عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله: هر که حسین را دوست بدارد، خداوند دوستدار او است. بحارالأنوار، ج43، ص261

مکانيک حرفه اي ، باد تاير و ...

مکانيک حرفه اي ، باد تاير و ...
چهارشنبه 27 بهمن 1389  07:00 ب.ظ

مکانيک حرفه اي ، باد تاير و ...

 

                                                        مكانيك حرفه اي

 

                             **  نگهداري اتومبيل***



استفاده بهينه از هر وسيله اي مستلزم سرويس و نگهداري به موقع آن دستگاه است كه به عبارتي مي توان اين روش را بازبيني پيشگيرانه ناميد، زيرا عمل به دستورات وضع شده از سوي توليدكننده و همچنين رعايت استانداردهاي موجود نه تنها موجب افزايش عمر و ايجاد قابليت بكارگيري در هر زمان با بالاترين درجه ايمني واطمينان مي گردد بلكه از اتلاف بي مورد وقت و پول نيز جلوگيري مي كند. بر همين اساس اتومبيل نيز كه بعنوان مجموعه اي از سيستمها و دستگاههاي مختلف شناخته مي شود، براي قرارداشتن در بهترين موقعيت بازدهي و همينطور برخورداري از شرايط ايده آل از نظر ايمني، كارآيي، عملكرد و حتي زيبايي و... نيازمند سرويس و نگهداري مداوم وانجام دقيق دستورالعمل هاي ارائه شده توسط كمپاني خودروساز است. در اين مقاله سعي شده با جمع آوري و ارائه معتبرترين توصيه ها و زمانبندي ها براي سرويس قسمتها و اجزاي مختلف اتومبيل، شما را درنگهداري هرچه بهتر و كاملتر اتومبيلتان ياري دهيم. البته بيان اين نكته نيز ضروري به نظرمي رسد كه در صورت استفاده از خودرو در شرايط سخت و همچنين رانندگي در محيطهاي آلوده وپرگردوخاك، تعويض روغن موتور، فيلترهاي هواو روغن، شمعها و حذف ديگر بخشهايي كه تحت تأثير چنين شرايط و محيطهاي نامساعد قرارمي گيرند بايد در فواصلي كوتاهتر از آنچه تعيين شده، صورت گيرد كه براي تعيين فاصله زماني اين نوع بازديدها توصيه مي شود با سرويس كارهاي مجرب و مطمئن و يا تعميرگاههاي مجاز مشورت نماييد.



****
مهمترين بخش و يا به عبارتي قلب تپنده در اتومبيل موتور آن است و همانطور كه ميدانيد سلامت و كاركردصحيح اين قسمت براي داشتن اتومبيلي به دردخور بسيارضروري است. بنابراين ما هم از موتور شروع كرده و شرايط بازديد و سرويس آن را بررسي مي كنيم:
1)
وجود روغن كافي و با چسبندگي مناسب چه در گرماو چه در سرما از مواردي است كه در طول عمر موتور نقش بسزايي دارد. با چك كردن و بازرسي روغن در فواصل800 تا 1000 كيلومتر از كافي بودن آن در موتور مطمئن شويد، روغن موتور مناسب را با توجه به دفترچه راهنماي خودرو انتخاب كرده و تعويض آنرا با در نظر گرفتن قابليت هاي روغن و توصيه هاي شركت خودروساز انجام دهيد. اگرچه درحال حاضر روغن هايي با پايايي و حفظ قابليت تا 40 هزاركيلومتر نيز در بازار يافت مي شوند اما بخاطر داشته باشيدكه هر پيشرانه اي قابليت استفاده از اين روانسازها را ندارد.توصيه مي گردد روغنهاي عادي را بين 3500 تا 4500كيلومتر كاركرد خودرو تعويض نماييد.


2)
گرماي بيش از حد براحتي موتور را دچار صدمه وآسيب مي نمايد. بنابراين همواره از وجود آب كافي درسيستم خنك كننده پيشرانه (رادياتور) اطمينان حاصل كرده و در صورت عدم وجود نشتي در كل مجموعه پس ازپيمودن هر 1000 تا 1200 كيلومتر اقدام به بازديد آن نماييد. در همين رابطه توصيه مي شود بين هر 8000 تا10000 كيلومتر تسمه پروانه و يا موتور پروانه رادياتوربازرسي گردد تا تسمه سالم بوده و لقي آن در حد استانداردباشد و يا موتور پروانه بخوبي عمل كرده و با رسيدن به دماي مشخص شده شروع بكار كند.


3)
به ياد داشته باشيد كه وجود ضديخ حتي در فصل تابستان نيز مفيد است زيرا همانطور كه در زمستان ازانجماد مايع درون رادياتور جلوگيري مي نمايد، در فصل گرما هم دماي جوشش آنرا بالا مي برد، به هر حال مايع درون رادياتور را مي بايست هر دو سال يكبار بطور كامل تعويض نموده و اقدام به تميزكردن و رسوب زدايي رادياتور كرد.


4)
تميز و سالم بودن فيلترهاي هوا و روغن باعث كاهش مصرف سوخت و كاركرد بهتر موتور خودرو ميگردد. بنابراين با هر بار تعويض روغن فيلتر هوا را هم عوض كنيد و هر دو بار يكبار اقدام به تعويض فيلتر روغن نماييد.


5)
عملكرد صحيح و كامل سيستم جرقه زني متضمن اشتعال كامل و يكي از فاكتورهاي كارآيي مناسب موتوراست. اگرچه به تازگي شمع هاي جديد و پيشرفتهاي وارد بازار كشور شده اند اما بدليل قيمت بالا هنوز چندان كاربردي ندارند، بنابراين براي ايجاد بهترين جرقه، شمعهاي كاركرده را بين 23000 تا 25000 كيلومتر با شمعهاي نو عوض كنيد، ضمنا پس از پيمودن هر 8000 كيلومتر لازم است تاكليه شمعها بازديد و تميز شوند.


6)
در همين بخش توصيه مي شود كه پس از هر 8000كيلومتر كاركرد، دلكو مجددا بررسي و احتمالا تنظيم گردد ودر دلكوهاي پلاتيني بين هر 8000 تا 10000 كيلومتر،پلاتين فرسوده تعويض گردد. با اين عمل علاوه بر راحتترروشن شدن موتور، به احتراق كامل و كاستن از مصرف سوخت نيز كمك مي كنيد.
7)
براي اينكه همواره سوخت كافي به موتور برسد، جا دارد تا هر 4000 تا 5000 كيلومتر، پمپ بنزين خودرو ازنظر سلامت بازديد شده و صافي آن تميز شود. فيلتر سوخت را هر 12000 كيلومتر تعويض نموده و اتصالات و شيلنگ هاي سوخت را بازرسي كنيد، در صورت بروز نشتي و يا هرگونه خوردگي در آنها بدون درنگ و با سرعت مبادرت به تعويض آنها با انواع مرغوب نماييد چرا كه هرگونه آسيب و كاستي دراين قسمت مي تواند خسارات جبران ناپذيري را بهمراه داشته باشد.
8 )
چنانچه‌ نمي‌خواهيد بدليل‌ تخليه‌ يا دشارژ شدن‌باتري‌ دچار مشكل‌ شويد، پس‌ از طي‌ هر 5000 كيلومترميزان‌ آب‌ اسيد باتري‌ را چك‌ كرده‌ و در صورت‌ كمبود فقط آب‌ مقطر به‌ آن‌ اضافه‌ نماييد. توجه‌ داشته‌ باشيد كه‌ آب‌اسيد باتري‌ بدليل‌ برخورداري‌ از اسيد سولفوريك‌، قابليت‌خورندگي‌ شديدي‌ دارد. بنابراين‌ از تماس‌ آن‌ با پوست‌، لاس‌و حتي‌ بدنه‌ خودرو جلوگيري‌ كرده‌ و در صورت‌ بروز چنين‌موردي‌، بلافاصله‌ سطح‌ تماس‌ را با آب‌ سرد شستشو دهيد.به‌ ياد داشته‌ باشيد كه‌ گاز متصاعدشونده‌ از خانه‌هاي‌ باتري‌،هيدروژن‌ است‌ كه‌ ميل‌ انفجاري‌ شديدي‌ دارد. بنابراين‌ ازمجاورت‌ هرگونه‌ جرقه‌ و يا شعله‌ با آن‌ اكيدا اجتناب‌ كنيد.



