عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله: هر که حسین را دوست بدارد، خداوند دوستدار او است. بحارالأنوار، ج43، ص261

تجاوزكاران پيمان شكن (مشركين)

تجاوزكاران پيمان شكن (مشركين)
دوشنبه 20 تیر 1390  06:54 ق.ظ

تجاوزكاران پيمان شكن (مشركين)
تفسير نمونه ج : 7ص :296
كيْف يَكُونُ لِلْمُشرِكينَ عَهْدٌ عِندَ اللَّهِ وَ عِندَ رَسولِهِ إِلا الَّذِينَ عَهَدتُّمْ عِندَ الْمَسجِدِ الحَْرَامِفَمَا استَقَمُوا لَكُمْ فَاستَقِيمُوا لهَُمْإِنَّ اللَّهَ يحِب الْمُتَّقِينَ‏(7) كيْف وَ إِن يَظهَرُوا عَلَيْكمْ لا يَرْقُبُوا فِيكُمْ إِلاًّ وَ لا ذِمَّةًيُرْضونَكُم بِأَفْوَاهِهِمْ وَ تَأْبى قُلُوبُهُمْ وَ أَكثرُهُمْ فَسِقُونَ‏(8) اشترَوْا بِئَايَتِ اللَّهِ ثَمَناً قَلِيلاً فَصدُّوا عَن سبِيلِهِإِنهُمْ ساءَ مَا كانُوا يَعْمَلُونَ‏(9) لا يَرْقُبُونَ فى مُؤْمِنٍ إِلاًّ وَ لا ذِمَّةًوَ أُولَئك هُمُ الْمُعْتَدُونَ‏(10)
ترجمه:
7 -چگونه براى مشركان پيمانى نزد خدا و رسول او خواهد بود ( در حالى كه آنها همواره آماده شكستن پيمانشان هستند ) مگر كسانى كه با آنها نزد مسجد الحرام پيمان بستيد ( اين گروه كه پيمان خود را محترم شمردند ) مادام كه در برابر شما وفادار باشند شما نيز وفادارى كنيد كه خداوند پرهيزكاران را دوست دارد 8 -چگونه ( پيمانشان ارزش دارد ) در حالى كه اگر بر شما غالب شوند نه ملاحظه خويشاوندى با شما را مى‏كنند و نه پيمان را ، شما را با زبان خود خشنود مى‏كنند ولى دلهاى آنها ابا دارد و اكثر آنها نافرمانبردارند
9 -آنها آيات خدا را به بهاى كمى فروختند و ( مردم را ) از راه او باز داشتند ، آنها اعمال بدى انجام مى‏دادند .
10 -(نه تنها در باره شما ) در باره هيچ فرد با ايمانى رعايت خويشاوندى و پيمان را نمى‏كنند و آنها تجاوز كارانند .
تفسير نمونه ج : 7ص :297
 
