عضویت العربیة English
امام جواد علیه‌السلام: عزّت مؤمن در بى نیازى او از مردم است. بحارالأنوار، ج 75، ص 109

آشنایی با گیلان

آشنایی با گیلان
سه شنبه 3 اسفند 1389  10:11 ب.ظ

استان گیلان

موقعیت جغرافیایی

استان پهناور گیلان با مساحت 14 هزار و 700 کیلومتر مربع ، حدود 9/0 درصد از مساحت کل کشور را در برگرفته است .

این استان شمالی کشور با جمعیتی بالغ بر 2 میلیون و 392 هزار و 229 نفر جمعیت ، از شمال به دریای خزر از شرق به مازندران از جنوب استان زنجان و قزوین و از غرب به استان اردبیل متصل است .

نام گیلان از کلمه گیل گرفته شده و به معنای سرزمین گیل است که از آن در اوستا به نام ” وارنا ” نام برده میشود .بعد ها “ وارنا ” به “ وارنیک ” و به مرور به گیلان تبدیل شده است .

گیلان مرکز باستانی اقوام و تیره های مختلفی بوده است که معروفترین آنها دوقوم گیل و دیلم بودند .

به طورکلی،گیلان ازسه ناحیه جغرافیایی جلگه ای ، کوهپایه ای و کوهستانی تشکیل شده است و به همین دلیل نیز در هر فصلی ، از تنوع آب و هوایی مطلوبی برخوردار است .

این استان شمالی کشور ، به خاطر بارش بارانها و شبنم های شبانه خویش و با طبیعتی سرسبز و دریای نیلگون خزر ، جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است .

وجود رشته کوه البرز و جنگلهای انبوه و بکر به مساحت 535 هزار هکتار در کنار آبهای نیلگون خزر به طول 270 کیلومتر از آستارا تا چابکسر ، سبب شده که گردشگران داخلی و خارجی شیفته این استان شوند.

گیلان به خاطر قدمت باستانی خویش و از طرفی به علت قرار گرفتن در منطقه ای استراتژیک دارای جاذبه های گوناگون سیاحتی ، زیارتی ، فرهنگی وتاریخی است . برنج ، چای ، توتون ، ابریشم ، زیتون ، بادام زمینی و خاویار از محصولات عمده این استان است . در کنار این محصولات مردم گیلان به تولید صنایع دستی از جنس چوب ، حصیر ، بامبو ، مروارید ، ابریشم ، سفال و چرم می پردازند .

گیلان به مرکزیت رشت دارای 16 شهرستان ، 45 شهر ، 4 بخش ، 106 دهستان و 2892 آبادی است . شهرستانهای استان گیلان عبارتند از : رشت ، بندر آستارا ، بندر انزلی ، لاهیجان ، رودسر ، تالش ، رضوانشهر ، رودبار ، سیاهکل ، شفت ، صومعه سرا ، فومن ، لنگرود ، املش ، آستانه اشرفیه و ماسال .

صنایع دستی :

انواع صنایع دستی که در استان گیلان تولید می شود عبارتند از: خراطی و نازک کاری چوب، منبت کاری، معرق کاری، حصیر بافی، بامبو بافی، مروار بافی، سفالگری و سرامیک سازی، نقاشی روی کدو، نمد مالی، شالبافی، ابریشم بافی، جاجیم بافی، گلیم بافی، چموش دوزی، قلابدوزی، چادر شب بافی، قالی بافی.

منبت کاری:

منبت یکی از ظرایف صنایع دستی ایران است که چونان دیگر انواع این صنعت پر پیشه تلفیق بلیغی از هنر و حوصله محسوب می شود و دست اندر کاران آن از مواد اولیه ای ارزان و فراوان محصولاتی گرانبها با ارزش های مصرفی و هنری فوق العاده بالا به وجود می آورند. منبت کاری هنری است مشتمل بر حکاکی و کنده کاری برروی چوب براساس نقشه ای دقیق. از آنجا که چوب دارای مقاومت قابل ملاحظه ای در برابر رطوبت، عوامل جوی و … نیست متأسفانه نمونه و اثری از چوبهای منبت کاری شده در دوره پیش از اسلام در دست نیست.

 

در استان گیلان به دلیل وجود جنگل و درخت چوبهای زیادی نیز در دسترس است. در نتیجه کارهای بسیار زیبایی را می توان در اینجا مشاهده کرد.

