عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله: نزدیک‌ترین شما به من در روز قیامت، کسانی هستند که در دنیا بیشتر از دیگران بر من صلوات فرستند.

اظهارات پارسي‌نژاد،اسماعيلي،بيابانكي و فردي درباره ادبيات انقلاب اسلامي

اظهارات پارسي‌نژاد،اسماعيلي،بيابانكي و فردي درباره ادبيات انقلاب اسلامي
چهارشنبه 27 بهمن 1389  05:08 ب.ظ

نويسندگان و شاعراني چون كامران پارسي نژاد،سعيد بيابانكي،رضا اسماعيلي و اميرحسين فردي نظرات و ديدگاه‌هاي خود را درباره ادبيات انقلاب اسلامي بيان كردند.

كامران پارسي‌نژاد معتقد است: ژانر ادبي انقلاب اسلامي به علت وقوع سريع جنگ تحميلي تحت تأثير قرار گرفت و نويسندگان نتوانستند به آن بپردازند و در پايان جنگ هم به فراموشي سپرده شد.

اين نويسنده و منتقد در گفت‌وگو با خبرنگار بخش ادب خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، با ايجاد تمايز ميان داستان‌هاي انقلاب و داستان‌هايي با موضوعات وقايع بعد از انقلاب،گفت: در حال حاضر،منتقديني كه در حوزه‌ ادبيات داستاني در حال نظريه‌پردازي هستند، دچار اختلاف‌ نظر شده‌اند. برخي از منتقدان ميان داستان‌هايي كه درباره‌ وقوع انقلاب هستند و داستان‌هاي دفاع مقدس وجه تمايزي نمي‌بينند؛ اما برخي منتقدين معتقدند داستان‌ انقلاب اسلامي شكل و قامت خاص خود را دارند و به داستان دفاع مقدس ربطي ندارند.

او در ادامه افزود: من نيز معتقدم درست است كه دفاع مقدس برگرفته از انقلاب اسلامي بوده و ما باور‌ها و آرمان‌هايي را كه از انقلاب اسلامي به دست آورده بوديم، در دفاع مقدس وارد و حفظ كرديم؛ اما وقتي در ژانر داستان حرف مي‌زنيم، نمي‌توانيم اين دو را ادغام كنيم.

پارسي‌نژاد با اشاره به داستان انقلاب گفت: داستاني داستان انقلاب ناميده مي‌شود كه درباره‌ي نحوه‌ي شكل‌گيري انقلاب و پيامد‌هاي انقلاب نوشته شده است و سير تحولات سياسي _ اجتماعي كشور را قبل و بعد از وقوع انقلاب مرور مي‌كند. داستان‌هاي دفاع مقدس هم وقوع جنگ و آثار بعدي آن را در بر مي‌گيرد.

اين نويسنده تأكيد كرد: چون دفاع مقدس سريع بعد از انقلاب رخ داد، به علت همين وقوع سريع جنگ، نويسندگان نتوانستند به داستان انقلاب بپردازند و در واقع، داستان انقلاب مغفول واقع شد و بعد از جنگ نيز اين ژانر ادبي به فراموشي سپرده شد؛ در حالي‌كه در خيلي از كشور‌هاي جهان، نويسندگان بعد از گذشت 15 سال تازه اقدام به خلق آثار مي‌كنند و بعد از تثبيت ‌شدن واقعه، به نوشتن داستان آن اقدام مي‌كنند.

او داستان انقلاب را با ضعف‌هاي كمي‌ و كيفي فراواني مواجه دانست و اظهار كرد: اكنون آثار حوزه‌ي انقلاب هم از نظر كيفي ضعيف هستند و هم كمي. هم تعداد آثار نوشته‌شده در اين حوزه انگشت‌شمار است و هم تا به حال كسي به صورت جدي به اين موضوع نپرداخته و تنها آثار ادبي اين حوزه داستان‌هايي پراكنده بوده و كم‌تر رماني در اين حوزه شكل گرفته است.

پارسي‌نژاد با اشاره به گذشت زمان براي خلق آثار شاخص، گفت: در غرب، بهترين و شاخص‌ترين آثار، آثاري هستند كه بعد از گذشت زمان زيادي نوشته مي‌شوند؛ زيرا ما در زمان رخ دادن انقلاب و جنگ تسلطي به واقعه نداريم و نمي‌دانيم در آخر چه مي‌شود و چون در كوران حادثه هستيم، آثار ما تحليل‌هاي عميق ندارند.

او به آثار نوشته ‌شده در زمان جنگ اشاره و خاطرنشان كرد: اگر به داستان‌هاي نوشته‌شده در زمان جنگ هم نگاه كنيم، همه شعار‌گونه بوده‌اند و هدف آن‌ها فقط تشويق رزمندگان به پايداري بوده است؛ اما بعد از جنگ، نويسندگان اين فرصت را يافتند كه ببينند جنگ چه تأثيراتي را در بستر جامعه داشته؛ بنابراين هنوز دير نشده است و نويسندگان مي‌توانند بدون تأثير از حوادث اكنون جامعه، به موضوع انقلاب بپردازند.

