عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله: هر که حسین را دوست بدارد، خداوند دوستدار او است. بحارالأنوار، ج43، ص261

چگونگي برنامه ريزي درسي

چگونگي برنامه ريزي درسي
چهارشنبه 27 بهمن 1389  06:36 ب.ظ

چگونگي برنامه ريزي درسي

درس اول :

چگونه برنامه‌ريزي كنيم ؟
ليس الانسان الا ماسعي
درخصوص كنكور كه بحث اصلي ما مي‌باشد گاهي افرادي را مي‌بينيم كه تلاش بسياري مي‌كنند، روزانه 10 تا 12 ساعت درس مي‌خوانند، در كلاسهاي مختلف كنكور شركت كرده‌اند و تعداد زيادي تست زده‌اند ولي تاكنون موفقيتي كسب نكرده، چندسالي است پشت كنكور مانده‌اند و . . . اما چرا ؟ يك دليل آن مي‌تواند وضعيت نامطلوب درس خواندن باشد مثل محل مطالعه، زمان‌ مطالعه، كيفيت و كميت تست زدن، چگونگي نت‌برداري و يا بهتر نكته‌برداري و عواملي از اين قبيل. ولي دليل ديگر كه به‌نظر مهمتر مي‌رسد ، عدم برنامه‌ريزي صحيح، مناسب و منطقي است كه به اميد خدا در ادامه بحث به توضيح بيشتر در اين‌باره خواهيم پرداخت .

چرا نمي‌توانيم برنامه‌ريزي كنيم ؟
اصل 1 ـ مهمترين مانع : عدم شناخت خود
علت اصلي كه ما نمي‌توانيم برنامه‌ريزي كنيم، اين است كه خود را نمي‌شناسيم و هميشه يك تصوير بسيار خوبي از خودمان داريم كه براساس همان ذهنيت خوب و نه واقعيت عيني مي‌نشينيم وبراي خود برنامه‌ريزي مي‌كنيم مثل يك كامپيوتر كه شنبه ساعت 3 از مدرسه مي‌رسم، 3:30 تا 5 فيزيك ـ 5:15 تا 6:45  شيمي ـ 7 تا 8:30 تست زبان مي‌زنم ، نيم ساعت استراحت و . . . ولي وقتي مي‌خواهيم برنامه را اجرا و عملي نماييم مي‌بينيم خيلي تفاوت دارد. از مشاور مي‌خواهيم براي ما برنامه‌ريزي نمايد كه اين هم كاري بسيار غلط مي‌باشد، نتيجه مي‌گيريم كه ابتدا بايد به شناخت خود بپردازيم و بعد برنامه‌ريزي بكنيم شما بايد جدول يا الگويي داشته باشيد تا رفتار خود را در طول روزها و هفته‌هاي آينده تنظيم كنيد ولي ابتدا بايد امكانات خود را بشناسيد و براي اين‌كار بايد به گذشته خود توجه نماييد .
بدون شناخت دقيق توانايي‌هايتان، نمي‌توانيد الگو و برنامه‌اي واقع‌بينانه براي آينده خود تدوين نماييد. شايد خود شما تا به حال، برنامه‌هايي براي خودتان تنظيم كرده باشيد. سوال اين است كه اين برنامه‌ها را چند روز اجرا كرده‌ايد؟ در ميان افرادي كه در طول عمر خود برنامه‌اي براي خودشان نوشته‌اند شايد تنها 4 يا 5 درصد توانسته‌اند برنامه مكتوب خود را بيشتر از دو هفته ادامه دهند.
اشكال كاردر كجاست ؟
بسياري فكر مي‌كنند اشكال كار آنها به دليل بي‌تجربگي، راه صحيح تنظيم برنامه را نمي‌دانند وبايد فردي باتجربه بيشتر آنها را راهنمايي نمايد، به‌همين دليل به افراد مورد اطمينان خود مراجعه مي‌نمايند و تقاضاي دريافت برنامة را دارند تا در طول سال تحصيلي با اجراي آن برنامه در كنكور موفق شوند. چه بسا برنامه‌اي براساس تجارب افراد تنظيم مي‌شود ولي آيا مي‌دانيد سرنوشت اين برنامه‌ چيست؟ اين برنامه هم دقيقاً مانند برنامه تنظيمي خودتان اجرا نخواهد شد و بر روي صفحه كاغذ باقي خواهد ماند.
علت اين است كه اين برنامه‌ها همگي يك اشكال اساسي دارند :
برنامه‌ريزي برمبناي توانايي‌ها وامكانات واقعي شما تدوين نشده‌اند. خيلي خوش‌بينانه و براساس بلندپروازي‌ها تنظيم شده‌است و براساس واقعيت نبوده است. شما نمي‌توانيد به‌طور منظم و بي‌وقفه درسي را پس از درس ديگر مطالعه كنيد. حتماً در خلال مدت زمان مطالعه خود استراحت مي‌كنيد و اگر هم استراحت نمي‌كنيد كار اشتباهي مي‌كنيد كارهاي روزمره ديگري را هم انجام مي‌دهيد. بار ديگـر تكرار مي‌كنيـم:
اشكال برنامه‌هاي از پيش طرح شده اين است كه برتوانايي‌ها و امكانات شما استوار نيستند و غيرواقع‌بينانه‌اند. در زمينه برنامه‌ريزي آموزشي نمي‌توان بدون توجه به توانايي‌هاي خود برنامه‌ريزي كرد. آيا شما مي‌دانيد در روز چند ساعت مطالعه مي‌كنيد؟ پاسخ به همين سوال ساده، اثر تعيين‌كننده‌اي در تنظيم برنامه شما دارد والبته به هيچ‌وجه نمي‌توان فقط به حدس و گمان شما اكتفا كرد. متأسفانه در %99 موارد حدس شما از توانايي‌هاي خود خوش‌بينانه است. بدون اغراق بايد گفت كه ارزيابي‌هاي ما از خودمان معمولاً دو برابر واقعيت است. زيرا ما هميشه تصوير خوش‌بينانه‌اي از خودمان در ذهن داريم.
براي تنظيم برنامه آموزشي واقع‌بينانه لازم است ابتدا توانايي‌ها و ويژگيهاي كاري خود را چه خوب و چه بد به‌طور دقيق بشناسيد و اين كار تنها با ثبت ساعات مطالعه خود در گذشته امكان‌پذير خواهد بود و به حدس و گمان به هيچ‌وجه نمي‌توان اكتفا نمود.

