عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله: هر که حسین را دوست بدارد، خداوند دوستدار او است. بحارالأنوار، ج43، ص261

خرافه جاهلي درباره فرزند خوانده ها

خرافه جاهلي درباره فرزند خوانده ها
دوشنبه 20 تیر 1390  06:40 ق.ظ

خرافه جاهلي درباره فرزند خوانده ها
تفسير نمونه ج : 17ص :196 
مى‏گويد : ان امهاتم الا اللائى ولدنهم و انهم ليقولون منكرا من القول و زورا : مادران آنها كسانى هستند كه آنها را متولد ساخته‏اند و آنها سخنى زشت و باطل مى‏گويند و اگر هدف آنها از گفتن اين سخن جدا شدن از زن بوده است - كه در عصر جاهليت چنين بوده ، و از آن به جاى طلاق استفاده مى‏كردند - جدا شدن از زن نيازى به اين حرف زشت و زننده ندارد ، آيا نمى‏توان با تعبير درستى مساله جدائى را بازگو كرد ؟ بعضى از مفسران گفته‏اند كه ظهار در جاهليت باعث جدائى زن و مرد از يكديگر نمى‏شد ، بلكه زن را در يك حال بلا تكليفى مطلق قرار مى‏داد ، اگر مساله چنين باشد ، جنايت بار بودن اين عمل روشنتر مى‏شود ، زيرا با گفتن يك لفظ بى معنى رابطه زناشوئى را با همسر خود به كلى بر خود تحريم مى‏كرد بى آنكه زن مطلقه شده باشد
سپس به سومين خرافه جاهلى پرداخته مى‏گويد : خداوند فرزندخوانده‏هاى شما را ، فرزند حقيقى شما قرار نداده است ( (و ما جعل ادعيائكم ابنائكم
توضيح اينكه : در عصر جاهليت معمول بوده كه بعضى از كودكان را به عنوان فرزند خود انتخاب مى‏كردند و آن را پسر خود مى‏خواندند و به دنبال اين نامگذارى تمام حقوقى را كه يك پسر از پدر داشت براى او قائل مى‏شدند از پدرخوانده‏اش ارث مى‏برد و پدر خوانده نيز وارث او مى‏شد ، و تحريم زن پدر يا همسر فرزند در مورد آنها حاكم بود.
اسلام ، اين مقررات غير منطقى و خرافى را به شدت نفى كرد ، و حتى چنانكه خواهيم ديد پيامبر (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) براى كوبيدن اين سنت غلط ، همسر پسرخوانده‏اش زيد بن حارثه را بعد از آن كه از زيد طلاق گرفت به ازدواج خود
تفسير نمونه ج : 17ص :197
در آورد تا روشن شود اين الفاظ تو خالى نمى‏تواند واقعيتها را دگرگون سازد ، چرا كه رابطه پدرى و فرزندى يك رابطه طبيعى است و با الفاظ و قرار دادها و شعارها هرگز حاصل نمى‏شود.
گر چه بعدا خواهيم گفت كه ازدواج پيامبر با همسر مطلقه زيد جنجال بزرگى در ميان دشمنان اسلام بر پا كرد، و دستاويزى براى تبليغات سوء آنها شد ولى اين جنجالها به كوبيدن اين سنت جاهلى ارزش داشت.
لذا قرآن بعد از اين جمله مى‏افزايد : اين سخنى است كه شما به زبان مى‏گوئيد ( (ذلكم قولكم بافواهكم
مى‏گوئيد فلانكس پسر من است ، در حالى كه در دل مى‏دانيد قطعا چنين نيست ، اين امواج صوتى فقط در فضاى دهان شما مى‏پيچد و خارج مى‏شود ، و هرگز از اعتقاد قلبى سرچشمه نمى‏گيرد.
اينها سخنان باطلى بيش نيست اما خداوند حق مى‏گويد و به راه راست هدايت مى‏كند ( (و الله يقول الحق و هو يهدى السبيل
سخن حق به سخنى گفته مى‏شودكه با واقعيت عينى تطبيق كند ، يا اگر يك مطلب قرار دادى است هماهنگ با مصالح همه اطراف قضيه باشد ، و مى‏دانيم مساله ناپسند ظهار در عصر جاهليت ، و يا پسرخواندگى كه حقوق فرزندان ديگر را تا حد زيادى پايمال مى‏كرد نه واقعيت عينى داشت و نه قرار دادى حافظ مصلحت عموم بود.
سپس قرآن براى تاكيد بيشتر و روشن ساختن خط صحيح و منطقى اسلام چنين مى‏افزايد : آنها را به نام پدرانشان بخوانيد كه اين كار نزد خدا عادلانه‏تر است ( ادعوهم لابائهم هو اقسط عند الله).
تعبير به اقسط ( عادلانه‏تر ) مفهومش اين نيست كه اگر آنها را به نام
تفسير نمونه ج : 17ص :198
پدرخوانده‏ها صدا بزنند عادلانه است و به نام پدران واقعى عادلانه‏تر ، بلكه همانگونه كه بارها گفته‏ايم صيغه افعل تفضيل گاه در مواردى به كار مى‏رود كه وصف در طرف مقابل به هيچوجه وجود ندارد ، مثلا گفته مى‏شود انسان احتياط كند و جان خود را به خطر نيندازد بهتر است مفهوم اين سخن آن نيست كه به خطر انداختن جان خوب است ولى احتياط كردن از آن بهتر مى‏باشد ، بلكه منظور مقايسه خوب و بد با يكديگر است.
و براى رفع بهانه‏ها اضافه مى‏كند : ار پدران آنها را نمى‏شناسيد آنها برادران دينى و موالى شما هستند ( (فان لم تعلموا آبائهم فاخوانكم فى الدين و مواليكم
يعنى عدم شناخت پدران آنها دليل بر اين نمى‏شود كه نام شخص ديگرى را به عنوان پدر بر آنها بگذاريد ، بلكه مى‏توانيد آنها را به عنوان برادر دينى يا دوست و هم پيمان خطاب كنيد.
موالى جمع مولا است ، و مفسران براى آن معانى متعددى ذكر كرده‏اند ، بعضى آن را در اينجا به معنى دوست ، و بعضى به معنى غلام آزاد شده دانسته‏اند ( زيرا بعضى از پسرخوانده‏ها بردگانى بودند كه خريدارى مى‏شدند ، سپس آزاد مى‏گشتند و چون مورد توجه صاحبانشان بودند آنها را به عنوان پسر خويش مى‏خواندند .
توجه به اين نكته نيز لازم است كه تعبير مولا در اينگونه موارد كه طرف برده آزاد شده‏اى بود از اين جهت بود كه آنها بعد از آزادى رابطه خود را با مالك خود حفظ مى‏كردند ، رابطه‏اى كه از نظر حقوقى در پاره‏اى از جهات جانشين خويشاوندى مى‏شد و از آن تعبير به ولاء عتق مى‏نمودند. 
منبع : تفسیر نمونه : سوره احزاب آیات 20 – 1
وقتی احساس غربت می کنید یادتان باشد که خدا همین نزدیکی است .

******

alizare1

alizare1
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : خرداد 1389 
تعداد پست ها : 6234
محل سکونت : یزد
دسترسی سریع به انجمن ها