رضا اسماعيلي -شاعر- هم معتقد است: ادبيات داستاني انقلاب اسلامي نتوانسته است مطالبات مردم را برآورده كند و نويسندگان در بيان آرمان‌ها و ارزش‌هاي انقلاب موفق نبوده‌اند.

وي با اشاره به ضعف‌هاي پيش روي ادبيات انقلاب، گفت: در حوزه رمان و داستان انقلاب اگرچه گام‌هايي برداشته شده است؛ اما ما هنوز دچار مشكل هستيم؛ولي در حوزه‌ شعر، شاعران موفق‌تر عمل كرده‌اند كه دليل آن هم سابقه‌ي هزاران‌ساله‌ي ما در حوزه‌ي شعر است كه توانسته در به تصوير‌ كشيدن آرمان‌ها و ارزش‌هاي انقلاب و برآورده‌ كردن مطالبات مردم از ادبيات موفق عمل كند.

او همچنين افزود: اما چون رمان هنر ملي نبوده است و ما متأثر از فرهنگ غربي بوده‌ايم، اكنون در ادبيات داستاني و رمان دچار مشكل هستيم و نتوانسته‌ايم با استفاده از زبان داستان، اين وقايع را بيان كنيم.

اسماعيلي با اشاره به آثار شاخص در حوزه‌ي ادبيات داستاني انقلاب، از رمان «من او»ي رضا اميرخاني نام برد و عنوان كرد: در حوزه‌ي رمان، آثار شاخص انگشت‌شماري وجود دارد؛ اما در حوزه‌ي خاطره‌نويسي و كتاب‌هاي مستند مي‌توان به آثاري اشاره كرد.

اين شاعر، آثار حوزه‌ي شعر انقلاب را قابل توجه خواند و اظهار كرد: در حوزه شعر انقلاب آثار قابل تأملي نوشته شده است. مثلا در شعر عاشورايي مي‌توان به مجموعه شعر«گنجشك و جبرئيل» سيدحسن حسيني و نمونه‌هاي بسيار خوب ديگر اشاره كرد؛ اما در حوزه‌ داستان آثار با كيفيت كمي نوشته شده است و اكنون زمان آن رسيده كه به اين فكر كنيم چرا اين اتفاق نمي‌افتد.

او دليل خلق ‌نشدن آثار باكيفيت را نبود حمايت كافي از نويسندگان عنوان كرد و گفت: ما از نويسندگان حمايت كافي و لازم را انجام نداده‌ايم و آن‌ها در كنار نويسندگي، كار ثابتي دارند و تنها وقت‌هاي آزاد خود را به نوشتن اختصاص مي‌دهند. اگر شرايط لازم را فراهم مي‌كرديم كه نويسندگان دغدغه‌ي نان نداشته باشند و مسؤولان فرهنگي ما در جهت حل مشكلات نويسندگان گام برمي‌داشتند، ما الآن خيلي جلوتر بوديم. نويسندگان ما هم نويسنده و هم كارمند هستند و اگر ما بتوانيم اين دوگانگي را برطرف كنيم و نويسندگان بتوانند با خيال راحت بنويسند، افق‌هاي تازه‌اي به روي نويسندگان گشوده مي‌شود.

سعيد بيابانكي- شاعر- هم معتقد است: شعر انقلاب يك نوع شعر جديد است كه مي‌توانيم آن را يك گونه‌ي ابتكاري بناميم كه اكنون به درختي تنومند بدل شده است.

اين شاعر عنوان كرد: شعر انقلاب از لحاظ محتوا و تفكر و انديشه‌اي كه پشت آن است، تازگي دارد و به روح انقلاب اسلامي بازمي‌گردد؛ زيرا انقلاب اسلامي از نوع انقلاب‌هاي فرهنگي بود كه بر انديشه‌هاي امام (ره) و انديشه‌هاي اسلام استوار بود و مردم در سال 57 به يك فرهنگ نه گفتند و به فرهنگي ديگر آري.

او با اشاره به شعارهاي مردم در سال 57، عنوان كرد: شعارهاي مردم در سال 57 در واقع، شعر و ملودي است كه بر زبان مردم جاري بوده و شعر بيش از هر چيزي از انقلاب تاثر گرفته و شعارهاي مردم هم در قالب شعر بيان شده است.

اين شاعر با اشاره به محورهاي رشديافته در انقلاب، گفت: محورهايي در شعر انقلاب وجود دارد كه بنا گذاشته شده است و يا اگر قبلا بود، با انقلاب قوت يافته است. يكي از اين محورها، شهادت است كه اگرچه شايد پيش‌تر هم بود؛ اما در سال 57 با شهادت گروهي از مردم و در دفاع مقدس با شهادت جوانان، نوجوانان، زنان و مردان به صورت ملموس درآمده است و در واقع، چيزي كه در شعر قبل از انقلاب به صورت ذهني بوده، عيني شده است.