درس دوم :

چرا نمي‌توانيم برنامه‌ريزي كنيم ؟
اصل 2 ـ شناخت تفاوتها
برنامه هركسي با كس ديگري تفاوت دارد و مخصوص خود اوست.
درواقع نسخه يكساني را نمي‌توان براي همه‌ي دانش‌آموزان و داوطلبان كنكور تهيه و تنظيم كرد كه اگر اينگونه بود سازمان سنجش در اين مورد اقدام مي‌نمود ولي مي‌دانيد كه چنين چيزي امكان عقلي وعملي ندارد ولي تلاش بي‌وقفه و فراوان رمز موفقيت مي‌باشد. هريك از شما هرقدر هم خود را باهوش بداند مطمئن‌ باشد كه بدون تلاش و زحمت به نتيجه مطلوب نخواهد رسيد. اين يك اصل كلي است. داوطلبان به دلايل مختلف با يكديگر متفاوت هستند ازجمله هركس در زمينه‌هاي زير از ديگران متمايز است :
1 ـ‌ بهره هوشي
2 ـ پايه درسي
3 ـ نقاط قوت و ضعف در دروس مختلف
4 ـ‌ اهداف آموزشي
5 ـ عادتها و روشهاي مطالعه
6 ـ محيط و شرايط زندگي و تحصيل
7 ـ‌ ميزان اعتماد به نفس و خودباوري
8 ـ ميزان تلاش و پشتكار فرد
پس بايد براي هر فرد برنامه‌اي مختص به خود او تنظيم كرد. آدمها ماشين نيستند و نمي‌توان همه را در يك قالب گنجاند. حتي الگوبرداري از كارهاي دوستاني كه موفق بوده‌اند نيز صددرصد درست نيست. چه بسا كاري كه براي كسي بسيار موثر و مفيد است براي ديگران كاملاً مضر باشد.
درس سوم :