تفسير : تجاوزكاران پيمان‏شكن!
همانگونه كه در آيات قبل ديديم اسلام پيمانهاى مشركان و بت‏پرستان را - مگر گروه خاصى - لغو كرد ، تنها چهار ماه به آنها مهلت داد تا تصميم خود را بگيرند ، در آيات مورد بحث دليل و علت اين كار را بيان مى‏كند ، نخست به صورت استفهام انكارى مى‏گويد : چگونه ممكن است مشركان عهد و پيمانى نزد خدا و نزد پيامبرش داشته باشند ؟ ! ( (كيف يكون للمشركين عهد عند الله و عند رسوله
يعنى اينها با اين اعمال و اينهمه كارهاى خلافشان نبايد انتظار داشته باشند كه پيامبر (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) بطور يك جانبه به پيمانهاى آنها وفادار باشد .
بعد بلافاصله يك گروه را كه در اعمال خلاف و پيمان شكنى با ساير مشركان شريك نبودند استثنا كرده مى‏گويد : مگر كسانى كه با آنها نزد مسجد الحرام پيمان بستيد ( (الا الذين عاهدتم عند المسجد الحرام
اين گروه مادام كه به پيمانشان در برابر شما وفادار باشند شما هم وفادار بمانيد ( (فما استقاموا لكم فاستقيموا لهم
زيرا خداوند پرهيزكاران و آنها كه از هر گونه پيمان شكنى اجتناب مى‏ورزند دوست دارد ( (ان الله يحب المتقين
در آيه بعد همين موضوع با صراحت و تاكيد بيشترى بيان شده است ، و باز بصورت استفهام انكارى مى‏گويد : چگونه ممكن است عهد و پيمان آنها را محترم شمرد در حالى كه اگر آنها بر شما غالب شوند هيچگاه نه مراعات
تفسير نمونه ج : 7ص :298
خويشاوندى با شما را مى‏كنند و نه پيمان را ( (كيف و ان يظهروا عليكم لا يرقبوا فيكم الا و لا ذمة
ال به معنى خويشاوندى است و بعضى آنرا به معنى عهد و پيمان دانسته‏اند ، در صورت اول منظور اين است كه قريش اگر چه خويشاوند پيامبر و گروهى از مسلمانان بودند ولى هنگامى كه خودشان كمترين اعتنائى به اين موضوع نداشته باشند و احترام خويشاوندى را رعايت ننمايند ، چگونه انتظار دارند پيامبر (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) و مسلمانان در مورد آنها رعايت كنند .
و در صورت دوم تاكيدى براى ذمة كه آنهم به معنى عهد و پيمان است محسوب مى‏شود .
راغب در كتاب مفردات ريشه اين كلمه را از اليل به معنى درخشندگى مى‏داند چه اينكه پيمانهاى محكم و خويشاونديهاى نزديك داراى درخشندگى خاصى هستند .
بعد قرآن اضافه مى‏كند كه هيچگاه فريب سخنان دلنشين و الفاظ به ظاهر زيباى آنها را نخوريد زيرا : آنها مى‏خواهند شما را با دهان خود راضى كنند ، ولى دلهاى آنها از اين موضوع ابا دارد ( (يرضونكم بافواههم و تابىقلوبهم
دلهاى آنها از كينه و انتقام‏جوئى و قساوت و سنگدلى و بى اعتنائى به عهد و پيمان و رابطه خويشاوندى پر است ، اگر چه با زبان خود اظهار دوستى و مودت كنند .
و در پايان آيه اشاره به ريشه اصلى اين موضوع كرده مى‏گويد : و بيشتر آنها فاسق و نافرمانبردارند ( (و اكثرهم فاسقون
در آيه بعد يكى از نشانه‏هاى فسق و نافرمانبردارى آنها را چنين توضيح مى‏دهد : آنها آيات خدا را با بهاى كمى معامله كردند ، و به خاطر منافع زود گذر مادى و ناچيز خود ، مردم را از راه خدا باز داشتند ( اشتروا بايات الله
تفسير نمونه ج : 7ص :299
ثمنا قليلا فصدوا عن سبيله)
در روايتى چنين آمده كه ابو سفيان غذائى ترتيب داد و جمعى از مردم را به مهمانى فرا خواند تا از اين طريق عداوت آنها را در برابر پيامبر اسلام (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) برانگيزد .
بعضى از مفسران آيه فوق را اشاره به اين داستان دانسته‏اند ، ولى ظاهر اين است كه آيه مفهوم وسيعى دارد كه اين ماجرا و ساير ماجراهاى بت پرستان را شامل مى‏شود كه براى حفظ منافع مادى و زودگذر خويش از آيات خدا چشم پوشيدند .
بعد مى‏گويد : چه عمل بدى آنها انجام مى‏دادند ( (انهم ساء ما كانوايعملون
هم خود را از سعادت و هدايت و خوشبختى محروم مى‏ساختند ، و هم سد راه ديگران مى‏شدند ، و چه عملى از اين بدتر كه انسان هم بار گناه خويش را بر دوش كشد و هم بار گناه ديگران را .
در آخرين آيه مورد بحث بار ديگر گفتار سابق را تاكيد مى‏كند كه : اين مشركان اگر دستشان برسد ، در باره هيچ فرد با ايمانى كمترين ملاحظه خويشاوندى و عهد و پيمان را نخواهند كرد ( (لا يرقبون فى مؤمن الا و لا ذمة