****
پس‌ از موتور نوبت‌ به‌ سيستم‌ انتقال‌ نيرو شامل‌ جعبه‌دنده‌ و در صورت‌ وجود چرخهاي‌ متحرك‌ در عقب‌،ديفرانسيل‌ و ميله‌گاردان‌ مي‌رسد. در اين‌ بخش‌ اهم‌ وظايف‌مالك‌ خودرو عبارتند از:
1)
روانساز مورد استفاده‌ در جعبه‌ دنده‌ و ديفرانسيل‌ ازنوعي‌ است‌ كه‌ اصطلاحا به‌ آن‌ واسكازين‌ گفته‌ مي‌شود.واسكازين‌ها انواع‌ مختلفي‌ دارند كه‌ در مورد هر خودرو بايدبه‌ دفترچه‌ راهنماي‌ آن‌ مراجعه‌ كرد، در هر حال‌ پس‌ از طي‌هر 40000 تا 45000 كيلومتر لازم‌ است‌ تا ميزان‌ اين‌روانساز بازديد شود و در فاصله‌ 80000 تا 90000 كيلومتركاملا تعويض‌ گردد.


2)
ميل‌ گاردان‌ بعنوان‌ انتقال‌دهنده‌ نيروي‌ موتور ازخروجي‌ جعبه‌ دنده‌ به‌ ورودي‌ ديفرانسيل‌ عمل‌ مي‌كند،مهمترين‌ اجزاء ميل‌ گاردان‌ اتصالات‌ يونيورسال‌ يا به‌اصطلاح‌ چهارشاخ‌ها هستند كه‌ با بازديد آنها در هر 24000تا 25000 كيلومتر، مي‌توان‌ از خطر جداشدن‌ احتمالي‌ اين‌قطعه‌ و بروز صدمات‌ جبران‌ناپذير حاصله‌ جلوگيري‌ كرد.



****
يكي‌ از عوامل‌ مهم‌ در راحتي‌ سرنشينان‌ و همچنين‌سهولت‌ رانندگي‌، برخورداري‌ از سيستم‌ جلوبندي‌ و تعليق‌سالم‌ است‌. چنانچه‌ لاستيكها را هم‌ از اجزاء اين‌ بخش‌محسوب‌ كنيم‌، بنابراين‌:
1)
مجموعه‌ جلوبندي‌ شامل‌ سيبك‌ها، چپقي‌ها،اتصالات‌ چندگانه‌، ميله‌ تعادل‌، طبق‌ و... بسته‌ به‌ نحوه‌رانندگي‌ و ناهمواري‌ مسير حداكثر هر 20000 كيلومتر نيازبه‌ بازديد و سرويس‌ دارند.
2)
هر دو هفته‌ يكبار فشار باد تايرها را مطابق‌ دستورات‌ سازنده‌ خودرو، تنظيم‌ نماييد كه‌ اين‌ عمل‌ بايد هنگامي‌ كه‌لاستيك‌ها سرد هستند و در شروع‌ حركت‌ صورت‌ گيرد.


3)
بين‌ هر 8000 تا 10000 كيلومتر كاركرد رينگها ولاستيك‌ها را مجددا بالانس‌ كرده‌ و آنها را بصورت‌ ضربدري‌با يكديگر جابجا نماييد ولي‌ چنانچه‌ جهت‌ گردش‌ در آنهاتعريض‌ شده‌ است‌، به‌ تعويض‌ تايرهاي‌ محور جلو با محورعقب‌ در همان‌ سمت‌ اكتفا كنيد.


4)
كمك‌ فنرها تضمين‌كننده‌ نرمي‌ و سواري‌ راحت‌اتومبيل‌ هستند، براي‌ اينكه‌ هميشه‌ در بهترين‌ حالت‌باشند، پس‌ از پيمودن‌ هر 20000 كيلومتر آنها را از لحاظ نشت‌ روغن‌ و صحت‌ عملكرد بازديد نماييد.


5)
بسته‌ به‌ نوع‌ لاستيك‌ها براي‌ جلوگيري‌ از هر نوع‌پيشامد ناگوار، بين‌ 50000 تا 60000 كيلومتر تايرهاي‌جديد را با لاستيكهاي‌ فرسوده‌ عوض‌ كنيد.


6)
به‌ يادداشته‌ باشيد كه‌ همواره‌ در هر محور ازلاستيكهاي‌ هم‌ نوع‌، هم‌ نام‌ و هم‌ اندازه‌ استفاده‌ نماييد.


7)
بازديد ميزان‌ گيريس‌ بلبرينگ‌ چرخها مي‌بايست‌ باتوجه‌ به‌ دفترچه‌ راهنماي‌ هر خودرو و مطابق‌ با دستوركمپاني‌ سازنده‌ صورت‌ گيرد.



****
ترمزها با عملكرد درست‌ و كاملشان‌ همواره‌ باعث‌افزايش‌ ايمني‌ و اطمينان‌ خاطر راننده‌ و ديگر سرنشينان‌اتومبيل‌ مي‌شوند، بنابراين‌ رعايت‌ نكات‌ زير ضروري‌ است‌:
1)
لنتهاي‌ ترمز را هر 8000 تا 10000 كيلومتر بازديدكنيد و با توجه‌ به‌ نوع‌ رانندگي‌، حركت‌ در سرازيري‌، حمل‌ بار و... قبل‌ از اتمام‌ لنتها اقدام‌ به‌ تعويض‌ آنها نماييد.
2)
اتصالات‌، لوله‌ها و شيلنگ هاي‌ سيستم‌ ترمز را هر12000 كيلومتر بررسي‌ كنيد و از سلامت‌ آنها اطمينان‌حاصل‌ نماييد.


3)
پس‌ از پيمودن‌ هر 20000 كيلومتر، اهرم‌ ترمزدستي‌و ميزان‌ بازي‌ آنرا تنظيم‌ كنيد.
4)
لازم‌ است‌ ميزان‌ روغن‌ ترمز هر 8000 تا 10000كيلومتر بررسي‌ شده‌ و هر دو سال‌ يكبار يا پس‌ از 40000كيلومتر كاركرد، روغن‌ مستعمل‌ تعويض‌ شود.



****
زيبايي‌ اتومبيل‌ ارتباط مستقيمي‌ با سلامت‌ ظاهري‌،تميزي‌ و پاكيزگي‌ رنگ‌ و همچنين‌ درخشندگي‌ قسمتهاي‌مختلف‌ بدنه‌ دارد. بنابراين‌ لازم‌ است‌ تا در نگهداري‌ بدنه‌خودرو دقت‌ لازم‌ را با توجه‌ به‌ توصيه‌هاي‌ زير مبذول‌ نماييد:


1)
براي‌ شستشوي‌ خودرو از گل‌ و لاي‌ و گردوخاك‌،مي‌بايست‌ حداقل‌ ماهي‌ يكبار آنرا با آب‌ سرد يا ولرم‌ وشامپوهاي‌ مخصوص‌ شستشو يا مايعات‌ ظرفشويي‌ شستشودهيد


2)
وجود فضولات‌ پرندگان‌، شيره‌ درختان‌، لكه‌هاي‌ قير يا ساير مواد آلاينده‌ به‌ درخشندگي‌ رنگ‌ خودرو شما آسيب‌مي‌رساند به‌ همين‌ علت‌ بلافاصله‌ بدنه‌ را از اين‌ قبيل‌ كثافات‌پاك‌ نموده‌ و اجازه‌ ندهيد روي‌ بدنه‌ اتومبيل‌تان‌ انباشته‌شوند.


3)
سعي‌ كنيد تا حد امكان‌ در فصل‌ تابستان‌ خود را درمعرض‌ نور مستقيم‌ خورشيد قرار ندهيد و در چنين‌ حالتي ‌يا هنگام‌ گرم‌ بودن‌ بدنه‌، آن را نشوييد.
4)
در فصل‌ زمستان‌ خودروي‌ خيس خود را درمحيطهاي‌ بسته‌ و بدون‌ جريان‌ هوا با دمايي‌ بالاتر از 20درجه‌ سانتيگراد پارك‌ نكنيد چرا كه‌ اين‌ عمل‌ موجب‌پوسيدگي‌ بدنه‌ مي‌گردد.
5)
با پايان‌ يافتن‌ هر فصل‌ بوسيله‌ زيرشويي‌ اتومبيل‌ گل‌و لاي‌ و مواد آلوده‌كننده‌ احتمالي‌ را شسته‌ و به‌ افزايش‌ عمربدنه‌ كمك‌ نماييد ضمن‌ اينكه‌ بهتر است‌ پس‌ از رانندگي‌ دربرف‌ و گل‌ و لاي‌ نيز بدنه‌ و زير اتاق‌ را بشوييد.