چرا نمي‌توانيم برنامه‌ريزي كنيم ؟
اصل 3 ـ
واحد زماني :       واحد زماني برنامه‌ريزي
يكي از عوامل اجرانشدن برنامه‌هايي‌كه دانش‌آموزان و داوطلبان كنكور براي خود تنظيم مي‌كنند اين است كه برنامه را ساعت به ساعت و روز به روز تنظيم مي‌نمايند. يعني واحدزماني برنامه‌ريزي را يك ساعت يا يك روز درنظر مي‌گيرند. در زندگي واقعي استثناهاي بسياري وجود دارد  كه سبب مي‌شود تا ما نتوانيم در هر روز ويا در يك ساعت معين همان كاري را كه مي‌خواهيم انجام دهيم. اين استثناها براي دانش‌آموزان پيش‌دانشگاهي به مراتب بيشتر از فارغ‌التحصيلان است. اگر موفق به اجراي برنامه تنظيمي در ساعات خاصي نشديد مي‌توانيد اين ضعف را در روزهاي بعدي جبران نمايند. دنيا به پايان نرسيده است و لطفاً از كاه كوهي نسازيد. و مشكلات را بزرگ‌نمايي نكنيد. ازاين رو به نظر مي‌رسد يك هفته واحد زماني مناسب‌تري براي برنامه‌ريزي باشد. اگر ما رفتار خود را در طول يك هفته بررسي نماييم بهتر مي‌توانيم به عدم تعادل كارهاي خود پي ببريم و افراط و تفريط ها را در كار خود بشناسيم.
هرفرد اگر به حال خودرها شود كاري را انجام مي‌دهد كه به آن علاقه بيشتري‌دارد. وهنگام‌درس‌خواندن‌عملاً به‌ مطالعه ‌دروسي ‌مي‌پردازد كه ‌در آن ‌موفق‌تر بوده‌است‌و درآنها نمره‌ بهتري ‌كسب‌ كرده‌است‌ ‌اما واضح‌ است
كاري كه ما به آن علاقه بيشتري داريم لزوماً كاري نيست كه براي اهداف آموزشي ما مناسب‌تر باشد .
بررسي عملكرد درطول يك هفته تا حدود زيادي تعادل و ياعدم تعادل كارها را مشخص مي‌نمايد .
براي آنكه به اهداف آموزشي خود برسيد ودر كنكور موفق شويد بايد هر درس را به‌طور متعادل و به اندازه اهميت همان درس مطالعه نماييد، و باتوجه به نقاط قوت و ضعف فردي در آن درس و اهميتي كه آن درس در كنكور دارد ساعات مطالعه آن درس را تنظيم نماييد . اگر واحد زماني برنامه‌ريزي را يك هفته درنظر گرفته‌ايم براي است كه از افقي بالاتر كارخود را بررسي كنيد . وقتي منظره‌اي را از بالا تماشا كنيد بهتر مي‌توانيد جوانب كلي آن را تشخيص دهيد .
ذكر مثالي شمارا نسبت به محاسبه ساعات مطالعه آشنا مي‌سازد :
علت اينكه ما اكثراً ساعات مطالعه روزانه خودمان را بيشتر از مقدار واقعي آن حدس مي‌زنيم اين است كه در ذهنمان فقط به روزهايي كه خوب درس مي‌خوانيم توجه مي‌كنيم ودرنظر نمي‌گيريم كه در بعضي روزها يا اصلاً درس نخوانده‌ايم يا به مراتب كمتر از آنچه تصور مي‌كرديم درس خوانده‌ايم. وقتي ساعت مطالعه روزهاي مختلف را باهم جمع كرده‌ايم، مشخص كنيم كه در يك هفته چند ساعت مطالعه كرده‌ايم وبا تقسيم آن به عدد هفت متوسط ساعت مطالعه در هر روزمان را بدست آوريم متوجه خواهيم شد كه اين عدد با آنچه ما از ابتدا تصور مي‌كرديم تفاوت بسيار دارد.
وقتي يك هفه به عنوان واحد زماني مطالعه درنظر گرفته مي‌شود، واحدهاي زماني كمتر از يك هفته يعني روز و ساعت مي‌تواند به عنوان اجزاء موردبررسي قرار گيرد و از طرف ديگر براي بررسي كليات بيشتر، مي‌توانيم با جمع فعاليت چند هفته، فعاليت‌هاي ماهانه را مورد توجه قرار دهيم.
درس چهارم :

