عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی‌الله‌علیه‌وآله: بخشنده ترین شما پس از من کسی است که دانشی بیاموزد آنگاه دانش خود را بپراکند. میزان الحکمه

آشنایی با فارس

آشنایی با فارس
سه شنبه 3 اسفند 1389  07:31 ب.ظ

استان فارس

موقعیت جغرافیایی

استان فارس با مساحتی معادل 122.400 کیلومترمربع در جنوب استان اصفهان واقع شده است. در سال 1996 جمعیتی حدود 8/3 میلیون نفر داشت که 42 درصد آنها از ساکنان شهری و مابقی در روستاهای مجاور و مهاجران بودند.

رشته کوههای بسیار بلند زاگرس که از شمالغربی به جنوبشرقی امتداد دارد این استان را به شهرستانهای زیر تقسیم کرده است: استهبان، آباده، اقلید، بوانات، جهرم، داراب، سپیدان، شیراز، فسا، فیروزآباد، کازرون، لار، لامرد، مرودشت، ممسنی و نیریز.

شهر شیراز با حدود یک میلیون نفر جمعیت مرکز این استان است. شیراز در کل دنیا به عنوان شهر جاذبههای فرهنگی و تاریخی شناخته شده است.

رشته کوه زاگرس این استان را از شمالغرب تا جنوبشرق قطع کرده و آن را به دو بخش متمایز تقسیم کرده است.
قسمت شمالی از کوههای سمیرم شروع شده و به جنوب آباده در نقطهای که کوه عظمت نامیده میشود پایان مییابد. یک مسیر صعبالعبور که کولی کش نامیده میشود. ناحیه جنوبی شامل بلندیهای شیراز از جمله کوههای مهارلو، خره و تودج است.


آب وهوای استان فارس

سه نوع آبوهوای متمایز در استان فارس وجود دارد؛ ناحیه کوهستانی شمال و شمالغرب با زمستانهای معتدل و سرد و تابستان ملایم. نواحی مرکزی با زمستانهایی تقریباً بارانی و سرد و تابستانی گرم و خشک. جنوب و جنوب شرقی که به خاطر ارتفاعات کم کوهها میزان ریزش باران در زمستان از بهار و تابستان کمتر است، و زمستانی معتدل با تابستانی بسیار گرم دارد.

متوسط دمای شیراز 8/16 درجه سانتیگراد است که از 7/4 درجه سانتیگراد تا 2/29 درجه سانتیگراد تغییر میکند.

تاریخ و فرهنگ استان فارس

ااستان فارس یکی از اولین مراکز تمدن و امپراتوری اصیل ایرانی به شمار میآید بنابراین برای قرنها منزلگاهی برای سلطنت در فلات ایران بوده است.

قبل از اسلام دو رهبر ایرانی به نامهای کورش و اردشیر بابکان از این سرزمین برخاستند و هرکدام سلسله خویش را آغاز کردند؛ سلسله هخامنشیان و ساسانیان. در انتهای سلسله هخامنشینان(که حدود 219 سال در ایران به طول انجامید)اسکندر مقدونی سلسله سلجوقیان را در ایران در سال 311 قبل از میلاد در استان فارس تأسیس کرد. همچنین قدرتهای محلی تحت یک نام ایرانی دولتهای خود را در قسمتهای مرکزی ناحیهای به نام استخر تشکیل دادند.

بدین ترتیب، منطقه فارس قسمتی از امپراتوری سلجوقی تا زمان آنیتوخوس دوم بود. بعد از لیبرالهای پارت قسمتهای مرکزی امپراتوری سلجوقی به صورت کاملاً مستقل و خودمختار درآمد.

 