6)
هرگز براي‌ پاك‌ كردن‌ لكه‌هاي‌ قير، رنگ‌ يا موادي‌ ازاين‌ قبيل‌، بنزين‌ يا تينر يا روغن‌ ترمز را بكار نبريد زيرا اين‌مواد به‌ رنگ‌ اتومبيل‌تان‌ آسيب‌ جدي‌ وارد مي‌كنند. براي‌رفع‌ لكه‌هاي‌ گفته‌ شده فقط نفت‌ را بكار ببريد و محل‌ را به‌سرعت‌ با آب‌ و مواد شوينده‌، تميز نماييد.
7)
براي‌ پوليش‌ كردن‌ بدنه‌ ابتدا خودرو را شستشو داده‌ وپس‌ از خشك‌ كردن‌ تمامي‌ قطرات‌ آب‌ از روي‌ آن‌، با استفاده‌از واكسهاي‌ استاندارد، اتومبيل‌ را پوليش‌ كنيد.
8 )
پس‌ از هر بار شستشو درحاليكه‌ اتومبيل‌ را به‌آهستگي‌ ميرانيد، چند بار به‌ نرمي‌ ترمز بگيريد تا مطمئن‌شويد كه‌ آب‌ روي‌ لنتهاي‌ ترمز باقي‌ نمانده‌ و آنها كاملاخشك‌ شده‌اند.



****
همواره‌ در رانندگي‌ ديده‌ شدن‌ نيز به‌ اندازه‌ ديدن‌مهم‌ است‌ و تأمين‌كننده‌ ايمني‌ پس‌:
1)
سلامت‌ تمامي‌ چراغها را مدنظر قرار داده‌ و تقريبا هر5000 كيلومتر آنها را از نظر سلامت‌ و صحت‌ عملكرد موردارزيابي‌ قرار دهيد.


2)
تجربه‌ نشان‌ داده‌ كه‌ آلودگي‌ شيشه‌ها و تيغه‌هاي‌برف‌پاك‌كن‌ به‌ مواد مختلف‌ نظير فضولات‌ پرندگان‌، حشرات‌و شيره‌ درختان‌ باعث‌ خرابي‌ تيغه‌هاي‌ برف‌پاك‌كن‌ مي‌شوند.براي‌ تميز كردن‌ تيغه‌هاي‌ برف‌پاك‌كن‌ از آب‌ و موادپاك‌كننده‌ استفاده‌ نموده‌ و هرگز نفت‌، گازوييل‌، تينر وحلال‌هاي‌ ديگر را مورد استفاده‌ قرار ندهيد.


3)
با برسي‌ فصلي‌ تيغه‌هاي‌ برف‌پاك‌كن‌ چنانچه‌ در آنهابه‌ نواقصي‌ چون‌ ساييدگي‌، پارگي‌ و يا شكستگي‌ برخوردكرديد، حتما تيغه‌ها را تعويض‌ كنيد تا شيشه‌ اتومبيل‌مخدوش‌ نگردد.
4)
در صورتي‌ كه‌ تيغه‌هاي‌ برف‌پاك‌كن‌ در اثر يخزدگي‌ يابرف‌ زياد متوقف‌ شده‌ يا حركت‌ آنها كند شود بايد بلافاصله‌برف‌پاك‌كن‌ را خاموش‌ كرد تا از آسيب‌ ديدگي‌ كل‌ مجموعه‌جلوگيري‌ بعمل‌ آيد و سپس‌ اقدام‌ به‌ پاك‌ كردن‌ يخ‌ و برف‌ اززير تيغه‌ نمود.


5)
هميشه‌ از وجود مقدار كافي‌ آب‌ در مخزن‌شيشه‌شوي‌ مطمئن‌ شويد تا در مواقع‌ لزوم‌ با آسايش‌ خاطراز آن‌ استفاده‌ كرده‌ و ديد كافي‌ را براي‌ خود بوجود آوريد.



****
به‌ منظور جلوگيري‌ از شروع‌ خوردگي‌ رنگ‌ و بدنه‌خودرو، هرگونه‌ صدمه‌ وارده‌ به‌ رنگ‌ اتومبيل‌ را بي‌درنگ‌ لكه‌گيري‌ كنيد. براي‌ انجام‌ چنين‌ كاري‌ بهتر است‌ به‌متخصص‌ مربوطه‌ مراجعه‌ نماييد اما در مورد لكه‌هاي‌كوچك‌ مي‌توانيد دستورالعمل هاي‌ زير را بكار ببنديد:


1)
با توجه‌ به‌ شماره‌ رنگ‌ بدنه‌ كه‌ روي‌ پلاك‌ مشخصات‌حك‌ شده‌ است‌، رنگ‌ مورد نياز را تهيه‌ كرده‌ و كاردك‌،ضدزنگ‌ و قلم‌ موي‌ لكه‌گيري‌ را در دسترس‌ داشته‌ باشيد.


2)
با احتياط كاردك‌ را بكار گرفته‌ و محل‌ صدمه‌ ديده‌ راتا ميزان‌ شدن‌ لبه‌ رنگ‌ بتراشيد.
3)
از ضدزنگ‌ استفاده‌ كرده‌ و صبر كنيد تا خشك‌ شود وسپس‌ با سمباده‌ بسيار نرم‌ محل‌ را بساييد.
4)
با بهره‌گيري‌ از قلم‌ مو محل‌ را رنگ‌زده‌ و اين‌ عمل‌ راچند بار تكرار كنيد درحاليكه‌ هربار اجازه‌ مي‌دهيد تا رنگ‌كاملا خشك‌ گردد.



****
آخرين‌ بخشي‌ كه‌ به‌ آن‌ مي‌پردازيم‌ داخل‌ اتاق‌ است‌:


1)
براي‌ تميز كردن‌ كمربند ايمني‌ فقط از آب‌ صابون‌نيمگرم‌ استفاده‌ كرده‌ و هرگز مواد سفيدكننده‌ نظير وايتكس ‌را به كار نبريد.


2)
اين‌ قسمتها را براي‌ سهولت‌ كاربرد، روغنكاري‌ كنيد :لولاي‌ در موتور، قفل‌ در موتور، قفل‌ در صندوق‌ عقب‌، قفل‌درها، لولاي‌ درها، تسمه‌هاي‌ نگهدارنده‌ها



***
مصرف سوخت***



رعايت نکات زير موجب صرفه جوئي در مصرف سوخت ميگردد:


(1)
رعايت فشار مجاز باد لاستيکها و هر ماه 1 بار، فشار آن را تنظيم کنيد{کم بودن باد لاستيکها موجب افزايش مصرف سوخت و استهلاک لاستيکها مي شود}


(2)
موتور خودرو را به موقع تنظيم کنيد. فيلترهوا و روغن موتور را به موقع تعويض کنيد {سرويسهاي خودرو را به موقع انجام دهيد .}


(3)
از ساسات فقط براي روشن کردن خودرو استفاده کنيدو به هنگام توقف، خودرو را خاموش کنيد.
(4)
دنده رو بموقع عوض کنيد.


(5)
از باز کردن ترموستات خودداري کنيد.


(6)
با سرعت مجازبرانيد.تغيير مسير سريع لايي کشيدن ترمز کردن پشت سر هم و شتاب ناگهاني باعث استهلاک لنت ترمز, لاستيک و افزايش مصرف سوخت مي گردد.

__________________

   

تردد  زوج  و  فرد  خودروها

از شواهد پيداست که تردد انبوه خودروها و راه بندانهاي طولاني در سطح شهر تهران مغز بسياري از افراد از جمله بنده را بشدت مشغول خود کرده که حاضر به صرف وقت و نوشتن مطلب هستيم. از اين ميان اعضاء‌ شوراي شهر تهران نيز بشدت مشغول يافتن راه حل هستند تا شايد اوضاع را بهتر كنند. اگرچه مشکل شهر ما تنها ترافيک نيست، اما بنابه دلايلي که خيلي از مردم مي دانند موجب شده تا در صدر مشکلات مورد بررسي قرار بگيرد. برخي از اين دلايل انساني و قابل تأمل است ولي دلايل مشكوكي هم به چشم مي خورد كه بهتر است از آنها بگذريم. به هرحال...