چرا نمي‌توانيم برنامه‌ريزي كنيم ؟
اصل 4 ـ
خودمحوري         نقش فعال و خلاق شما در برنامه‌ريزي
هيچ‌كس به اندازه خود شما دلسوز و نگران سرنوشت شما نيست واز جزئيات برنامه‌تان آگاه نيست اين روش برنامه‌ريزي شايد براي اولين بار در عمرتان عرصه‌اي ايجاد كند كه شما در آن بتوانيد ابتكارات و خلاقيت‌هاي خود را ابراز نماييد. آن هم در زمينه‌اي كه بيشترين اهميت را در سرنوشت شما دارد، يعني در زمينه ورود به دانشگاه وادامه تحصيلات عالي . بنابراين از هم اكنون آگاه باشيد، از همين امروز كه شروع به تنظيم جدول‌هاي برنامه‌ريزي خود مي‌نماييد بايد انديشيدن به‌كار خود را نيز جدي بگيريد .
اين خود شما هستيد كه فعالترين نقش را در برنامه‌ريزي آموزشي‌تان داريد. التبه اينكه آدم هر روز خود را كنترل كند، درجه پايبندي خود را محاسبه كند و . . . كار بسيار سختي است و البته :
 نـابـرده رنـج گنـج ميسـر نمـي‌شـود
            مزد آن گرفت جان برادر كه كار كرد
آنچه مهم است برخورد خلاقانه شما با برنامه‌اي است كه خودتان آن را طرح مي‌كنيد .
اين روش برنامه‌ريزي شما را از وابستگي به اطرافيان بي‌نياز مي كند و تنها شما نياز داريد كه با يك مشاور خوب به‌طور مستمر رابطه داشته باشيد تا باتجربه خود ودرنظرگرفتن مقتضيات هر زمان ( مثل تغيير ساعت مطالعه درزمان امتحانات نسبت به روزهاي قبل ، تغيير ساعت مطالعه در ايام تعطيلات مثل عيد نوروز و . . . ) بركار شما نظارت وكنترل داشته باشد و تغييراتي را كه لازم است منظور نمايد.
حسن ديگر اين كار اين است كه شما به راحتي از نوع و حجم مطالعه خود در مقابل ديگران مي‌توانيد دفاع كنيد. به‌طور مثال در مقابل نيش و كنايه‌زدن دوستان و يا دخالت‌هاي بي‌مورد بعضي از اطرافيان و مقايسه مداوم شما با ديگران مي‌توانيد به استناد ارقام و اعدادي كه در دفاتر خود ثبت نموده‌ايد از حقانيت توام باصداقت خود دفاع كنيد. زيرا تعدادي از دانش‌آموزان با ثبت اعداد و ارقام دروغين مي‌خواهند ساعات مطالعه خود را بالا ببرند ولي موقع اعلام نتايج اسم خود را جزء قبول‌شدگان نمي‌بينند و مي‌فهمند كه چه اشتباهي نموده‌اند سعي كنيد با طبيعت واطرافيان وازهمه مهمتر خودتان روراست باشيد واين را بدانيد كه :
هيچ‌ بار كجي به منزل نرسيده و نمي‌رسد.

سه شنبه 10 اردیبهشت 1387
مشاهده :1325 مرتبه
منبع  :گروه آموزش و پرورش نظري و پيش دانشگاهي
فرستنده : مديريت
hossein3010

hossein3010
کاربر نقره ای
تاریخ عضویت : خرداد 1389 
تعداد پست ها : 1946
محل سکونت : تهران
دسترسی سریع به انجمن ها