عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله: نزدیک‌ترین شما به من در روز قیامت، کسانی هستند که در دنیا بیشتر از دیگران بر من صلوات فرستند.

نحسی ماه صفر، خرافه یا واقعیت؟

نحسی ماه صفر، خرافه یا واقعیت؟
جمعه 28 مهر 1396  10:45 ب.ظ

نحسی ماه صفر، خرافه یا واقعیت؟

 

خبرگزاری فارس: سعد و نحس بعضی ایام در اسلام به خاطر وقایعی که در آن اتفاق افتاده، پذیرفته شده است تا به این وسیله مردم به وقایع گذشته توجه کنند و از آن عبرت‌ گرفته و برای دفع آن به خدا متوسل شوند.

به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه فارس، با فرا رسیدن ماه صفر، برخی افراد فکر می‌کنند که این ماه دارای نحسی است و هنگامی که وارد این ماه می‌شوند، هیچ کاری را آغاز نمی‌کنند تا مبادا فرجامی منحوس داشته باشد!

به راستی سعد و شومی ایام تأثیری در زندگی انسان دارد؟ برای پاسخ به این سؤال ابتدا تعریفی از دو واژه «سعد» و «نحس» ارایه می‌شود و سپس برای بررسی صحت یا سقم نحسی ایام مختلف به ویژه ماه صفر، به قرآن کریم رجوع می‌کنیم. 

*معنای لغوی سعد و نحس

«سعد» به معنای فراهم شدن امور و مقدمات الهی برای رسیدن به خیر دنیوی و اخروی است(1) و در مقابل آن، تفاوت و یا نحس قرار دارد. «نحس» در لغت به معنای سرخ شدن افق همچون مس گداخته است و در اصطلاح به هر چیز شوم نحس گفته می‌شود. (2) فراهم نشدن مقدمات و امور کارها نیز نحس تلقی می‌شود.

*نحوست ایام در کدام آیات آمده است؟

در آیات قرآن تنها در 2 مورد اشاره به «نحوست ایام» شده است:

1- آنجا که می‌فرماید: «ما تندباد وحشتناک و سردی را «فِی یوْمِ نَحْسٍ مُسْتَمِرٍّ» (در یک روز شوم مستمر) بر آن‌ها فرستادیم که مردم را همچون تنه‌های نخل ریشه‌کن شده از جا بر می‌کند». (3)

2- در آیه‌ای دیگر می‌فرماید: «فَأَرْسَلْنا عَلَیهِمْ رِیحاً صَرْصَراً فِی أَیامٍ نَحِساتٍ»(4)  مانند بادی سخت و سرد در روزها شومی بر آنها مسلّط ساختیم».

در نقطه مقابل، تعبیر «مبارک» نیز در بعضی از آیات قرآن دیده می‌شود، چنان که درباره شب قدر می‌فرماید: «إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِی لَیلَةٍ مُبارَکَةٍ» ما قرآن را در شبی پربرکت نازل کردیم». (5)

به این ترتیب قرآن فقط اشاره سربسته‌ای به این مسئله دارد، پس می‌توان گفت تا اینجا اصل سعد و مبارک بودن بعضی ایام و نحس بودن بعضی روزها را به صورت اجمال پذیرفته است.

*دیدگاه علامه طباطبایی و آیت‌الله مکارم درباره نحسی ایام

نظر مفسران در این باره خواندنی است:

- علامه سید محمدحسین طباطبایی در ذیل آیه 19ـ20 قمر می‌فرمایند: «از نظر عقلی نمی‌توان دلیلی اقامه کرد که فلان زمان نحس است و فلان وقت سعد، چون اجزای زمان مثل هم هستند و ما هم که بر علل و اسباب مؤثر در حوادث احاطه علمی نداریم تا بگوییم فلان قطعه از زمان نحس است و قطعه دیگر سعد، امّا از نظر شرعی دو آیه در قرآن داریم که ظاهر این آیات و سیاق آن‌ها بیش از این دلالت ندارد و آن ایام خاص (7 شبانه روز) که عذاب بر قوم ثمود ارسال شد، روزهای نحسی بوده‌اند، ولی دیگر نمی‌رساند که حتی‌ همان روزها در هفته بعد و در ماه بعد و ... ایام نحس هستند.