يك مهندس ساختمان قبل از هرگونه اجراء تمامي نقشه ساختماني را در كامپيوتر پياده سازي و شرايط واقعي را شبيه سازي مي كند تا بعد از اجراء مشكلي وجود نداشته باشد. ترافيك شهري چيزي نيست كه بي نياز از شبيه سازي باشد و من قصد دارم بخشي از سناريوي حوادث بعداز اجراي طرح زوج و فرد كردن تردد خودروها را برايتان نقل كنم. اين سناريو با چند فرض شروع مي شود.

فرض مهم اين سناريو عبارت است از اينكه عمده مشكلات ترافيكي شهر ما حركت نادرست افراديست كه به قصد سوار يا پياده كردن مسافر ايجاد راه بندان كرده و در عبور و مرور خودروها اخلال و بي نظمي بوجود مي‌آوردند. تجربه رانندگي نشان داده  كه لاين اول و دوم خيابانها همواره در تسخير خودروهاي مسافربر قرار دارد. لاين اول براي پياده و سوار كردن مسافر هميشه مسدود است و از لاين دوم هم بايد با ترس و لرز عبور كرد. زيرا هر لحظه ممكن است يك مسافركش يا تاكسي بدون نگاه كردن به آينه به سمت چپ منحرف شده و شما مجبور شويد براي پرهيز از تصادف (و ننه من غريبم آقا!) ميليمتري ترمز كنيد. البته به شرطي كه شما نيز به سمت چپ منحرف نشده و لاين سوم را مسدود نكرده باشيد. پس با اين فرض كه جماعت بني هندل شامل انواع مسافركش اعم از تاكسي و راهي، و بالاخص وانتي با وجود آنكه تنها درصد كمي از تعداد خودروها را تشكيل مي دهند، اصلي ترين عامل بروز بي نظمي در حركت و راه بندان در شهر هستند داستان خود را آغاز مي كنم...

از نظر تعداد شايد كمتر از ۱۵ درصد خودروهاي در حال تردد شهر را خودروهاي تاكسي و راهي تشكيل مي دهد. اما چون خودروهاي شخصي پيمايش كمتري دارند ولي يك تاكسي يا راهي از خروس خوان تا ديروقت در خيابان در حال تردد است، به راحتي مي‌توان ادعا كرده كه مجموع پيمايش تمامي خودروهاي سواري شخصي، شايد در طول شبانه روز كمتر از خودروهاي مسافربر است. (اين استدالال به قدري ساده و روان است كه يك نفر بي سواد نيز آنرا به راحتي درك مي كند.) از ايجاد راه بندان كه بگذريم، يك توجه ساده به سطح خيابان نشان دهنده بي نظمي حركت خودروهاي مسافربر و كرايه است. البته ايشان دليل موجهي دارند كه اگر مثل سوسولها رانندگي كنيم هشتمان گرو نهمان خواهد بود. پس گور پدر نظم و قانون. پشت چراغ قرمز كه ايستاده اي مي بيني كه با انحراف به چپ از چند صد متر مانده به چهارراه خود را به سر چهارراه مي رسانند. فقط شانس بياوريد كه فلان آقا! قصد گردش به راست نداشته باشد. زيرا در اينصورت همگي بايد اداي تعظيم كرده و به آقا! اجازه تشريف فرمايي بدهند. بگذريم... كمتر كسي ديده كه آقايان به عابر پياده احترام گذاشته و با كمال خونسردي به او اجازه عبور امن و راحت داده باشند، مگر آنكه مجبور باشند. انحراف به چپ و حركت در خط ويژه اتوبوس كه از افتخارات محسوب مي‌شود. (ناگفته نماند اين تخلفات شامل همه قشر زحمت كش تاكسي و راهي نيست و عده كثيري هم هستند كه با متانت و ادب به انجام وظيفه مي پردازند كه جاي دارد از ايشان تجليل شايسته به عمل آيد)

به هر حال، تصور كنيد با اجراي طرح زوج و فرد كردن تردد خودروها، نيمي از خودروهاي شخصي مجاز به تردد نباشند. آنوقت درصد خودروهاي مسافربر نسبت به خودروهاي سواري شخصي بيشتر شده و اكثريت خودروهاي درحال تردد را خودروهاي مسافربر تشكيل خواهد داد. فكرش را بكنيد چه اتفاقاتي كه نخواهد افتاد. از يك سو تعداد افراد پياده تقريبا دو برابر شده و از طرف ديگر درصد رانندگان بي ملاحظه و متخلف نيز زياد شده است. بدون شك اولين رخداد افزايش تعداد تصادفات خودروها با عابرين پياده خواهد بود. برخي مردم درجايي زندگي مي كنند كه براي سوار شدن به تاكسي بايد از عرض اتوبان عبور كنند. محلاتي نيز خصوصا در نقاط مرفه نشين شهر وجود دارد كه تاكنون براي تردد از خودروي شخصي استفاده مي‌كردند و به همين دليل خودروي مسافركش به ندرت وارد اين محلات مي‌شوند. حال تصور كنيد ساكنين اين محلات مجاز به تردد با خودروي شخصي نيستند و بايد از تاكسي يا اتوبوس استفاده كنند. سؤال اين استكه آيا در تمام كوچه و پس كوچه‌هاي شهر ما تاكسي و اتوبوس در حركت است كه قصد داريم اين طرح را اجراء كنيم؟

نكته اخلاقي هنگام عبور از عرض يك خيابان اصلي بدانيد كه خودروي درحال تردد در خيابان اصلي وظيفه ندارد براي شما ترمز كند. بلكه بايد با سرعت مجاز به حركت خود ادامه دهد. اگر مشاهده كرديد كه خودروي اصلي براي شما توقف كرد از او تشكر كرده و لطف او را فراموش نكنيد. اگر در چنين مواقعي تصادفي رخ داد. بدانيد كه قطعا مقصر هستيد. پس قبل از رسيدن پليس خسارت طرف مقابل را پرداخته و صحنه را ترك نماييد. زيرا پليس اولين كاري كه مي كند جريمه شما به دليل سد معبر خواهد بود. پس منتظر عنايت ويژه اي نباشيد.

  

عيب يابي خودروهاي انژکتوري (قسمت چهارم(

خودروهاي انژکتوري يا كنترل آلودگي

آيا تاکنون از خود پرسيده‌ايد كه علت اصلي استفاده از سيستمهاي الكترونيك در خودروها چيست؟ آيا مي‌دانيد چرا سيستم كنترل الكترونيك موتور يا به عبارت ساده‌تر سيستم انژكتوري برروي موتور خودروها نصب مي‌شود؟ آيا مي‌دانيد منفعت استفاده از سيستمهاي پيچيده چيست و در چه شرايطي عملكرد مناسبي خواهند داشت؟

سيستمهاي كنترل الكترونيك خودرو و به وپژه سيستم كنترل سوخت خودروها از زمان مورد توجه قرارگرفت كه آلودگي و مصرف سوخت خودروها مشكلاتي را براي مردم بوجود آورد. يك متخصص در امور خودرو بخوبي مي‌داند كه وظيفه سيستم الكترونيك در خودرو چيست. بايد بدانيد كه هدف از بكارگيري اين سيتمها تلاش براي كاهش مصرف سوخت و كنترل آلودگي در خودروها است. اما اين وظيفه را سيستم كنترل الكترونيك و كامپيوتر خودرو به تنها قادر به انجام نيست. در خودروها قطعه‌اي به نام مبدل سه راهه يا كاتاليزور وجود دارد كه گازهاي اگزوز حين عبور از آن به گازهاي غيرمضر مانند آب و گازكربنيك تبديل مي‌شود. موتور خودرو ضمن سوزاندن بنزين با هوا مقدار زيادي گازهاي سمي منوكسيدكربن، اكسيدهاي ازت و هيدروكبنهاي نسوخته توليد مي‌كند كه براي سلامت محيط زيست و زندگي موجودات زنده و ازجمله انسانها مضر هستند. مبدل سه راهه كه محتوي مقدار زيادي مواد شيميايي موسوم به كاتاليزور است ، اين گازهاي سمي را تحت تاثير قرار داده و واكنشهاي شيميايي در آنها بوجود مي آورد كه موجب تبديل گازهاي سمي مذكور كه گازهاي غيرسمي مي‌شود. چون سه نوع گاز سمي در دود اگزوز خودروها وجود دارد، بنابريان سه نوع كاتاليزور در مبدل پيش‌بيني شده تا همگي آنها را به گازهاي غيرسمي تبديل كند.