درباره شیراز

شیراز نگین درخشان فرهنگ و تمدن ایران زمین و یکی از زیباترین و نام دارترین مناطق ایران است. شیراز با سابقه تاریخی منحصر به فرد خود مجموعه‌ای از تمدن باستانی جهان را در برداشته، وارث تمدن اقلیم پارس و نشانه ای از هویت باستانی و سهم بسیار ارزشمند ایران در تمدن و فرهنگ جهان است. شیراز با موقعیت خاص جغرافیایی خود که سه فصل از فصل های سال، هوایی بهاری دارد؛ سرزمین شعر و شاعری نیز هست و دو مروارید بزرگ ادبیات جهان ( سعدی و حافظ) زادگاه این سرزمین هستند و آرامگاه آن ها محفل هنردوستان است. شیراز با مناطق اطراف آن یعنی تخت جمشید، نقش رستم و شهرهای دیرینه یکی از قدیمی ترین مجموعه های تمدنی جهان است و آثار تاریخی اطراف آن که از عظیم ترین آثار باقی مانده در جهان است به تمدن کهن ایران، اعتباری خاص داده است.آثار پرافتخار زمان هخامنشی ها و ساسانی‌ها، نمایش‌گر ذوق‌حجاری، معماری،کاشی‌کاری، نقاشی و مجسمه سازی مردم فارس پیش از اسلام است. بعد از اسلام نیز فارس ها به خصوص مردم شیراز به شیوه دیرین خود، در کسب هنر و آفریدن صنایع دستی کوشش فراوان به کار برده اند و در این راه بسیار موفق عمل کرده اند.

 

آرامگاه شاه چراغ

آرامگاه شاه چراغ با شکوه ترین و مهم ترین مرکز مذهبی شهرستان شیراز است که گنبد نیلوفری آن به سبک بسیار زیبایی کاشی کاری شده و از دوردست نمایان است. این آرامگاه در نزد شیرازی ها از اهمیت وقداست زیادی برخوردار است و سالانه زایران زیادی برای زیارت این بقعه، راهی شیراز می شوند. حضرت میرسید احمد فرزند امام موسی کاظم (ع) معروف به شاه چراغ برادر حضرت امام رضا (ع) در آغاز قرن سوم هجری به شیراز هجرت نموده و در همان جا وفات یافته است. در زمان اتابک سعد بن زنگی، امیر مقرب الدین مسعود بدرالدین وزیر این شهریار بقعه و گنبدی بر فراز قبر وی ساخت و اتابک نیز رواقی بر آن افزود و سپس تاشی خاتون مادر شاه اسحاق اینجو در سال های 745 تا 750 هجری تعمیرات اساسی در آن انجام داد و بقعه، بارگاه، مدرسه عالی و مدفنی برای خود در جنوب آن ساخت و 30 هزار جزو قرآن نفیس منحصر به فرد با خطوط ثلث طلایی و تذهیب عالی مورخ به سال های 745 و 746 هجری را بر آن وقف نمود. در زمان سلطنت شاه اسماعیل اول به سال 912 متولی بقعه که نامش میرزا حبیب الله شریفی بود تعمیرات اساسی در این بنا انجام داد و در 997 هجری بر اثر زلزله نیمی از بنا منهدم شد و تعمیر مجدد یافت. در قرن سیزدهم هجری نیز این بنا چند بار خراب شد و مجددا تعمیر و مرمت گردید و فتحعلی شاه قاجار در سال 1243 هجری ضریحی بر آن وقف نمود. به علت شکاف های متعددی که گنبد داشت در سال 1337 شمسی آن را برچیدند و به جای آن با آهن و مصالح، بنایی مناسب و قابل دوام و با همان طرح و به هزینه مردم شیراز احداث نمودند.

 

کلیسای ارامنه شیراز

کلیسای ارامنه در زمان شاه عباس دوم در کوی معروف به «سرجوی ارمنی ها» و در فاصله ای اندک از خیابان قاآنی، بنا شده است. این کلیسا با نقاشی های اصیل عهد صفویه و با سبک بناهای آن دوران احداث شده است. سقف تالار اصلی کلیسا به طرز زیبایی نقاشی شده و تاقچه بندی و مقرنس کاری های گچی حاشیه وسط دیواره آن از آثار هنری آن دوران است.

آتشکده صمیکان شیراز

آتشکده صمیکان متعلق به دوره ساسانیان است. این آتشکده در 140 کیلومتری جنوب شیراز و در مسیر جاده ای متعلق به عهد ساسانیان قرار گرفته است.

آتشکده پاسارگاد شیراز

در فاصله 1500 متری از کاخ اختصاصی کوروش، در قسمت خاوری دشت مرغاب، دو تخته سنگ بزرگ سفید در مجاورت تپه کوتاه خاکی به فاصله 9 متر از یکدیگر قرار گرفته اند. این دو تخته سنگ را «آتشگاه» یا «قربانگاه پاسارگاد» می دانند. نیایش ایزد یکتا در دوران هخامنشیان در فضای باز برابر آتش مقدس صورت می گرفته است.

