته‌های سقف حکاکی شده‌ است. منبری از جنس چوب در بخش جنوب ایوان آرامگاه تعبیه شده است. در سال۱۳۸۶، افراد روستای ابیانه این مقبره را مرمت‌ کردند.

 

در روستای تاریخی و دیدنی ابیانه، یازدهمسجد ساخته شده و مسجد جامع ابیانه وجود دارد که به مسجد میان‌ده معروف است و یکی از این ۱۱ مسجد تاریخی به حساب می‌آید. این مسجد زیبا از دو شبستان تشکیل شده که در ناحیه‌ی میان‌ده بنا شده‌ است. شبستانی که قدمت بیشتری داشته، دری دارد که به سوی کوچه باز می‌شود و کف این شبستان با استفاده از چوب ساخته شده است. یکی دیگر از وسایل کهن و قدیمی مهم این روستا، محرابی است که از چوب درست شده و در قسمت جنوبی این شبستان قرار داده شده است که طبق مدارک بر جای مانده، در حدود سال۴۷۷ ه.ق و زمان حکومت سلجوقیان ساخته شده است. استادان ماهر آن زمان، تصاویری از گل و بوته روی آن محراب کنده‌کاری کرده‌اند و همچنین سوره‌ی یس را با خط کوفی روی آن نوشته‌اند. بعضی از کارشناسان بر این باورند که خط میخی روی این محراب دیده می‌شود. روی درب‌های مسجد نقاشی‌هایی زیبا از قبیل گل و بوته کنده‌کاری شده است. سقف سالنی را که به تازگی در این مسجد ساخته شده است با چوب درخت گردو ساخته‌اند و نورگیری در وسط آن تعبیه شده‌ و به نظر می‌آید سقف این مسجد به شکل کرکسی است که بال خود را باز کرده و نیز آیه‌های از قرآن روی آن نوشته شده است. مسجد پرزله، حاجتگاه و یسمان از دیگر مساجد قدیمی روستای ابیانه هستند.

 

این روستا در تاریخ ۳۰ مرداد ۱۳۵۴ با شماره ثبت ۱۰۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی رسیده است.

 

 

 

 

 

گفتم که خدا مرا مرادی بفرست ، طوفان زده ام راه نجاتی بفرست ، فرمود که با زمزمه ی یا مهدی ، نذر گل نرگس صلواتی بفرست

 

 

 

مدیران برتر آبان ماه

khodaeem1

khodaeem1
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : اسفند 1389 
تعداد پست ها : 89041
محل سکونت : خراسان رضوی
دسترسی سریع به انجمن ها