مبدل شيميايي يا مبدل سه راهه مهمترين عضو سيستم کنترل آلودگي خودروها محسوب مي‌شود

در خودروهاي امروزي سيستمي در آنها طراحي و پياده‌سازي شده كه به سيستم كنترل آلودگي معروف است. اين سيستم وظيفه دارد تا ميزان گازهاي آلاينده خروجي از خودرو را محدود كرده و به گازهاي غيرمضر تبديل كند. همانطوريكه پيشتر گفته شده مهمترين عضو تشكيل دهنده اين سيستم مبدل شيميايي است. زيرا عمل اصلي واكنش گازهاي مضر را اين قطعه انجام مي‌دهد. مبدل شيميايي در مسير اگزور خودرو نصب مي‌شود و تمامي دود خروجي از موتور مجبور است از لابلاي آن عبور كند. گازهاي سمي حين عبور از درون روزنه‌هاي مبدل شيميايي، واكنش نشان داده و به تدريج به گازهاي غيرسمي تبديل مي‌شوند. در نتيجه گازهاي خروجي از خودرو كم ضررتر خواهند بود. بطوريكه مقدار آنها كمتر از مقدار آلودگي مجاز استاندارد ميباشد. شكل زير عملكرد مبدل شيميايي را به وضوح نشان مي‌دهد.

 

همانطوريكه مشاهده مي‌شود منحني قرمز رنگ مربوط به گازهاي سمي خارج شده از اگزوز موتور است. اين گازها وارد مبدل شيميايي شده و از مقدار گازهاي سمي بشدت كاسته مي‌شود، بطوريكه منحني سبز رنگ مقدار گازهاي خروجي را پس از عبور از مبدل شيميايي نشان مي‌دهد. نكته فني كه در اين منحنيها ديده مي‌شود به كميت لامبدا يا هواي اضافي مربوط است. با افزايش مقدار لامبدا يا به عبارتي همزمان با كاهش مقدار سوخت، مقدار آلودگي منوكسيدكربن و هيدروكربن نسوخته كم مي شود. همزمان با اين شرايط عملكرد مبدل شيميايي نيز بيشتر شده و گازهاي مضر بيشتري را به گازهاي غيرسمي تبديل مي‌كند. برعكس اين وضعيت براي گاز سمي اكسيدهاي ازت وجود دارد. به اين ترتيب كه با كاهش لامبدا يا افزايش سوخت، مقدار گاز سمي اكسيدهاي ازت نيز كاهش يافته و همزمان اثر مبدل شيميايي نيز بيشتر شده و اكسيدهاي ازت بيشتري را به گازهاي غير سمي تبديل مي‌كند. مشاهده مي‌شود كه عملكرد مبدل شيميايي براي هر سه نوع گاز سمي وقتي بهينه است كه لامبداي برابر با يك باشد.

راندمان مبدل شيميايي يا مبدل سه راهه هنگامي حداكثر است كه لامبدا يا به عبارتي هواي اضافي برابر با يك باشد. به اين شرايط استوكيومتريك گفته مي‌شود.

به همين دليل با استفاده از سيستمهاي الکترونيک کنترل موتور سعي مي‌شود مقدار لامبدا تقريبابرابر با مقدار استوكيومتري تنظيم شود تا همواره بيشترين راندمان تبديل وجود داشته باشد و كمترين آلودگي وارد محيط زيست شود. آنچه كه استفاده از سيستمهاي كنترل الكترونيك را توجيه مي‌كند دقت عمل آنها در تنظيم نسبت هوا به سوخت است. زيرا در مقايسه با سيستمهاي مكانيكي مانند كاربراتور از قابليتهاي بسيار بالايي برخوردار خواهيم شد.

وظيفه سيستمهاي كنترل الكترونيك سوخت در يك كلمه عبارت است تنظيم دقيق نسبت هوا به سوخت براي كاركرد بهينه مبدل شيميايي. 

به عبارت بهتر استفاده از سيستمهاي الکترونيک براي کنترل موتور و به ويژه كنترل سوخت ايجاد شرايط مناسب براي كاركرد بهينه مبدل شيميايي است.

  

محاسبه و طراحي ابعاد سيلندر

براي شروع طراحي يك موتور فرضيات اساسي را در چند گروه بايد طبقه بندي كرد. كسانيكه در دانشگاه در رشته مهندسي مكانيك تحصيل كرده و درس موتورهاي احتراقي را گذرانده باشند به راحتي با روند طراحي موتور آشنايي دارند.  فرض اول بدست آوردن كورس و قطر سيلندر است. حجم جابجايي كل موتور اولين عددي است كه بايد به آن پرداخت. عموما حجم جابجايي كل موتور و تعداد سيلندرها عددي است كه قبلا تعيين شده و طراح از اين پس محاسبات بعدي را بايد انجام دهد. (براي صرفه جويي در وقت نحوه محاسبه حجم جابجايي و برخي از فرضهاي اوليه ناديده گرفته مي‌شود تا موضوع سريعتر دنبال شود.) پس اولين گام محاسبه حجم جابجايي يك سيلندر خواهد بود.

تعداد سيلندر/حجم جابجايي كل = حجم جابجايي يك سيلندر

با اين فرمول حجم جابجايي يك سيلندر محاسبه مي شود. با معلوم شدن حجم جابجايي يك سيلندر نوبت به محاسبه كورس و قطر سيلندر مي رسد. طبق فرمول ديگري حجم جابجايي سيلندر عبارت است از حاصلضرب مساحت پيستون در كورس جابجايي آن. يعني:

مساحت پيستون × كورس جابجايي پيستون = حجم جابجايي يك سيلندر

ولي در فرمول فوق هردو مقدار كورس جابجايي پيستون و مساحت پيستون مجهول مي باشد. فرض اول اين استكه سيلندر مربعي فرض شده و قطر سيلندر با كورس آن مساوي فرض مي‌شود. در اينصورت:

۴ / قطر پيستون × قطر پيستون × ۱۴/۳= مساحت پيستون

۴ / كورس × كورس × كورس × ۱۴/۳= حجم جابجايي سيلندر

به اين ترتيب قطر و كورس سيلندر معلوم مي شود. اما اين مقدار نهايي نيست و بايد با فرمول ديگري محك زده شود. اين فرمول سرعت متوسط پيستون است. سرعت متوسط پيستون عبارت است از كل مسافت پيموده شده در حركت رفت و برگشت پيستون در واحد زمان. هر يك از پيستونهاي موتور در هر دور گردش ميل‌لنگ يكبار حركت رفت و برگشت انجام داده و به عبارتي دو برابر طول كورس را طي مي‌كند. اگر موتور در هر دقيقه N دور گردش كند سرعت متوسط پيستون برابر است با:

30 / N × كورس= سرعت متوسط پيستون

سرعت متوسط پيستون يكي از مهمترين محدوديتهايي است كه براي طراحي موتور بايد درنظر گرفته شود. اين مشخصه عامل تعيين سرعت دوراني ماكزيمم موتور است. موتوريكه با حداكثر سرعت ۶۰۰۰ دور بايد كاركند، از كورس پيستون كمتري برخوردار است. زيرا با محدود فرض كردن سرعت متوسط پيستون، براي افزايش حداكثر سرعت بايد كورس را كاهش داد. سرعت متوسط پيستون با توجه به تكنولوژي روز تا مرز ۱۸ متر بر ثانيه نيز افزايش پيدا كرده است ولي در موتور خودروها مقدار آن حداكثر ۱۶ متر بر ثانيه درنظر گرفته مي‌شود تا اشكالي براي موتور طراحي شده بوجود نيايد. پس با درنظر گرفتن حداكثر سرعت متوسط پيستون و حداكثر سرعت دوراني موتور، حداكثر مقدار مجاز كورس جابجايي پيستون نيز محاسبه مي شود. در اينصورت اگر مقدار محاسبه شده براي كورس پيستون براساس حجم جابجايي بيشتر از مقدار مجاز  آن باشد بايد تا حد مجاز كم شود. در اينصورت بايد كورس و قطر پيستون مجددا محاسبه  شود. ضمنا نسبت كورس به قطر در موتور عددي ما بين ۹/۰ و ۲/۱ درنظر گرفته مي‌شود تا موتور ابعاد متناسبي داشته باشد. فرض اوليه مقدار يك است. براساس تجربه هرچه موتور حجم جابجايي بيشتر داده باشد بايد از کورس کمتري برخوردار باشد و درنتيجه نسبت کورس به قطر در آن کمتر از يک است، ولي در موتور با حجم جابجايي کم اين مقدار بزرگتر از يک بدست مي‌آيد.