 

نارنجستان قوام شیراز

نارنجستان یا باغ قوام از عمارات دوره قاجاریه شیراز است که در محله بالاکفت و در قسمت باختری انتهای خیابان لطفعلی خان زند واقع است. احداث این بنا توسط علی محمد خان قوام الملک 1267-1257 شروع شده و در حدود سال 1300 ه. ق تکمیل شده است.

باغ ارم شیراز

تاریخ ساخت این باغ را به دروه سلجوقیان نسبت داده اند چرا که در آن زمان، باغ تخت و چند باغ دیگر توسط اتابک قراجه حکمران فارس – که از سوی سنجر شاه سلجوقی به حکومت فارس منصوب شده بود، احداث شد و احتمال ایجاد این باغ به درخواست وی و در آن زمان، زیاد است. هم چنین احتمال می رود که این باغ در زمان کریم خان زند مرمت شده باشد.این باغ در شمال باختری شیراز و در انتهای خیابان ارم قرار گرفته است. این باغ به مناسبت عمارت و باغ بزرگی که در گذشته توسط شدادبن عاد پادشاه عربستان به رقابت با بهشت ساخته شده و ارم نامیده شده بود، به باغ ارم مشهور گردیده است.

 

عمارت کلاه فرنگی باغ نظر شیراز

در وسط باغ نظر در شیراز که متاسفانه هم اکنون قسمت بسیار کوچکی از آن به جای مانده و آن را «باغ موزه» می نامند، عمارت هشت ضلعی بسیار زیبایی ساخته شده که به «کلاه فرنگی» مشهور است. این عمارت در زمان کریم خان زند محل بارعام میهمانان و سفرای خارجی بوده است. کتیبه ها و لچک های این بنای زیبای هشت ضلعی را کاشی کاری های بدیع زینت بخشیده اند.

باغ و پارک سعدی شیراز

باغ و پارک سعدی از آثار حسینعلی میرزا، فرزند فتحعلی شاه قاجار است. این باغ مصفا روبه روی باغ جهان نما قرار دارد و یک عمارت قدیمی دارد که حوض بزرگ آب وحجاری های ازاره جلو عمارت آن به سبک قدیم حفظ شده است . باغ کنونی قسمت کوچکی از باغ اصلی قدیمی است.

ارگ کریم خانی شیراز

ارگ کریم خانی که از یادگارهای دوران زندیه به شمار می رود در حقیقت اندرونی و قصر سلطنتی سلسله زندیه در شهر شیراز بوده است. این ارگ، به شکل قلعه آجری با دیواره های بلند ساخته شده که در هر چهار گوشه آن برجی بزرگ برپا است. روی برج ها، نقش های آجری جانبی دیده می شوند و بر سر در ارگ، مجلس کشته شدن دیو سفید به دست رستم، با کاشی های هفت رنگ تصویر شده است. در چهار جبهه درونی ارگ، ساختمان های جالبی وجود دارند که بیش تر کاشی کاری های آن ها از بین رفته اند. ساختمان شهربانی در مقابل این ارگ ساخته شده و از خود ارگ از سال 1315 تا 1350 به عنوان زندان شهربانی استفاده می شد.

 

زمانی که ارگ به عنوان زندان مورد استفاده قرار گرفت همه آثار نقاشی های و مقرنس کاری های آن با گچ پوشیده و دود گرفته شد. بیش تر اتاق ها و تالارهای آن با سقف و دیوارهای بسیار، به صورت سلول های کوچک زندان درآمده اند. بخشی از تالارها و اتاق های مرمت شده آن نمونه ای زیبا از سبک معماری دوران زندیه را نشان می دهند.

آرامگاه حافظ شیراز

آرامگاه حافظ در مکانی به نام «حافظیه» در شمال شهر شیراز قرار دارد که یکی از مشهورترین مکان های دیدنی شهر شیراز می باشد. حافظ از نام آورترین شعرا و عرفای ایران زمین است که در سال 726 هجری قمری در شیراز متولد شد و در سال 791 هجری قمری به سرای باقی شتافت.

آرامگاه سعدی شیراز

آرامگاه «شیخ اجل»، معروف به «سعدی»، در تنگ سعدی و در قریه ای به همین نام واقع شده است. هم اکنون این قریه با اتصال به شهر به «شهرک سعدی» معروف شده است.

