عضویت العربیة English
امام جواد علیه‌السلام: عزّت مؤمن در بى نیازى او از مردم است. بحارالأنوار، ج 75، ص 109

آشنایی با سیستان و بلوچستان

آشنایی با سیستان و بلوچستان
سه شنبه 3 اسفند 1389  07:29 ب.ظ

استان سیستان و بلوچستان 

موقعیت جغرافیایی

استان سیستان و بلوچستان با وسعتی حدود صد و هشتاد و هفت هزار و پانصدو دو کیلومتر مربع، در جنوب شرقی ایران و در مختصات جغرافیایی بیست و پنج درجه و سه دقیقه تا سی و یک درجه و بیست و هشت دقیقه عرض شمالی و پنجاه و هشت درجه و چهل و هفت دقیقه تا شصت و سه درجه و نوزده دقیقه طول شرقی واقع شده است.

این استان پهناور در سمت شرق با کشور پاکستان نهصد کیلومتر و با کشور افغانستان سیصد کیلومتر مرز مشترک دارد؛ در قسمت جنوب با دریای عمان به طول تقریبی دویست و هفتاد کیلومتر مرز آبی دارد و از قسمت شمال و شمال غرب با استان خراسان  به طول صد و نود کیلومتر و در قسمت غرب با استان کرمان به طول پانصد و هشتاد کیلومتر و با استان هرمزگان به طول صد و شصت و پنج کیلومتر همجوار است.

استان سیستان و بلوچستان به لحاظ وسعت از بزرگترین استان‌های کشور است و پس از استان خراسان در رتبه دوم قرار دارد. این استان از دو ناحیه سیستان و بلوچستان تشکیل یافته است که از لحاظ طبیعی با یکدیگر کاملاً متفاوتند.ناحیه سیستان هشت هزار و صد و هفده کیلومتر مربع، در قسمت شمالی این استان قرار دارد و حوزه مسطح و مسدودی است که از آبرفت‌های دلتای قدیمی و فعلی رود هیرمند تشکیل شده است.

ناحیه بلوچستان به مساحت صدو هفتاد و نه هزار و سی‌صد و هشتاد و پنج کیلومتر مربع منطقه وسیع کوهستانی است که حد شمالی آن کویر لوت و حد جنوبی آن دریای عمان است.مرزهای طولانی آبی و خشکی استان با کشورهای افغانستان، پاکستان و کشورهای حوزه خلیج فارس، موقعیت ویژه‌ای را به آن بخشیده و سبب ایجاد شرایطی خاص شده است. چندگانگی و تنوع مذهبی، گویش‌های مختلف و نمود تعلقات قومی و قبیله‌ای از دیگر ویژگی‌های اجتماعی این استان است.

بر اساس آخرین تقسیمات کشوری استان سیستان و بلوچستان دارای هشت شهرستان است. شهرستان‌های آن عبارتند از: ایرانشهر، چابهار، خاش، زابل، زاهدان، سراوان،سرباز و نیک شهر.

آب و هوا

آب و هوای استان از نوع آب و هوای بیابانی است .درکلیه شهرهای استان حداکثر دمای سالانه بالای 040 درجه سانتیگراد است. این مقدار در تیرماه در ایرانشهر به 051 درجه سانتیگراد می‌رسد حداقل دمای استان در آذر و دی ماه است. سردترین شهرستان این استان زاهدان و گرمترین آن ایرانشهر است.  

رودخانه‌ها 

1- رودخانه باهوکلات: این رودخانه پرآب‌ترین رود این شهرستان می‌‌باشد.

2- رود بمپور: از ارتفاعات شرقی ایرانشهر سرچشمه می‌گیرد و عامل اساسی فعالیتهای کشاورزی در ناحیه ایرانشهر بمپور است.

3- رود کاجو: این رودخانه دائمی است و از شمال قصرقند جریان می‌یابد.

4- رودخانه کارواندر: از شعبات اصلی رودخانه بمپور است که تاروستای کارواندر دارای آب جاری دائم است مازاد آب آن در این محل در بستر رودخانه فرو می‌رود و در پائین دست رودخانه مخصوصاً درمحل دامن در آغاز دشت ایرانشهر مجدداً از زیرزمین خارج می‌شود و همراه با چند شاخه کوچک به رود بمپور می‌پیوندد.