بيابانكي محور ديگر را فرهنگ عاشورايي خواند و افزود: اگرچه پيش از انقلاب، شعرهايي بودند كه در مراسم سوگواري مي‌شد از آن‌ها استفاده كرد؛ اما شعر مكتب عاشورا اكنون چيز ديگري شده است.

او از ديگر محورهاي رشديافته بعد از انقلاب را «شعر انتظار» خواند و افزود: شعر انتظار انقلاب اكنون به انتظاري پويا تبديل شده است.

بيابانكي همچنين به «شعر مقاومت» اشاره كرد و گفت: شعر مقاومت از دل دفاع مقدس بيرون آمده است كه الآن اين شعرها در جهان ترجمه شده و اصالت دروني يافته است؛ بنابراين شعر با مردم آشتي كرده و به لايه‌هاي زيرين زندگي آن‌ها نفوذ كرده است.

اين شاعر با مقايسه‌ي شعرهاي آغاز انقلاب و شعرهاي بعد از آن، متذكر شد: شعري كه در ابتداي هر انقلابي سروده مي‌شود، شعاري است و نقش مهيج دارد و آن را مي‌توان شعر انقلابي ناميد كه عمري كوتاه دارد. شعرهاي سال‌هاي 57 و 58 فقط به درد جُنگ‌هاي تاريخ مي‌خورند و مانند شعرهايي كه در زمان جنگ و براي تهييج رزمندگان سروده شده‌اند، باقي نمي‌مانند.

او با اشاره به لزوم فاصله‌ي زماني از يك رخداد براي نوشتن از آن، اظهار كرد: 30 سال عمر كمي است و رمان‌هاي بزرگ دنيا بعد از 100 سال فاصله از اتفاق نوشته مي‌شوند. شايد شعر به زمان كم‌تري نياز داشته باشد؛ اما داستان و رمان به فاصله‌ي بيش‌تري نياز دارد؛ چون بايد شخصيت‌پردازي صورت بگيرد و به تاريخي براي نوشتن نياز دارد؛ مانند جنگ است و تا گرد و خاك‌هاي دور و بر آن ننشيند، نمي‌توان از آن نوشت.

بيابانكي در پايان به چهره‌هاي شاخص شعر انقلاب اشاره كرد و از چهره‌هايي چون يوسفعلي ميرشكاك، علي معلم، قيصر امين‌پور، سلمان هراتي، عليرضا قزوه، سيدحسن حسيني، عبدالجبار كاكايي، ساعد باقري، سهيل محمودي و به طور كلي طيف حوزه‌ي هنري به عنوان شاعران شاخص انقلاب اسلامي نام برد.

 

اميرحسين فردي- نويسنده و دبير سومين جشنواره‌ي داستان انقلاب- نيز اظهار كرد: داستان و رمان يكي از محمل‌هايي است كه مي‌توانيم با آن پيام انقلاب را به ديگران برسانيم و بگوييم چه اتفاقاتي در آن زمان رخ داده است.

او در پاسخ به اين سؤال كه ادبيات داستاني درباره‌ي انقلاب چه عملكردي داشته است، افزود: در كم‌توجهي به موضوع داستان انقلاب تنها نويسندگان مقصر نيستند؛ بلكه مسؤولان و رسانه‌ها نيز مقصرند.

فردي همچنين گفت: كار در ادبيات داستاني انقلاب شروع شده و از نظر كمي، سال به سال در حال بهتر ‌شدن است؛ اما از لحاظ كيفي نمي‌توان ارزيابي دقيقي در اين سه سالي كه جشنواره‌ي داستان انقلاب برپا مي‌شود، ارائه كرد. هم آثار خوب، هم متوسط و هم ضعيف وجود دارد؛ ولي به هرحال خوشحالم كه نوشتن درباره‌ي انقلاب شروع شده است.

او در ادامه درباره‌ برپايي جشنواره‌هايي در اين زمينه گفت: اين جشنواره‌ها علي‌رغم كاستي‌هايي كه دارند، در جذب نويسندگان براي كار در موضوع انقلاب بسيار مؤثرند. جشنواره يك فراخوان عمومي است كه بياييم و در اين مورد بنويسيم.

فردي در پايان درباره‌ي آثار شاخص داستان انقلاب از اين عنوان‌ها نام برد: «شاه بي شين» محمدكاظم مزيناني، «گل سنگ» سيدهاشم حسيني، «تالار پذيرايي پايتخت» محمدعلي گوديني و «كبوتر» حسين فتاحي.

اگر من و شما خودمان را  اصلاح کنیم ، جامعه درست می شود

svh2005

svh2005
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : مرداد 1389 
تعداد پست ها : 18447
محل سکونت : مازندران
دسترسی سریع به انجمن ها