براي پيداكردن پاسخ يك مسئله مهندسي دو راه حل وجود دارد:

۱. راه حل مبتني بر تحليلي و محاسبه

۲. راه حل مبتني بر قياسي

عيب يابي با دستگاه دياگ 

پيشتر تذکر داده شده که يک تعميرکار ماهر نيازي به استفاده از دستگاههاي کامپيوتر موسوم به دياگ تولز ندارد زيرا بسياري از عيوب بوجود آمده در موتورخودروها منشاء مکانيکي داشته و دستگاه دياگ قادر به تشخيص آنها نيست. اما استفاده از دستگاه دياگ به عنوان دستگاه اندازه گيري مقادير عملکردي موتور کمک موثرتري براي تشخيص صحيح عيوب خواهد داشت

 

دستگاه دياگ تولز يا عبارت فراسي آن دستگاه عيب ياب دستگاهي است الکترونيکي که با کامپيوتر خودرو ارتباط ديجيتالي برقرار کرده و با دريافت برخي اطلاعات از آن تعميرکار را براي عيب يابي خودرو کمک مي‌كند. بهتر است علاقمندان محترم به اين موضوع توجه داشته باشند كه دستگاه دياگ يك دستگاه جادويي نيست و بيشتر  زحمت عيب‌يابي را تعميركار بايد شخصا برعهده داشته باشد. اطلاعاتي كه دستگاه عيب‌ياب از كامپيوتر خودرو دريافت مي كنند به چند دسته تقسيم مي شوند:

۱. كدهاي تشخيص عيب سيستم انژكتوري (عمدتا عيوب الكترونيكي)

۲. كدهاي عملكردي موتور

كدهاي تشخيص عيب مربوط به عيوب الكتريكي يا الكترونيكي هستند كه در سيستم انژكتوري موتور شامل سنسورها و انژكتورها و ساير عملگرها بوجود آمده و كامپيوتر آنها را تشخيص مي‌دهد. اين كدها در حافظه كامپيوتر ذخيره شده و توسط دستگاه دياگ دريافت مي شود. دستگاه دياگ بعداز دريافت اين كدها آنها را روي صفحه نمايش مي دهد. تعميركار با مشاهده اين كدها متوجه مي شود كه كداميك از قطعات معيوب است. اما سريعا نبايد نسبت به تعويض قطعه اقدام كرد!

عيوب مونتاژي يكي از عيوب رايج در سيستمهاي انژكتوري موتور خودروها مي باشند!؟ تصور كنيد كه كانكتور يكي از سنسورها در جاي خود شل شده باشد. مسلما وقتي اقدام به تعويض سنسور مي كنيد، كانكتور آنرا جدا كرده و بعد برروي سنسور جديد محكم جا زده مي‌شود ... از كجا معلوم كه سنسور اوليه سالم بوده و تنها كانكتور آن شل شده باشد. با اين كار عيب شناسايي نشده وتنها بهاي سنسور تعويضي به حساب صاحب خودرو نوشته مي‌شود.

دستگاه دياگ پس از اتصال به کانکتور مخصوص، که در تمامي خودروهاي انژکتوري تعبيه شده است با كامپيوتر موتور ارتباط برقرار كرده و طبق نظر تعميركار اطلاعات مورد نياز را دريافت و روي صفحه نمايش مي‌دهد. 

هر كارخانه خودروسازي موظف است براي تمامي خودروهاي توليدي خود دستگاه دياگ مربوطه را تهيه و در اختيار تمامي تعميرگاهها و مراكز سرويس خود قرار دهد. در نتيجه كارخانه بنز فقط براي خودروهاي بنز دستگاه دياگ تهيه خواهد كرد و نمي‌توان خودروهاي پژو يا رنو را با دستگاه دياگ بنز عيب يابي كرد. در حال حاضر خودوهاي ساخت پژو، سيتروئن، نيسان، بنز و ... در ايران  داراي پشتوانه فني از شركتهاي اصلي بوده و داراي دستگاه دياگ براي تمام محصولات خود هستند. اگر به دستگاه دياگ پـژو  يا هر دستگاه ديگري مراجعه كنيد متوجه خواهيد شد كه در اولين مرحله نوع خودرو را بايد تعيين كنيد. كارخانه پژو انواع مختلفي خودرو توليد و عرضه مي‌كند كه تنها انواع محدودي از آنها در ايران در دسترس است. اما كارخانه پژو موظف است دستگاه عيب ياب خود را براي عيب يابي تمامي انواع خودروي پژو طراحي و عرضه كند. پس در اولين گام براي عيب‌يابي بايد نوع خودرو را تعيين كرد.

خودروهاي مختلف داراي كدهاي عيب‌يابي متفاوتي هستند و ممكن است براساس طراحي از كدهاي مختلفي براي تبادل اطلاعات بين كامپيوتر و دستگاه دياگ استفاده كنند. اين موضوع براي خودروهاي توليدي يك كارخانه نيز ممكن است وجود داشته باشد. مثلا پژو ۴۰۵ و ۲۰۶ داراي كد ارتباطي مختلفي مي‌توانند باشند. حتي خودروي ۲۰۶ با تيپ متفاوت نيز ممكن است كدهاي تبادل داده متفاوتي نسبت به هم داشته ياشند. پس سعي كنيد خودروي مورد عيب‌يابي را درست شناسايي كرده و در منوي انتخاب خودرو نوع خودرو را درست انتخاب كنيد.

بعداز اتصال كانكتور دستگاه دياگ، نوع خودرو را مشخص كنيد. سپس سوئيچ را در وضعيت روشن قرار دهيد، تا كامپيوتر موتور روشن شود، اما موتور را روشن نكنيد. بعد ارتباط با كامپيوتر را برقرار كنيد. در صورتيكه عمليات صحيح انجام شده باشد پيغامي مبني بر شروع تبادل اطلاعات نشان داده خواهد شد.

خواندن كدهاي عيب يكي از روتين ترين عملياتي استكه انجام مي‌شود. براي اين كار منوي مربوطه را انتخاب و كدهاي خطا را دريافت كنيد. كدهاي خطا يكي پس از ديگري دريافت و روي صفحه مونيتور ظاهر مي‌شود. تصميم گيري و اقدام مناسب بستگي به مهارت تعميركار دارد.

خواندن پارامترهاي عملكردي موتور نيز يكي از داده هاي مهم محسوب مي‌شود. يك تعميركار ماهر اغلب به اين داده‌ها اكتفا مي‌كند و از كدهاي عيب براي چك كردن تعمير استفاده مي‌كند. پس سعي كنيد تحليل درستي از مقدار پارامترها داشته باشد. اين نوع تحليل نياز به تجربه و علم فراواني دارد كه به راحتي قابل كسب است و تنها به مطالعه و دقت نياز دارد. براي نمايش پارامترها منوي مربوطه را انتخاب كنيد. در اين صورت جدولي شامل نام پارامتر و مقدار آن نمايش داده خواهد شد كه با برسي آنها مي‌توان علاوه بر عيوب الكترونيكي، بسياري از عيوب مكانيكي موتور را هم به راحتي تشخيص داد.