پوشش گیاهی:

جنگلهای طبیعی این استان مانند جنگلهای ناحیه شمالی و یا غرب ایران به صورت انبوه و متراکم نیست و اغلب به طور پراکنده و به اصطلاح لکه‌ای در مناطقی از چابهار به طرف کنارک در مسیر جاده و در مسیر روستاهای حوتک و کهیری به طرف ناحیه زر‌آباد نشانه‌هایی از جنگلهای کهور و گز دیده می‌شود.

از مجموع 18 میلیون هکتار وسعت کل استان حدود 8/11 میلیون هکتار آنرا مراتع و جنگلهای پراکنده تشکیل داده است از این مراتع حدود 4 میلیون واحد دامی است حدود 5/1 میلیون هکتار از مراتع استان از نظر کیفی و کمی در وضعیت نسبتاً مناسبی قرار دارند.

تنوع گونه‌های مرتعی نسبتاً زیاد بوده و تاکنون 250 گونه مهم مرتعی مورد شناسایی قرار گرفته که نشان دهنده غنی بودن مراتع از نظر گونه می‌باشد. گونه‌های مهم عبارتند از: گون،درمنه ، گراسها،جگن،نی،قیچ،شور، اسفناج، وحش، یونجه  

آثار و بناهاى تاریخى 

مهم‏ترین آثار باستانى و بناهاى تاریخى سیستان عبارتند از: رام شهرستان، زاهدان کهنه، شهر باستانى زرنج، شهر سابورى شاه، کندرک، شهر سوخته و ….

منطقه بلوچستان:

شهرستان ایرانشهر

قلعه قدیمى ایرانشهر، قلعه بمپور، تپه‏هاى قدیمى و باستانى (دامن، محترم آباد، پیپ، فیروزآباد، راسک، مسکوتان).

شهرستان چابهار 

آثار شهر تیس، مقبره سید غلام رسول، چاه باستانى پلان، قلعه نوشیروان، قصر قند، تپه جادختران.

شهرستان سراوان

تپه ‏هاى باستانى، قلاع، (دزک، کوهک، سیب، گشت، زابلى) – درخت کهن‏سال سرو سرجو. 

جاذبه های توریستی چابهار 

درجنوب شهرچابهار به دلیل موقعیت منحصر به فرد آن که تنها بندر اقیانوسی کشوراست منطقه ای وجود دارد که به ساحل صخره ای (دریای بزرگ) معروف است منظره برخورد موج و صخره و ارتفاع آب که گاه تا پنج مترمی رسد پس از برخورد با صخره های بلند اوج می گیرد انواع خرچنگها و لاک پشتهایی که در روی صخره ها همبازی موج اقیانوس و جدال موج وصخره اند و نسیم روح بخشی که در موج می پیچید و همه وهمه جلوه های نابی از طبیعت شاعرانه را به تصویر می کشند که هر بیننده ای را با شعر و ترانه پیوند می دهد. با پیشروی آب دریا فرسایش رسوبی سواحل دریای عمان به ویژه قسمتهای جنوبی شهرستان چابهار از چشم انداز بدیعی برخورداراست که به عنوان یکی از دیدنی ترین سواحل جنوبی ایران مانند آکواریوم طبیعی با انواع ماهی است این چشم اندازخارق العاده از چابهار تا گواتر امتداد دارد.

1- تالاب لیپار

در 15 کیلومتری شهر چابهار و در مسیر جاده ساحلی چابهار – گواترودر تنگه ای صخره ای مشرف به دره های  سبز و زیبا، آبگیری به طول 13 کیلومتر ایجاد شده که آبهای سرگردان اطراف را در خود جمع کرده است در این ابگیر گونه های مختلف بوته ها و درختچه های گز و چش با چشم اندازهای زیبا دیده می شود. وجود پرندگانی چون لک لک طاووسک ،تیهو ،حواصیل سفید و خاکستری،زیبایی آن را دوچندان کرده است.