چرا كه اينها اصولا مردمى تجاوزكارند .
(و اولئك هم المعتدون) نه تنها در باره شما ، در مورد هر كس كه توانائىداشته باشند دست به تجاوز مى‏زنند .
گرچه مضمون آيه فوق بحثى را كه در آيات گذشته آمده تاكيد مى‏كند ، ولى تفاوت و اضافه‏اى نسبت به آن دارد ، و آن اينكه در آيات گذشته سخن از ياران پيامبر (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) و مسلمانانى بود كه در گرد او بودند ، ولى در اين آيه سخن
تفسير نمونه ج : 7ص :300
از هر فرد با ايمانى است ، يعنى شما در نظر آنها خصوصيتى نداريد ، بلكه هر كس كه مؤمن باشد و پيرو آئين توحيد ، اينها با او سر دشمنى دارند ، و ملاحظه هيچ چيز را نمى‏كنند ، پس اينها در واقع دشمن ايمان و حقند .
اين نظير همان چيزى است كه قرآن در باره بعضى اقوام پيشين مى‏گويد : و ما نقموا منهم الا ان يؤمنوا بالله العزيز الحميد آنها تنها به خاطر اين مؤمنان را تحت شكنجه قرار مى‏دادند كه به خداوند عزيز و حميد ايمان داشتند .
(سوره بروج آيه 8)
در اينجا به دو نكته بايد توجه كرد
1 -در اينكه منظور از گروهى كه با جمله الا الذين عاهدتم عند المسجد الحرام استثنا شده‏اند ، كدام گروه بوده‏اند ، در ميان مفسران گفتگو است ، ولى با توجه به آيات گذشته ظاهر اين است كه منظور همان قبايلى است كه به عهد و پيمانشان وفادار ماندند ، يعنى طوايفى مانند بنو ضمره و بنو خزيمه و مانند آنها .
و در حقيقت اين جمله به منزله تاكيد نسبت به آيات گذشته است ، كه مسلمانان بايد به هوش باشند كه حساب اين گروهها را از پيمان‏شكنان جدا كنند .
اما اينكه مى‏گويد : با آنها كه نزد مسجد الحرام پيمان بستيد ، ممكن است به خاطر اين باشد كه به هنگام صلح حديبيه كه مسلمانان با مشركان قريش در سرزمين حديبيه در پانزده‏ميلى مكه در سال ششم هجرت پيمان بستند ، گروههاى ديگرى از مشركان عرب مانند طوايفى كه در بالا اشاره شد ، به اين پيمان ملحق شدند ، و با مسلمانان پيمان ترك مخاصمه بستند ، ولى مشركان قريش پيمان خود را شكستند و سپس در سال هشتم در جريان فتح مكه اسلام
تفسير نمونه ج : 7ص :301
اختيار كردند ، اما گروههاى وابسته مسلمان نشدند و پيمان را هم نشكستند .
و از آنجا كه سرزمين مكه منطقه وسيعى ( تا حدود 48 ميل ) اطراف خود را فرا مى‏گيرد ، تمام اين مناطق جزء مسجد الحرام به‏شمار مى‏آيد چنانكه در آيه 196 سوره بقره در مورد حج تمتع و احكام آن مى‏خوانيم : ذلك لمن لم يكن اهله حاضرى المسجد الحرام : اين احكام مربوط به كسى است كه خانه و خانواده‏اش نزد مسجد الحرام نباشد و بر طبقتصريح روايات و فتاواى فقهاء احكام حج تمتع بر كسانى است كه فاصله آنها از مكه بيش از 48 ميل بوده باشد ، بنابر اين هيچ مانعى ندارد كه صلح حديبيه كه در 15 ميلى مكه انجام شده است به عنوان عند المسجد الحرام ذكر شود .
و اما اينكه بعضى از مفسران گفته‏اند استثناى فوق مربوط به مشركان قريش است كه قرآن مجيد پيمان آنها را كه در حديبيه بستند محترم شمرده ، نادرست به نظر مى‏رسد .
زيرا اولا پيمان شكنى مشركان قريش قطعى و مسلم بود اگر آنها پيمان شكن نبودند چه كسى پيمان‏شكن بود ؟ .
ثانيا صلح حديبيه مربوط به سال ششم هجرتاست ، در حالى كه در سال هشتم پس از فتح مكه مشركان قريش اسلام را پذيرفتند ، بنابر اين آيات فوق كه در سال نهم هجرت نازل شده است نمى‏تواند ناظر به آنها باشد .
2 -همانگونه كه در سابق نيز گفته شد منظور از آيات بالا اين نيست كه تنها تصميم آنان بر پيمان شكنى به هنگام رسيدن به قدرت مجوز براى لغو يك جانبه پيمان است ، بلكه آنها اين طرز فكر خود را بارها عملا نشان داده بودند ، كه هر موقع دستشان برسد ضربه كارى خود را بدون توجه به پيمان ، بر پيكر مسلمانان وارد مى‏سازند ، و اين مقدار براى لغو پيمان كافى است .
منبع : تفسیر نمونه: سوره توبه آیات 22- 1
وقتی احساس غربت می کنید یادتان باشد که خدا همین نزدیکی است .

******

alizare1

alizare1
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : خرداد 1389 
تعداد پست ها : 6234
محل سکونت : یزد
دسترسی سریع به انجمن ها