چون اگر تمام آن ایام نحس باشند در تمام سال، لازمه‌اش این است که تمام زمان‌ها نحس باشند و همچنین ظاهر آیاتی که دلالت بر سعد بودن ایام دارد به خاطر همراهی آن ایام با امور بزرگ و افاضات الهی و کارهای معنوی است، مثل امضا تقدیر است، نزول ملائکه و روح، انجام عبادات... و اخبار هم نتیجه‌اش این است که نحس بودن ایام به خاطر کارهای زشتی است که در آن واقع شده است و سعد بودن ایام به خاطر کارهای نیک دینی و یا عرفی است، امّا اینکه قطعه‌ای از زمان خاصیت تکوینی سعد و نحس داشته باشد، قابل اثبات نیست.(6)

- آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی: از نظر عقل محال نیست که اجزا زمان با یکدیگر تفاوت داشته باشند، بعضی دارای ویژگی‌های نحوست و بعضی ویژگی‌های ضد آن هرچند عقلاً قابل اثبات نیست، ولی از نظر شرعی اگر دلیلی باشد قابل پذیرش است و مانعی برای آن نیست».

بعد ایشان در تفسیر نمونه روایات را مورد بررسی قرار می‌دهد و بهترین راه جمع را میان اخبار مختلف در این باب این می‌داند که اگر روزها هم تأثیری داشته باشند به فرمان خدا است، هرگز نباید برای آن‌ها تأثیر مستقلی، قائل شد و از لطف خداوند خود را بی‌نیاز دانست وانگهی نباید حوادثی را که غالباً جنبه کفاره اعمال نادرست انسان دارد به تأثیر ایام ارتباط داد و خود را تبرئه کرد. (7)

*آیا روایات از نحسی ایام سخن به میان آورده‌اند:

مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم درباره اینکه آیا ائمه معصومین درباره سعد و نحس بودن ایام سخنی به میان آورده‌اند، این چنین پاسخ می‌دهد: در روایات اسلامی به احادیث زیادی در زمینه «نحس و سعد ایام» برخورد می‌کنیم که هر چند بسیاری از آن‌ها روایات ضعیف هستند، ولی در بین آن‌ها روایات معتبری داریم که به برخی روایات اشاره می‌کنیم:

-از امیرمؤمنان(ع) درباره روز «چهارشنبه» و فال بدی که به آن می‌زند و سنگینی آن و اینکه منظور کدام چهار‌شنبه است، سؤال شد، حضرت فرمود: فرمود چهارشنبه آخر ماه است که در محاق اتفاق افتد و در همین روز «قابیل» برادرش «هابیل» را کشت... و خداوند در این روز چهارشنبه تندباد را بر قوم عاد فرستاد،(8) لذا بسیاری از مفسران به پیروی از روایات، آخرین چهارشنبه هر ماه را روز نحس می‌دانند و از آن به «اربعاء لاتدور» تعبیر می‌کنند، یعنی چهارشنبه‌ای که تکرار نمی‌شود.