2-  ارتفاعات فرسایش یافته

اشکال زیبا و طبیعی در برخی ارتفاعات که عوامل طبیعی آنها را به اشکال مختلف مبدل ساخته بسیار جالب و تماشایی است این رشته ارتفاعات بیشتر در مسیر جاده ساحلی چابهار- گواتر و چابهار – کهیر و چابهار – ایرانشهر به صورت پراکنده به چشم می خورد. 

3- گل فشان  

 درشمال غرب چابهار و در 20 کیلومتری روستای کهیر در مسیر تنگ گالک یک پدیده منحصر بفرد بنام گل فشان وجود دارد که نظیر آن فقط در 3 نقطه دیگر جهان دیده شده است و همواره از دهانه آن گل سرد طوسی رنگی تراوش می کنداین پدیده که به مرورزمان به یک تپه بلند تبدیل شده باپرتاب گل و متصاعد شدن گاز ازژرفای زمین نظر هر بیننده را به خود جلب می کند در اطراف آن هیچ گلی هیچ گیاهی رشد و نمو نمی کند.

4- روستای قدیمی تیس  

روستای تیس در 9 کیلومتری شمال بندر چابهار و در دهانه خلیج چابهار قرار گرفته است در آثار مورخین سده های نخستین اسلامی از جمله مقدسی مورخ سده چهارم هجری از بندرتزیا تسی به عنوان بندر کوچک اما پر رونق و آباد یاد شده است که در مسیر راه دریایی کرانه های جنوبی ایران قرار گرفته و همچنین مرکز تجارت شکر ایالت مکران و گندم سیستان به شمار می رفته است.مناره سفید مسجد جامع تیس نیز نظرهربیننده ای راازدور به آن مکان می کشاند.    

5- قلعه پرتغالیها  

این قلعه در فراز تپهای مشرف بر جاده چابهار – تیس و در 6 کیلومتری شهر چابهار واقع شده است قلعه به ابعاد 59×34متر ساخته شده و مصالح به کار گرفته در ان آجر ، سنگ، گچ وساروج است.در ورودی در

قسمت شرق واقع شده است .قلعه دارای هشتی بزرگ با اتاقهای بسیار و ایوان اختصاصی ، آب انبار ،برج دیدبانی، چاه آب و..می باشد.آثار 2 برج دیدبانی بر بالای قسمت شاه نشین دیده می شود که 2 برج بصورت یک اتاق ایوان دار بر روی حجمی مکعب شکل پی سازی شده است . این برج احتمالا علاوه بر دیدبانی به صورت چراغ دریایی مورد استفاده بوده است.قدمت این قلعه به دوره اسلامی می رسد.  

6- آرامگاه سید غلام رسول 

این اثر فرهنگی ،تاریخی و مذهبی،در حاشیه ضلع  غربی چابهار و با ارتفاع و گنبد بلند قرار گرفته است که در حدود 800 سال از قدمت آن می گذرد نمای بیرونی گنبد درروی بام 6 مناره کوتاه دارد که با گچ بریهای ساده به به شکل نیم دایره پی درپی قرار گرفته است.محراب و طاق نماهای آرامگاه دارای تزیینات جالبی است که با گچ اندود شده است همچنین نقاشیهایی از گل درروی دیوارهای محراب به صورت نقش برجسته جلب توجه می کند . برروی دیوارهای جانبی آرامگاه تزئینات هندسی و نقاشی های جالبی و جود دارد فرم نقاشیها وآثار داخلی آرامگاه مربوط به معماری دوره صفوی است.  

7- تمساح پوز کوتاه

تمساح پوز کوتاه بر جسته ترین موجود حیات وحش چابهار محسوب می شود که درطبیعت این منطقه زندگی می کند . بخشی از زیستگاه اصلی این تمساح که محلی ها ان را گاندو می نامند در شهرستان چابهار و بخش دیگری درمحدوده شهرستان سربازقرار دارد.این تمساح که نادرترین انواع تمساح در جهان است در رودخانه  سرباز زندگی می کند.

« سعادتمند کسی است که از هر اشتباه و خطایی که از او سر می زند، تجربه ای جدید به دست آورد »
سقراط

Mehdi900

Mehdi900
کاربر طلایی2
تاریخ عضویت : بهمن 1389 
تعداد پست ها : 6667
محل سکونت : بوشهر
دسترسی سریع به انجمن ها