تشخيص عيوب موتور براساس پارامترها عملكردي راه حل علمي براي تشخيص است. عزيزان مبتدي سعي كنند براي افزايش تجربه قبل از خواندن كدهاي عيب‌يابي ابتدا پارامترهاي عملكردي را مشاهده و آناليز كرده و عيب خودرو را حدس بزنند. سپس براي چك كردن خود از خواندن كدهاي عيب استفاده نماييد

 

 

راهنماي استفاده صحيح از تاير خودرو

باد تاير


براي افزايش عمر تاير و ايمني در حركت همواره به نقش تعيين كننده باد تاير توجه نماييد.‏
‎ ‎
اگر باد تاير كمتر از حد مجاز باشد،فشار هواي كم باعث توليد حرارت بيشتر در تاير مي گردد.نتيجه افزايش حرارت تاير در حركت ‏،جدايي نخ منجيد از لاستيك خواهد بود.بريده شدن نخ ها و پنچري تاير نتيجه نهايي اين بي توجهي است.اگر باد تاير بيش از حد ‏مجاز باشد،فرمان پذيري چرخ ضعيف مي شود و امكان تركيدگي تاير هنگام برخورد با موانع وجود خواهد داشت از اين رو فشار باد ‏بايد حداقل ماهي دو بار كنترل شود.ميزان فشار باد مجاز با توصيه كارخانه سازنده خودرو و يا بر اساس ميزان بار و توصيه سازنده ‏تاير مشخص و كنترل فشار باد حتما بايد هنگامي صورت گيرد كه تاير ها كاملا خنك و در شرايط عادي باشند.‏



‏ عيب ناشي از كم بادي


فشار باد كم موجب خمش زياد تاير شده و در اثر تعيير شكل مداوم تاير كم باد در حين حركت روي جاده،حرارت زيادي در بدنه تاير ‏توليد شده و حرارت زياد منجر به تخريب بدنه مي گردد. از طرف ديگر در اثر فشار باد كم سايش ناحيه شانه افزايش يافته و فرمان ‏پذيري مشكل و ضعيف مي گردد. در واقع در اين حالت طرفين ناحه آج بيشتر از وسط آن با زمين در تماس هستند.لذا در صورت ‏مشاهده چنين عيبي فشار باد تاير خودرو را تا مقدار مجاز افزايش دهيد.‏



عيب ناشي از فشار باد زياد


فشار باد زياد توانايي تاير را براي جذب لرزشهاي ناشي از جاده كاهش داده و در نتيجه راننده احساس مي كند فرمان مي ‏كوبد.از طرف ديگر فشار باد بيش از حد باعث ميشود تا مركز تاير بيش از بقيه سطح رويه آن با جاده در تماس باشد و لذا منجر به ‏صدمه رسيدن به بدنه و سايش سريع مركز سطح آج تاير مي گردد.‏


در منحني زير كاهش كارايي تاير در صورت عدم رعايت ميزان باد مطلوب نشان داده شده است.‏

بار تاير


ميزان حداكثر تحمل بار هر تاير روي ديواره ان قابل مشاهده است و تحت هيچ شرايطي نبايد ميزان بار وارده بر تاير از حداكثر تحمل ‏ان تجاوز نمايد.بايد به خاطر داشت كه تاير تنها هنگامي قادر به تحمل حداكثر بار است كه فشار باد آن نيز حداكثر باشد.‏


كنترل ميزان باري كه به چرخها وارد ميشود از طريق بار گذاري صحيح خودرو ميسر است. در صورتيكه بار روي خودرو در وسط كفي يا ‏محفظه بار قرار نگيرد، ميزان فشار بار در يك بيش از طرف ديگر خواهد بود و اين پديده به خصوص در سر پيچها مي تواند بر ميزان بار ‏اعمالي به چرخها بيفزايد. در شكل زير روش بارگذاري درست و نادرست نشان داده شده است.‏



تنظيم سيستم تعليق و شاسي


تنظيم نبودن جلوبندي و شاسي و بخصوص موازي نبودن چراغها علاوه بر تاثيرات نامطلوب در كاركرد خودرو،تايرها را به شدت دچار ‏فرسايش خواهد نمود. لذا در صورت بروز سايش غير معمول در تاير فورا بايد پس از كنترل فشاز باد،سيستم تعليق،فرمان و جلوبندي ‏را كنترل نمود و از صحت عملكرد ان مطمِِئن شد.‏


تنظيم نبودن جلو بندي و موازي نبودن چرخها مي تواند به عيوب زيرمنجر شود.‏
سايش يكطرف تاير هاي جلو


اگر سايش يكطرفه در ناحيه داخلي آج يكي از تايرها جلو و نيز ناحيه خارجي آج تاير جلوي تاير ديگر به وجود آمده است،محور عقب ‏خودرو تنظيم نيست و بايد تنظيم شود. اگر ناحيه خارجي آج هر دو تاير جلو ساييده شده، علت مربوط به واگرايي چرخها،كمبر(تنظيم ‏نبودن جلو بندي) و يا اعمال بار زياد به محورهاست كه بايد هر سه را كنترل نمود.‏


سايش يكطرف تايرها مياني و عقب


اگر سايش يكطرفه در تايرهاي مياني و عقب مشاهده مي شود، محورها با يكديگر موازي نيستند و بايد تنظيم شوند.‏


سايش لبه تيز


در نوع ديگري از سايش غير عادي، گلهاي آج به طور لبه تيز ميشوند.در اين حالت تاير به طور مستقيم و يكنواخت روي سطح جاده ‏حركت نمي كند و به طور جزئي به يكطرف منحرف مي شوند. اگر لبه تيز هر دو تاير جلو به طرف داخل و مركز خودرو باشد،پديده ‏واگرايي چرخها وجود دارد كه در هر دو حالت بايد جلوبندي تنظيم و تصحيح گردد.‏


اگر لبه تيز يكي از تايرها به طرف داخل و لبه تيز ديگري به طرف خارج خودرو باشد، محور عقب خودرو دچار مشكل است و هم اين ‏كه محور جلو دچار همگرايي يا واگرايي است هر دو عيب را تصحيح نمود.‏
‏ اگر اين نوع سايش در تاير ها محور عقب يا مياني ديده شود،محورها با يكديگر موازي نيستند و بايد تنظيم گردند.‏


كستر و كمبر


كستر(‏CASTER‏): مطابق شكل عبارت است از انحراف محور بوش سگدست به جلو(منفي)يا عقب(مثبت)نسبت به محور قائم ‏فرمان.هميشه كستر صحيح، مثبت است.به عنوان مثال در يك دوچرخه دو شاخه جلو كمي جلوتر از دسته دوچرخه قرار گرفته و در ‏اينجا كستر مثبت است.كستر مثبت به حركت خودرو در مسير مستقيم كمك مي كند.‏



كمبر(‏CAMBER‏): كمبر عبارت است از انحراف بالاي چرخ از بدنه خودرو به داخل(منفي) يا به خارج(مثبت).كمبر صحيح موجب مي ‏شود تا سطح آج تاير به طور كاملا صاف روي سطح جاده قرار گرفته و در اينجا كستر مثبت است.كستر مثبت به حركت خودرو در ‏مسير مستقيم كمك مي كند.‏

همگرايي(toe-in)و واگرايي(‏toe-out‏)چرخهاي جلو :


مطابق شكل در صورتيكه لبه جلويي چرخها به هم نزديكتر باشد،چرخها همگرايي دارند.و حالت بر عكس ان واگرايي ‏است.همگرايي،تمايل چرخها را براي واگرايي تحت شرايط حركت قدرتي خودرو نظير شتاب زياد يا سرعتاي بال خنثي مي كند.‏


همگرايي بيش از حد موجب سايش زياد لبه بيروني آج تاير مي شود.همچنين واگرايي زياد باعث سايش لبه دروني آج مي گردد.‏



خنك كردن تاير


تاير در هنگام حركت بر اثر اصطكاك با سطح جاده گرم مي شود.هر چند در طرح آج تاير تمهيداتي براي دفع حرارت و خنك كردن ‏تاير پيش بيني مي شود اما حركت بي وقفه يا سرعت و يا بار زياد در مسيرها طولاني به خصوص در فصل گرما مي تواند تايرها ‏را بيش از حد گرم نمود و به آن صدمه برساند.
علاوه بر آن استفاده طوللاني و پشت سر هم از ترمزها در شيب و ترافيك، فاصله كم ديسك ترمز و چرخ و جدا نشدن مناسب ‏كفشكهاي ترمز از ديسك نيز مي تواند موجب تخريب حرارتي ناحيه اتصال تاير به رينگ(طوقه تاير)گردد. لذا لازم است تا در ‏فواصل زماني معين سيستم ترمز خودرو نيز براي پيشگري از كاهش عمر تاير بازرسي شود. ‏


ساير نكات ايمني براي عمر بيشتر تاير:‏


‏1.‏ اشيايي را كه به تاير صدمه وارد مي كنند از بين شيارهاي رويه تاير خارج كنيد.وجود اشيائي نظير سنگ يا ميخ در ناحيه آج ‏باعث پنچري يا تركيدن تاير ميگردد. همچنين از برخورد تاير با موانع مختلف نظير سنگ، جدول خيابان و..... به شدت پرهيز ‏نمائيد. صدمات ناشي از برخورد با مانع به سرعت قابل رويت نيست و به صورت پارگي منطقه اي لايه هاي بدنه از داخل ‏مشاهده مي شود.‏