-در بعضی دیگر از روایات می‌خوانیم که روز اوّل ماه روز سعد و مبارکی است، چرا که آدم در آن آفریده شد ‌و همچنین روز 26 چرا که خداوند دریا را برای موسی شکافت. (9)

- امام صادق(ع) درباره نوروز فرمود: «روز مبارکی است که کشتی نوح بر جودی قرار گرفت و جبرئیل بر پیامبر اسلام نازل شد و روزی است که علی(ع) بر دوش پیامبر(ص) رفت، بت‌های کعبه را شکست و داستان غدیر خم مصادف با نوروز بود. (10)

* چرا سعد و نحس بعضی ایام پذیرفته شده است؟

علل این امر را چند چیز می‌توان دانست:

1- وجود وقایعی که در این ایام واقع شده است باعث سعد و یا نحس آن شده است، چنان که در بعضی روایات دیگر می‌خوانیم که روز سوّم ماه روز نحسی است، چرا که آدم و حوا در آن روز از بهشت رانده شدند و لباس بهشتی از تن آن‌ها کنده شد (11)و یا اینکه روز هفتم ماه روز مبارکی است، چرا که حضرت نوح سوار بر کشتی شد. (12)

2- توجه دادن مسلمین به حوادثی که در گذشته واقع شده است تا رفتار و اعمال خود را بر حوادث تاریخی سازنده تطبیق دهند و از حوادث مخرّب و روش بنیان‌گذاران آن‌ها فاصله گیرند.

لذا در روایات فراوان سعد و نحس ایام را با بعضی از حوادث مطلوب یا نامطلوب پیوند می‌دهد، مخصوصاً در مورد روز عاشورا که بنی‌امیه به گمان پیروزی (ظاهری) بر اهل‌بیت آن روز مسعود و مبارکی می‌شمرده و در روایات شدیداً تبرک به آن روز نهی شده و حتی دستور داده‌اند که آن روز را روز ذخیره آذوقه سال و مانند آن قرار ندهند، بلکه کسب و کار را در آن روز تعطیل کرده و عملاً از برنامه بنی‌امیه فاصله بگیرند، پس توجه دادن اسلام به سعد و نحس ایام برای این است که به یک سلسله حوادث تاریخی آموزنده توجه شود.

3- توسل و توجه به ساحت قدس الهی و استمداد از ذات پاک پروردگار، بنابراین  در روایات متعددی توصیه شده که در روزهایی که نام نحس بر آن گذارده شده با دادن صدقه و یا خواندن دعا و قرآن و توکل بر ذات الهی و استمداد از لطف او خود را بیمه کنید.

4- توجّه به این نکته که غالباً حوادث جنبه کفاره اعمال نادرست خود انسان است و ایام ارتباط و تأثیر مستقیم ندارد، بلکه ایام را می‌توان با توبه و استغفار به روزهای مبارک و سعد تبدیل کرد.

*نتیجه‌گیری

در اسلام سعد و نحس بعضی ایام به خاطر وقایعی که در آن اتفاق افتاده، پذیرفته شده است تا به این وسیله مردم به وقایع گذشته توجه کنند و از آن درس‌ها و عبرت‌ها گرفته و برای دفع آن به خدا متوسل شوند، از او مدد جویند و از مجازات و مکافات اعمال خویش غافل نباشد.

هر چند افراط در مسأله سعد و نحس ایام یه هیچ وجه مورد پذیرش اسلام نیست، اینکه انسان به هر کاری بخواهد دست بزند، مثلاً به سراغ سعد و نحس ایام برود و عملاً از بسیاری فعالیت‌ها باز بماند، نه مورد تأیید عقل است و نه مورد تأیید شرع، درست نیست که انسان به جای بررسی عوامل شکست و پیروزی خود، گناه همه شکست‌ها را به گردن شومی ایام اندازد، بی‌تردید چنین کاری جز فرار از حقیقت و تبیین خرافی حوادث زندگی نیست.

اما درباره ماه صفر باید گفت: چون در این ماه رحلت پیامبر اکرم(ص) و چند تن از امامان معصوم(ع) اتفاق افتاده است، در روایات آمده که برای دفع آفات و بلایای این ماه، بسیار صدقه دهند، نه از آن جهت که به آن معنا نحس باشد، بلکه به خاطر از دست دادن پیامبر(ص) برای مردم روزهای خوبی نیست.

*پی‌نوشت‌ها:

1- راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، (دفتر نشر الکتاب، چاپ دوم، 1404) صفحه 232.