آرامگاه سعدی را افراد مختلف تعمیر و مرمت کرده اند. تردیدی نیست که از سال 691 آرامگاه او دارای بقعه و باغ بوده و توسط امیران و سلاطین وقت مرمت شده است. در سال 1187 هـ. ق کریم خان زند عمارتی دو طبقه روی قبر او ساخت. قبر سعدی در طبقه زیرین بود و اتاقی مرتفع روی آن قرار داشت که دارای معجری چوبی بود. بعدها در یکی دیگر از اتاق های این ساختمان شاعر معروفی به نام محمد تقی مقلب به فصیح الملک و متخلص به «شوریده» مدفون شد.

آرامگاه کوروش کبیر (پاسارگاد) شیراز

آرامگاه کوروش کبیر در مسیر جاده اصفهان- شیراز در دشت مرغاب شهرستان خرم بید قرار گرفته است. بنای این آرامگاه مشتمل بر اتاقی چهارگوش می باشد که بر فراز یک سکوی شش طبقه قرار دارد. این بنا از سنگ های سفید رنگ ساخته شده است. زیر سقف اتاق تا سطح بالای بام آرامگاه در حدود سه متر فاصله دارد و در این فاصله محل دو قبر تعبیه شده است که یکی را خوابگاه ابدی کوروش و دیگری را مدفن همسر او کاسان دان مادر کمبوجیه دانسته اند.

اندازه های یکی از دو قبر، دو متر در یک متر و دیگری 95/1 در 95/0 متر است که با دهلیزی باریک به درازای یک متر و پهنای 35 سانتی متر به یکدیگر مربوط می شوند. این دو قبر با وجود این که در محل بین سقف زیرین اتاق و بام آرامگاه قرار داده شده بود در ادوار بعدی مورد دستبرد قرار گرفته و به طمع غارت آثار آن بقایای اجساد و استخوان های موجود در آن را از میان برده اند. در حال حاضر، خرابی آن ترمیم شده و به وسیله میله های آهنی از ورود افراد به داخل آرامگاه جلوگیری می شود.

در دوران اتابکان فارس (قرن هفتم هجری) دشت مرغاب بیش تر رونق یافت و محوطه آرامگاه کوروش تبدیل به مسجد شد. نوشته ها و سال تاریخ مربوط به این موضوع رمضان 612 هجری و نام اتابک سعدبن زنگی در گوشه و کنار این محوطه، روی سنگ ها موجود هستند.

بازار وکیل شیراز

بازار وکیل که از آثار زیبای دوران صفویه است در محله درب شا ه زاده جنب مسجد جامع وکیل واقع شده است. این بازار مشتمل بر یک رشته حجره های شمالی – جنوبی و یک رشته خاوری – باختری است.
راسته شمالی- جنوبی بازار از دو جناح ترکیب شده و در هر جناح 41 زوج مغازه وسیع ساخته اند. در خاور و باختر جناح شمالی آن کاروان سراهای روغنی، احمد، گمرک و ضرابخانه ساخته شده است که هر یک از آن ها حجره های متعدد دارند.

راسته خاوری – باختری نیز دارای دو جناح است که جناح خاوری آن با 19 زوج مغازه«بازار علاقمندان» و جناح باختری آن با 10 زوج مغازه«بازار ترکش دوزها» نامیده می شود. به موازات بازار ترکش دوزها، بازاری دیگر به نام«بازار شمشیرگرها» وجود دارد که این بازار نیز دارای 11 زوج مغازه است. در بازار شمشیرگرها، سرای دیگری وجود داشته که آن را«کاروان سرای فیل» می نامیده اند. از ویژگی های این بازار می توان به زیبایی و معماری خیره کننده، پهنای زیاد، وسعت و تاق های ضربی مرتفع آن(با ارتفاعی متجاوز از 10 متر) که به منظور تهویه هوا ساخته شده، اشاره کرد. این تاق های ضربی، هوای بازار را در زمستان گرم و تابستان خنک نگه می دارند. افزون بر این، دریچه هایی که در زیر سقف آن ها ساخته شده است هوا و نور کافی بازار را تامین می کنند.

« سعادتمند کسی است که از هر اشتباه و خطایی که از او سر می زند، تجربه ای جدید به دست آورد »
سقراط

Mehdi900

Mehdi900
کاربر طلایی2
تاریخ عضویت : بهمن 1389 
تعداد پست ها : 6667
محل سکونت : بوشهر
دسترسی سریع به انجمن ها