‏2.‏ در انتهاي عمق شيار آج نواحي مشخصي از تاير،برآمدگيهاي وجود دارند كه به آن شاخص سايش آج(‏TWI‏)‏‎ ‎گفته مي شود ‏هرگاه سطح آج تاير ‏TWI‏ يكسان و همسطح شد بايد نسبت به تعويض تاير اقدام نمود. به عبارت ديگر در اين حالت عمر ‏مفيد تاير پايان يافته است و بايد با تاير نو جايگزين شود.‏
‏3-هرگز از روي اجسام داغ و يا تيز و برنده عبور ننماييد تا از بريده شدن و صدمه ديدن تاير پيشگيري كرد.‏


‏4-نكات زير را در ارتباط با تايرهاي مورد استفاده در يك محور به خاطر داشته باشيد.‏


‏- هيچگاه تايرهاي راديال و باياس را بر روي يك محور قرار ندهيد.همچنين هيچگاه از تركيب تاير راديال در محور جلو و تاير باياس ‏در حور عقب استفاده نكيد.‏


‏- دقت كنيد كه اندازه تايرهايي كه بر روي يك محور قرار مي گرند كاملا مشابه باشند.‏
‏- از به كار بردن تاير نو با يك تاير كهنه بر روي يك محور پرهيز نمائيد.‏
‏5- از مصرف زنجير چرخ براي مدت طولاني خودداري كنيد تا از آسيب رسيدن به ديواره تاير جلوگيري گردد.‏


‏6- از مواد شوينده يا شيميائي كه داراي مشتقات نفتي هستند، براي تمييز يا براق كردن تاير استفاده نكنيد.‏


‏ از طرفي در اثر تماس تاير با نفت،بنزين،روغن،گريس يا مواد شيميايي ممكن است ناحيه اي كه در تماس با اينگونه مواد بوده ‏در طي حركت و يا هنگام اعمال ترمزهاي ناگهاني دچار سايش غير عادي شود.‏


‏7- از سالم بودن تاير زاپاس اطمينان حاصل كنيد و فشار باد و عمق آج آنرا چك كنيد.‏
‏8- سايش غير معمولي تاير را فورا مورد بزسي قرار دهيد. فشار باد تاير و سيستم تنظيم فرمان را چك كنيد و مطمئن شويد كه ‏تايرها به طرز صحيحي مي چرخند. نحوه رانندگي بسيار مهم است از شتاب گيري،ترمزگيري و پيچيدنها ناگهاني اجتناب كنيد.‏


‏9- براي افزايش عمر مفيد و يكنواختي سايش تاير، تايرسازان به مصرف كنندگان تاير پيشنهاد مي كنند تا بر اساس روش ‏خاصي موقعيت تاير ها را روي شاسي خودرو تغيير دهند. زمان جابجايي كه توسط ايشان معرفي شده متفاوت و بين 5 تا 10 ‏هزار كيلومتر است در تصاوير زير،نحوه جابجائي تايرها براي خودروهاي مختلف نشان داده شده است(لازم به ذكر است ‏تايرهايي با گل جهت دار يا نا متقارن را يا نبايد جابجا نمود يا با توجه به جهت حركت و توصيه هاي سازنده تاير نسبت به ‏جابجايي آن اقدام نمود ) ‏
ساير عيوب تاير


عيوب مربوط به تايرهاي جفتي:‏


 
برخي§ عيوب مربوط به تايرهاي جفتي هستند كه در محور عقب خودروهاي كاميوني نصب مي گردند.اكيدا توصيه ميگردد ‏تايرهاي جفتي كاملا يكسان باشد(حتي از يك نوع مارك تجاري) بوده و فشار باد آن ها كاملا يكسان باشد.يكي از ‏شايعترين عيوبي كه بدليل يكسان نبودن تايرها جفتي و يا تفاوت فشار باد آنها با يكديگر ايجاد مي شود.سايش مورب و ‏يا فنجاني در سرتاسر محيط آج تاير مي باشد.‏

 
البته عوامل ديكري§ نظير نابالانسي،نصب اشتباه مجموعه رينگ و تاير و ايرادد اجزا، شاسي نيز باعث بروز چنين عيبي ‏مي شود.همچنين يكسان نبودن تايرهاي جفتي (در نوع،اندازه،فشار باد .....) مي تواند سايشهاي نامنظمي مانند ‏تصاوير زبر زا ايجاد نمايند.‏



 
اشيا خارجي§ نظير قلوه سنگ را از بين تايرهاي جفتي خارج نماييد تا از آسيب رسيدن به ديواره تاير جلوگيري بعمل آيد.‏


 
همچنين از عدم برخورد ديواره تايرها با يكديگر در حالت§ جفتي اطمينان حاصل كنيد(اين مشكل بدليل كم بادي، بار بيش ‏از حد و يا اندازه غلط تاير يا رينگ بهوجود مي آيد.)‏
حداقل فاصله دو تاير در چرخهاي جفتي،براي چند سايز مختلف در جدول ذيل مشخص شده است.‏
رعايت فواصل ياد شده هنگام مصرف تايرهاي جفتي بسيار مهم است.‏

كندگي گل آج :‏


در اين عيب، بخشي از ترد در سرتاسر محيط تاير كنده مي شود. برخورد تاير با بدنه خودرو بدليل كج بودن گلگيرها و يا فاصله كم تاير ‏و گلگير و يا فاصله كم تاير و گلگير، ضعيف بودن فنر ها و همچنين سر خوردن روي جاده هاي خاكي وسنگلاخي از عوامل بروز چنين ‏عيبي هستند. لذه ضمن بررسي فاصله بين تاير و گلگير از حركت با سرعت زياد در جاده هاي غير آسفالته اجتناب كنيد.‏

تغيير در انازه رينگ و تاير


در صورتيكه تمايل داريد براي خودرو سواري خود از رينگ بزرگتر و تاير پهن تر استفاده كنيد رعايت چند نكته ضروريست:‏


‏1.‏ تغيير ابعاد رينگ و تاير براي هر خودرو محدوده معيني دارد.مطابف شكل زير استفاده از رينگ و تاير بزرگتر بدون توجه به ‏فضاي آزاد اطراف آنها موجب صدمه رسيدن به تاير مي گردد.‏

‏2.‏ پس از تغيير در اندهزه و رينگ تاير بررسي نماييد در حالتيكه فرمان به طور كامل به چپ و راست چرخانده مي شود و ‏همچنين در حالت جمع شدن كامل كمك فنرها، تاير با بدنه خودرو تماس نداشته باشد.‏


‏3.‏ در ادامه روش صحيح براي تعيين اندازه رينگ و تاير هنگام تعويض با رينگ و تاير جديد ارئه شده است. مساله اصلي اين ‏است كه پس از تعويض بايد قطر چرخ(مجموعه رينگ وتاير) ثابت بماند تا باعث خطاي كيلومتر شمار در مسافت پيموده شده ‏نشود.‏


‏4.‏ هنگام تغيير در اندازه تاير كاملا دقت نماييد كه شاخص بار و شاخص سرعت تاير جديد با تاير قبلي تي المقدور يكسان و يا ‏بالاتر بشد.‏


روش تعيين اندازه رينگ و تاير جديد:‏


براي تعيين اندازه تاير مناسب هنگام تعويض رينگ با اندازه بزرگتر، بدين ترتيب عمل مي شود كه اگر يك اينچ به قطر رينگ اضافه ‏شود بايد 20 ميليمتر به عرض تاير اضافه كرد و 10 درصد از نسبت منظر كاست. به عنوان مثال تاير ‏205/65R15 معادل ‏225/55R16‏ ‏است (قطر كلي هر دو مجموعه رينگ و تاير مساوي است). با استفاده از رينگ با قطر بزرگتر و تايري با پروفيل كوتاهتر اين امكان ‏ايجاد مي شود تا با حفظ شعاع كلي چرخش، كيلومتر شمار خودرو خطاي بسيار ناچيزي داشته باشد.‏

 

چهارشنبه 3 بهمن 1386
مشاهده :744 مرتبه
منبع  :search yahoo
فرستنده : علي-عمران پور
اطلاعات كامل

به عنوان مثال تاير ‏

hossein3010

hossein3010
کاربر نقره ای
تاریخ عضویت : خرداد 1389 
تعداد پست ها : 1946
محل سکونت : تهران
دسترسی سریع به انجمن ها