2- همان، صفحه 485.

3- سوره قمر، آیه 19ـ20.

4- سوره فصلت،آیه 16.

5- سوره دخان، آیه 3.

6- علامه سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، فی تفسیر القرآن، (تهران، دارالکتب الاسلامیه، چهارم، 1362،جلد 19، صفحات 79ـ83 با تلخیص.

7- تفسیر نمونه، جلد 23، صفحه 41 و 47 با تلخیص.

8- تفسیر نورالثقلین، جلد 5، صفحه 183، حدیث 25، به نقل از تفسیر نمونه جلد 23، صفحه 43.

9- تفسیر نورالثقلین، صفحه 105، حدیث 25، به نقل از تفسیر نمونه، جلد 23، صفحه 43، و ر.ک: محسن فیض کاشانی، تفسیر الصافی، (بیروت، لبنان، مؤسسة الاعلمی، للمطبوعات، چاپ دوم، 1402 ه‍ ، 1982 م ح 5، صفحات 101ـ102.

10- بحارالانوار، جلد 59، صفحه 92.

11- تفسیر نورالثقلین، جلد 5، صفحه 58، به نقل از تفسیر نمونه، جلد 23، صفحه 43.

12- تفسیر نورالثقلین، جلد 5، صفحه 61، به نقل از تفسیر نمونه، جلد 23، صفحه 43.

 

*منابع برای مطالعه بیشتر

1. ترجمه المیزان، علامه طباطبایی، جلد 19، ذیل آیه 19 قمر.

2. ترجمه تفسیر صافی، جلد دوم، ذیل آیه 19 قمر.

3. تفسیر نمونه، آیت‌الله مکارم شیرازی، جلدهای 23ـ37ـ47 و جلد 20، صفحه 240.

انتهای پیام/ک

aftabm

aftabm
کاربر طلایی3
تاریخ عضویت : مرداد 1392 
تعداد پست ها : 4311

rozgol fatemeh_75 ravabet_rasekhoon nargesza borkhar nazaninfatemeh shayesteh2000 hermes65 iustminers ehsan007060 amayen papeli تشکرات از این پست

پاسخ به:نحسی ماه صفر، خرافه یا واقعیت؟
شنبه 29 مهر 1396  09:30 ق.ظ

مقاله بسیار جالبی بود .

ماه صفر هم از عزیزترین ماههای سال میباشد .

فارغ التحصیل طراحی صنعتی از دانشگاه ارومیه - ارشد تبریز

بنده طراح چربی گیر , فیلتر شنی و سپتیک تانک پلی اتیلن میباشم

تصفیه فاضلاب چربی گیر پلی اتیلن خرید فروش سپتیک در مشهد مخزن سپتیک تانک

چربی گیر پلی اتیلن

برج خنک کننده فایبرگلاس سپتیک تانک برج خنک کننده برج خنک کننده یا همان کولینگ تاور یکی از قدیمی ترین روش های خنک سازی سیالات میباشد . که در آن از وزش باد و فشار آب برای خنک سازی استفاده میگردد .برج های خنک کننده فایبرگلاس در نوع خود بی نظیر میباشند
آدرس تهران شهرک صنعتی
برج خنک کننده فایبرگلاس برج خنک کننده فایبرگلاس ساخت صنایع شها از بهترین نمونه های برج خنک کننده در ایران میباشد و برج خنک کننده مدارباز صنایع شها به دو صورت برج خنک کننده مکعبی و برج خنک کننده صنعتی ساخته می شود . برج های خک کننده توسط سیستم آب پاشی خنک سازی میگردند . سپتیک تانک پلی اتیلن سپتیک تانک پلی اتttp://shaیلن سپتیک تانک پکیج تصفیه فاضلاب شستشو ماشین و تصفیه فاضلاب ماشینچربی گیر پکیج تصفیه فاضلاب کارواش تصفیه فاضلاب کارواش سپتیک بتنی پیش ساخته چربی گیر های پیش ساخته در بیست مدل در ظرفیت های گوناگون عرضه میشوند.چربی گیر

