عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله: هر کس حسین را دوست بدارد، خداوند دوستدار اوست. بحارالأنوار، ج43، ص261

مقاومت مردمي در خرمشهر

مقاومت مردمي در خرمشهر
شنبه 30 بهمن 1389  11:14 ق.ظ

با هجوم وحشيانه دشمن به خرمشهر و ادامه پيشروي به قصد اشغال اين شهر آرام آرام خرمشهر به صورت نظامي در مي آيد وهمه مردان و زنان دلاور اين شهر آماده يك مقاومت حماسي وسرنوشت ساز مي شوند.
تنها در روز2/7/59 حدود 200 نفر به شهادت رسيدند و عده زيادي مجروح شدند. نتيجه هجوم سه روز دشمن شهادت 480 غيرنظامي از زن و مرد و كودك جراحت بسياري از مردم و ويراني ساختمانها بود. بسياري از انبارها و تاسيسات طعمه حريق شده بودند. اغلب ادارات بدون تخليه امكانات و اسناد تعطيل شده بود. هرچند گاه يكي از آنها دستخوش حمله دشمن مي شود. برخي از اركان ارگانها بي وقفه در تلاش براي انجام اقدامات ضروري و امداد رساني هستند.
ترك شهر توسط خانواده ها وكساني كه توان مقابله ندارند همچنان ادامه داشت. اما عده بسياري هم تصميم به دفاع گرفته و به نداي امام (ره) لبيك گفتند. با نزديك شدن دشمن به دروازه هاي شهر هركس كه امكاناتي در اختيار داشت به ميدان مي آورد تا گوشه اي از بار جهاد و مبارزه را بر عهده گيرد. آنها كه سلاحي داشتند رودرروي دشمن قرار گرفتند و آن كس كه دستش خالي بود در پي يافتن سلاحي يا برداشتن اسلحه به زمين افتاده اي يا درصدد پشتيباني جهاد گران بود. گروه هاي امداد تشكيل شده و رسيدگي به مجروحين و آسيب ديدگان را به عهده كرفتند.
نزديك شدن مهاجمين بعثي به شهر نشانگر عدم وجود سازماندهي براي دفاع از مرز و نبز آشكار شدن ضعف نيروهاي نظامي مدافع نقاط مرزي بود. ستاد عمليات خرمشهر (ستاد جنگ) نه فرمانده توانايي داشت كه از امكانات موجود بهره لازم را ببرد و واحدهاي از هم گسيخته ارتش و زاندارمري را سازماندهي كند و از سرعت دشمن بكاهد و نيز نيروهاي مردمي را به كار گيرد و نه نيروي سازمان يافته ديگري در اختيار داشت كه جانشين يگانهاي منهدم شده كند. لذا پس از 3 روز خرمشهر مورد تهديد اساسي قرار مي گيرد.
ماموريت تصرف وپاكسازي خرمشهر به گردانهاي هشتم و نهم از تيپ 33 نيروي مخصوص واگذار شده بود. اين نيروها بر مبناي فرماندهي سپاه سوم مدافعان شهر را اندك و فاقد روحيه پنداشته وتصور مي كردند كه ماموريت پاكسازي را حداكثر طي چند ساعت و با موفقيت به پايان خواهند رساند. گردان هشتم نيروي مخصوص در خط مقدم درگيري و به دنبال آن گردان نهم پس از چند روز درگيري در منطقه مرزي در تاريخ 7/7/59 پانصد متري پل نو رسيدند. اولين مقاومتهاي شديد رزمندگان اسلام دراين منطقه ضايعات و خسارات قابل توجهي به نيروهاي دشمن وارد ساخت. ايجاد موانع متعدد و به دنبال آن كندي در پيشروي موجب شد تادشمن در خرمشهر را به گردان نهم محول كند. علاوه بر اين به منظور تصرف پل نو وتسهيل در پيشروي به سمت خرمشهر گردان تانك الحسن وابسته به تيپ 6 زرهي از لشكر 5 مكانيزه عراق به منطقه اعزام شد و به پيشروي به سمت پل نو و درگيري در حوالي سوله ها اقدام كرد. اما تلاش جديد دشمن نيز نتيجه مطلوب در پي نداشت. لشكر 3عراق براي عبور از رودخانه كارون در انتظار پيشروي تيپ 33 نيروي مخصوص و گردان تانك الحسن به سمت خرمشهر و تامين جناه چپ لشكر بود. عدم موفقيت تيپ 33 از يك سو و ضرورت پيشروي سريعتر به سمت خرمشهر از سوي ديگر وضعيت جديدي را براي دشمن به وجود آورد. دشمن پس از بررسي راهكارهاي مناسب بندر خرمشهر را بعنوان محور پيشروي در دستور كار قرار داد.
جمع بندي نيروهاي مهاجم در اولين مرحله از تهاجم و مواجه شدنشان با مقاومت نيروهاي خودي در مرز خرمشهر و در حد فاصل مرز تا پل نو و نيز در پل نو نشان دهنده تغيير ذهنيت دشمن بود كه در ابتداي دست يابي به شهر را سهل مي پنداشته و مقاومت را بسيار ناچيز و اندك براورد كرده بودند. بدين ترتيب گردان هشتم حمله خود را بسوي بندر خرمشهر آغاز كرد. عدم حضور مدافعين خرمشهر در بندر موجب سهولت پيشروي نيروهاي دشمن در ابتداي حمله در اين محور گرديد. فرماندهي لشكر 3 كه در اين زمان ضمن پيشروي در شمال سيل بند خرمشهر در انتظار گشودن دروازه هاي شهر بود با دريافت گزارش پيشروي در بندر ضمن استقبال از وضعيت بوجود آمده دستور ادامه پيشروي در همين محور را صادر كرد. همچنين مقرر گرديد كه درگيريهاي محدودي در جاده شلمچه به سمت خرمشهر انجام شود تا نيروهاي داخل بندر بتوانند به سهولت به حركت خود ادامه دهند.
مدافعين خرمشهر نيز بلافاصله پس از اطلاع از ابعاد و گسترش تحركات جديد دشمن بخشي از نيروهاي خود را به داخل بندر اعزام و به حمله و مقاومت در برابر دشمن مبادرت كردند. در اين هنگام عملا درگيري با نيروهاي دشمن به تناسب محورهاي تهاجم در سه منطقه روي جاده شلمچه در شرق پل نو در داخل بندر خرمشهر و روي سيل بند خرمشهر متمركز شده بود. رزمندگان اسلام در بندر خرمشهر با حمله به نيروهاي دشمن موجب عقب نشيني آنها تا پل نو شدند و در نتيجه اين يورش دليرانه رعب و وحشت شديدي بر دشمن مستولي شد. در اين وضعيت فرمانده نيروهاي دشمن در خرمشهر ضمن تقاضاي كمك از لشكر 3 ضمن قول مساعدت مبني بر اعزام نيروهاي كمكي بر لزوم حفظ موقعيت مذكور تاكيد نموده و دستور پيشروي به داخل شهر را به نيرويي مركب از گردان تانك ابولحسن و گردان 3مكانيزه از تيپ 15 مكانيزه و گردان 1 از تيپ 49 ابلاغ كرد. نيروهاي تقويت شده دشمن موفق به ورود در مدخل شهر شدند. در همين زمان نيروي دشمن در داخل بندر نيز همچنان به تلاش براي پيشروي ادامه مي داد. ورود دشمن به دروازه خرمشهر سبب تغيير محورهاي مقاومت شد.
طوري كه بخشي از نيروها در كشتارگاه و بخشي ديگر در ساختمانهاي كوي طالقاني و بخشي نيز در راه آهن درگير شدند.
نصور دشمن تا اين زمان اين بود كه با ورود به دروازه هاي شهر مقاومت مدافعان شهر در هم شكسته و شهر سقوط خواهد كرد ولي در كمال ناباوري خود را با مقاومت شگفت انگيز و قهرمانانه اي مواجه ديدند.
روز دهم مهرماه 59 براي مدافعين خرمشهر علي رغم سختي و دشواري فراوان روز موفقي محسوب مي شد. در اين روز جنگ تن و تانك در آستانه خرمشهر در گرفت. درميدان راه آهن مدافعين شهر چون صاعقه بر تانك هاي دشمن فرود آمده و با پرتاب نارنجك وكوكتل مولوتف آنها را يكي پس از ديگري منهدم كردند و دشمن كه با تقويت نيروهايش در نظر داشت كه با يك خيز بلند شهر را تصرف نمايد عليرغم تصرف كشتارگاه و ورود به ميدان راه آهن مجددا متحمل شكست شد و اقدام به عقب نشيني كرد. شدت و سرعت رزمندگان اسلام كنترل نيروهاي شكست خورده و متوحش دشمن را از دست فرماندهان آنها خارج كرده بود. برخي از عناصر دشمن تا حوالي پل نو فرار كرده بودند.
هرچند شهامت رزمندگان اسلام در تمام دوران مقاومت در خرمشهر ستودني و غيرقابل توصيف بود اما روز دهم مهرماه جلوه ديگري داشت. در اين روز شكستي تلخ و ناگوار به نيروهاي دشمن تحميل و در جمع رزمندگان جشن و سروري معنوي حاكم شد. در پي پيدايش وضعيت جديد دشمن ضمن تقويت نيرو و روحيه فرماندهان خود مصم گرديد كه پيشروي را هر چند در قالب هاي كوتاه ادامه دهد لذا براساس طرح ريزي جديد در سپيده دم 13/7/59 تهاجم سنگيني را آغاز كرد و پس از تلاش فراوان تنها موفق به 50 متر پيشروي در داخل بندر شد و اين بار نيز تحمل ضايعات فراوان از يك سو و يورش رزمندگان اسلامبه قرارگاه تيپ 33از سوي ديگر دشمن را از پيشروي باز داشت. با اين وضعيت دشمن مجددا اقدام به تقويت نيروهاي خود كرد تعجيل لشكر3 براي اشغال خرمشهر و پيوستگي اين اقدام با عبور نيروهايش از رودخانه كارون و تصرف آبادان موجب شد تا فرماندهان لشكر در پايان روز 13مهر با تشكيل يك جلسه فوري بر ضرورت پيشروي سريع و اشغال شهر تاكيد نمايند.
حمله نيروهاي عراق برابر طرحي جديد اغاز گرديد اما مقاومت مردم بار ديگر دشمن را متوقف كرد و عراقي ها به ميزان بسيار در اين مرحله براي ورود به داخل خرمشهر چند علت اساسي داشت:
1- عدم شناخت دقيق از اوضاع داخل شهر.
2-حضور رزمندگان اسلام در داخل شهر ومشكلات ناشي از مقاومت آنان و نيز هراس دشمن از جنگ شهري.
3- خالي شدن پشت سر يگانها، در صورت ورود به داخل شهر و امكان دور خوردن و محاصره نيروها در داخل شهر و نيز احتمال تفرقه يگانها از يكديگر.
با توجه به اين مشكلات و وضعيت موجود، سر لشكر عبد الرحمان پيشنهاد كرد، نيروهايي از جيش الشعبي براي كنترل مناطق اشغالي در نظر گرفته شوند و تيپ 26 زرهي نيز تحت امر او قرار گيرد. بر همين اساس طراحي كه شامل تهاجم از چند محور و سازماندهي جديد نيروها بود به تصويب رسيد. ويژگي اصلي اين مرحله از تهاجم، استفاده دشمن از آتش پشتيباني پر حجم، همزمان با آغاز حمله در 16/7/59 بود. اجراي آتش سنگين، خسارات فراواني را بر خرمشهر وارد كرد و ستونهاي عظيم دود حاصل از آتش سوزيهاي متعددف آسمان شهر را سياه نمود.
طي اين مرحله، نيروهاي دشمن ضمن پيشروي داخل بندر، به مركز شهر نيز نزديك شده و ساختمانهاي پيش ساخته را به تصرف درآوردند، اما جاده خرمشهر – اهواز همچنان در تصرف نيروهاي خودي قرار داشت.
به دنبال پيشروي نيروهاي عراقي در ساختمانهاي پيش ساخته در شمال و در فاصله حدود يك كيلومتري پليس زاه خرمشهر، تدريجا مقاومت در خرمشهر ابعاد تازه تري به خود گرفت. در ابتداي امر كمتر از 10 نفر از مدافعين خرمشهر در ساختمانهاي پيش ساخته عليه دشمن مقاومت مي كردند ولي با آغاز پيشروي عراقيها در اين محور، نيروهاي تكاور ارتش و افراد بومي خرمشهر به همراه ساير نيروها روانه منطقه شدند. فشار سنگين دشمن در اين محور، موجب گرديد تا مدافعين خرمشهر، سرانجام اقدام به عقب نشيني كرده و در حوالي پليس راه خرمشهر استقرار يابند.
دشمن بين روزهاي 14 تا 16 مهر، پس از تقويت و سازماندهي جديد توانست به داخل شهر نفوذ كند، ولي مسجد جامع شهر به صورت پايگاه مقاومت و سازماندهي نيروها، همچنان در اختيار رزمندگان اسلام بود.
پل خرمشهر نيز به عنوان محل اتصال بخشهاي غربي و شرقي شهر، جهت تامين عقبه نيروهاي خودي، در تسلط مدافعين شهر قرار داشت. پيشروي دشمن با خيزهاي كوتاه، با وجود تحمل خسارت و ضايعات سنگين ادامه داشت و مدافعين شهر علي رغم تغيير مواضع همچنان مقاومت مي كردند. دشمن نيز به دليل عدم موفقيت قابل توجه و چشمگير نيروهايش در ساير محورهاي تهاجم در جبهه جنوب و از طرفي نياز حاكمان بغداد به دستاوردي كه بتواند بر مبناي آن تهاجم به جمهوري اسلامي را توجيه نمايد، همچنان براي تصرف خرمشهر تعجيل داشت و اصرار مي ورزيد. به اين ترتيب رژيم عراق كه قصد داشت سه روزه خوزستان را اشغال كند و به سرعت به اهداف خود برسد با گذشت چند روز از آغاز تهاجم و به كارگيري بخش اعظم ارتش عراق، نه تنها در اشغال استان خوزستان موفقيتي كسب نكرده، بلكه پشت دروازه هاي خرمشهر مجبور به توقف شدند. لذا با شكست طرح اوليه رژيم عراق (طرح پيروزي برق آسا) در جنگ عليه جمهوري اسلامي كه با از جان گذشتگي رزمندگان و بسياري از مردم نقاط مرزي، به خصوص مردم خرمشهر كه سد محكمي در مقابل هجوم گسترده ارتش عراق ايجاد كردند حاصل شد.
رژيم عراق در هفتمين روز جنگ هماهنگ با پشتيبانان جهاني خود در شوراي امنيت سازمان ملل پيشنهاد آتش بس مي دهد. شوراي امنيت در تاريخ 6/7/59 اولين قطعنامه (قطعنامه 479) را در مورد جنگ عراق عليه ايران صادر كرد و ضمن آن خواستار توقف جنگ شد. در اين قطعنامه اشاره اي به متجاوز و لزوم عقب نشيني متجاوز به پشت مرزهاي بين المللي نشده بود.
در هفتمين روز جنگ، صدام حسين، رئيس جمهور عراق پيشنهاد آتش بس فوري و آغاز مذاكره كرد. به اين ترتيب شكست طرح پيروزي برق آساي رژيم عراق اعلام شد و دشمن در صدد برآمد با پيشنهاد آتش بس، آمادگي لازم را براي ادامه جنگ گسب كند و يا صلح خفت باري را به جمهوري اسلامي تحميل نمايد.

amuzesh2005

amuzesh2005
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : مهر 1387 
تعداد پست ها : 6524
محل سکونت : آذربایجانشرقی
دسترسی سریع به انجمن ها