خراطی و نازک کاری با چوب:

خراطی، آن دسته از کارهای چوبی است که معمولاً با قرار گرفتن چوب برروی دستگاههای خراطی که طی آن چوب حول مرکزیتی به دوران می آید انجام می شود.

فرآورده های تولیدی این رشته شامل گلدان، قندان، شکلات خوری، آجیل خوری، زیر سیگاری، میان قلیان، عصا و … است.

نازک کاری چوب، روشی از ساخت فرآورده های چوبی است که طی آن بوسیله وسایل نخاری نظیر اره، رنده، سوهان، مغار و … قطعات کوچک چوبی آماده می شود. سپس بصورت روکش برروی بدنه چوبی چسبانده می شوند. قطعات چسبانده شده تحت فشار قرار گرفته و شکل می گیرند. از این روش انواع شکلات خوری، زیر سیگاری، قاب عکس و نظایر آن تولید می شود.

بامبو بافی:

شروع کار بامبو بافی با کشت چای در گیلان آغاز و رواج یافت و مهمترین مرکز تولید آن لاهیجان علی الخصوص منطقه لیالستان است. بامبو در فارسی به نی خیزران شهرت دارد که به طور طبیعی در مرداب ها و اطراف رودخانه های لاهیجان و رشت می روید.

مرواربافی:

مرواربافی یکی از رشته های صنایع دستی است که طی سالیان اخیر در گیلان رواج یافته است. مروار یک نوع چوب ترکه ای است که در منطقه سولقان در اطراف تهران کاشته می شود و از آن انواع و اقسام سبد در سایزهای مختلف, جامیوه ای, جانانی, جا لیوانی و … می بافند. از نظر شکل و ظاهر به محصولات بامبوبافی بسیار شبیه است.

سفالگری و سرامیک سازی:

از مراکز مهم این رشته در استان گیلان می توان آستارا, انزلی, رودسر, صومعه سرا, لاهیجان و تالش یاد کرد. در استان گیلان مواد اولیه و مورد مصرف سفال بسیار یافت می شود و به دلیل رطوبت هوا و بارندگی های تقریباً دائمی از گذشته های دور مصرف سفال سقف برای پوشش ساختمانها استفاده می شد.

نقاشی روی کدو:

در لیالستان لاهیجان نوعی کدو کشت می شود که به کدوی قلیایی معروف است و در شرایط خاص پرورش می یابد. ابتدا کدوی نارس را درون قالبی چوبی که جداره آن به شکلهای زیبا و متفاوت مشبک است قرار می دهند و دهانه آن را می بندند به طوریکه فقط ساقه کدو از دهانه قالب بیرون می ماند. کدو که به تدریج رشد می کند شکل قالب چوبی را به خود می گیرد و از داخل روزنه های قالب مشبک به بیرون نفوذ می کند. پس از رسیدن کامل کدو آنرا از ساقه جدا کرده و با احتیاط قالب را باز می کنند و سپس آنرا نقاشی کرده و برای آنکه رنگ آن تیره قهوه ای بشود, آنرا درون ظرف بزرگی با پوست انار و زاج سیاه می جوشانند و سپس قسمتهایی از پوست کدو را که باقی مانده است می تراشند و در نتیجه نقش و نگار روی آن ظاهر می شود. این کدو پس از رسیدن خود به خود توخالی می شود. از این محصول بیشتر برای قلیان، پایه آباژور و … استفاده می کنند. این هنر از هنرهای تزئینی است.

 

نمد مالی:

 

نمد به عنوان یکی از زیراندازها و تن پوش های سنتی ایران سابقه ای طولانی دارد. ماده اولیه مورد نیاز برای  تهیه نمد بطور معمول ضایعات پشم و کرک قالی است. ولی از آنجا که تولید نمد بنا بر سفارش متقاضی به نمدمال صورت  می گیرد از پشمهای مرغوب نیز در آن استفاده می شود.

« سعادتمند کسی است که از هر اشتباه و خطایی که از او سر می زند، تجربه ای جدید به دست آورد »
سقراط

Mehdi900

Mehdi900
کاربر طلایی2
تاریخ عضویت : بهمن 1389 
تعداد پست ها : 6667
محل سکونت : بوشهر
دسترسی سریع به انجمن ها