چربی گیر آشپزخانه

ساخت این چربی گیر های به صورتی است که به راحتی در آشپزخانه و در مسیر فاضلاب قرار داده می شود. چربی گیر های ساخت ایران چربی گیر بسیار با دوام و زیبا هستند. میزان نشت باکتری در این چربی گیر ها صفر میباشد . در مسیر فاضلاب نصب میگردد و کاملا بی بو میباشد . چربی گیر یا همان تله چربی یا حوضچه چربی گیری هست . چربی گیر فایبرگلاس نحوه ساخت و اجرای چربی گیر های فایبرگلاس - نوع فایبرگلاس استفاده شده از فایبر گلاس کره ای میباشد . چربی گیر فایبرگلاس جدید ترین لینک های افزوده شده برای حال گیری از چربی گیر و بعضی مفسدین که روش های من رو کپی مکنن شما دزد هستید و من الله توفیق چربی گیر چربی گیر ها انواع مختلفی دارند که در صنعت کاربرد های زیادی دارند از چربی گیر های آشپزخانه صنعتی گرفته تا چربی گیر های لوله های فاضلاب های صنایع غذایی و دامی چربی گیر مثلا ما چربی گیر های خاصی را تولید میکنیم

 

sina_1

sina_1
کاربر برنزی
تاریخ عضویت : آبان 1393 
تعداد پست ها : 253
محل سکونت : تهزان
ravabet_rasekhoon nargesza shayesteh2000 ehsan007060 تشکرات از این پست

پاسخ به:نحسی ماه صفر، خرافه یا واقعیت؟
شنبه 29 مهر 1396  08:02 ب.ظ

الحمدالله

eissahani

eissahani
کاربر نقره ای
تاریخ عضویت : تیر 1393 
تعداد پست ها : 487
محل سکونت : خوزستان
shayesteh2000 ehsan007060 تشکرات از این پست

پاسخ به:نحسی ماه صفر، خرافه یا واقعیت؟
یک شنبه 30 مهر 1396  12:12 ق.ظ

سلام حاج آقا ....

...بسیار عالی بود و پر بار ..تشکر میکنم ....

                                                         heart 

shayesteh2000

shayesteh2000
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : شهریور 1393 
تعداد پست ها : 5061

ehsan007060 تشکرات از این پست

پاسخ به:نحسی ماه صفر، خرافه یا واقعیت؟
یک شنبه 30 مهر 1396  08:36 ق.ظ

باسلام،

خدا کند که نحسی اعمال و افکار از ما رها شود که همه زمین ها کربلا و همه رمان ها عاشوراست و هیچ یک از اینها نه نحس است و نه سعد.

asdfg_zxcvb11

asdfg_zxcvb11
کاربر طلایی3
تاریخ عضویت : آذر 1394 
تعداد پست ها : 1161
محل سکونت : فارس

پاسخ به:نحسی ماه صفر، خرافه یا واقعیت؟
دوشنبه 1 آبان 1396  09:12 ق.ظ

با سلام و تشکر

مقاله خیلی خوبیه

با برخی دوستان همین بحث رو چند وقت پیش داشتیم.

برخی می گفتن کلا صفر نحس است و حتی فامیلی از ما، برا خواستگاری پسرش نرفته بود! بعد صفر رفته بودن، دختر مورد نظرشان ازدواج کرده بود

 

شاید هم بی تقصیر باشن مردم

دهه محرم از قدیم بود

فاطمیه ها هر کدام سه روز

 

یهو فاطمیه ها شدن دو دهه! بعضی جاها سه دهه!

یه شهری دهه محسنیه دیدم!

 

iustminers

iustminers
کاربر برنزی
تاریخ عضویت : آذر 1387 
تعداد پست ها : 81
محل سکونت : لرستان
ehsan007060 تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها