عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله: نزدیک‌ترین شما به من در روز قیامت، کسانی هستند که در دنیا بیشتر از دیگران بر من صلوات فرستند.

وحشی و پذيرفته شدن توبه او

وحشی و پذيرفته شدن توبه او
چهارشنبه 22 تیر 1390  03:25 ق.ظ

وحشی و پذيرفته شدن توبه او
تفسير نمونه ج : 19ص :502 
آيا راهى به سوى خدا براى ما باز است ؟ آيا پلى در پشت سر ما وجود دارد كه ويران نشده باشد ؟ مفهوم آيه را به خوبى درك مى‏كنيم ، زيرا آنها آماده هر گونه توبه‏اند ولى گناه خود را قابل بخشش نمى‏دانند ، مخصوصا اگر بارها توبه كرده باشند و شكسته باشند. 
اين آيه به همه آنها نويد مى‏دهد كه راه به روى همه شما باز است. 
لذا وحشى جنايتكار معروف تاريخ اسلام و قاتل حمزه سيد الشهداء هنگامى كه مى‏خواست مسلمان شود از اين مى‏ترسيد كه توبه‏اش پذيرفته نگردد ، زيرا به راستى گناه او بسيار سنگين بود ، جمعى از مفسران مى‏گويند : آيه فوق نازل شد و درهاى رحمت الهى را به روى وحشى و وحشيهاى توبه‏كار گشود ! گر چه اين سوره از سوره‏هاى مكى است و آن روز كه اين آيات نازل شد نه جنگ احد رخ داده بود و نه داستان شهادت حمزه و توبه وحشى ، بنابر اين اين ماجرا نمى‏تواند شان نزولى براى آيه باشد ، بلكه از قبيل تطبيق يك قانون كلى بر يكى از مصاديق آن است ، اما به هر حال گستردگى مفهوم آيه را مى‏تواند مشخص كند . 
از آنچه گفتيم روشن شد كه اصرار بعضى از مفسران مانند آلوسى در روح المعانى بر اينكه وعده غفران در آيه فوق مشروط به چيزى نيست ، و حتى هفده دليل براى آن ذكر كرده ! مطلب نادرستى است ، چرا كه با آيات بعد تضاد روشنى دارد ، و ادله هفده‏گانه او كه بسيارى از آن قابل ادغام در يكديگر است چيزى بيش از اين نمى‏رساند كه رحمت خدا وسيع و گسترده است كه شامل همه گنهكاران مى‏شود و اين منافات با مشروط بودن اين وعده الهى به قرينه آيات بعد ندارد. 
در مورد اين آيه مطالب ديگرى است كه به خواست خدا در بحث نكات 
تفسير نمونه ج : 19ص :503 
خواهد آمد. 
در آيه بعد راه ورود در اين درياى بيكران رحمت الهى را به همه مجرمان و گنهكاران نشان مى‏دهد ، مى‏فرمايد : به سوى پروردگارتان باز گرديد و مسير زندگى خود را اصلاح كنيد و انيبوا الى ربكم))
و در برابر او تسليم شويد ، و فرمانش را به گوش جان بشنويد و پذيرا گرديد پيش از آنكه عذاب الهى دامانتان را بگيرد ، سپس هيچكس نتواند به يارى شما برخيزد و اسلموا له من قبل ان ياتيكم العذاب ثم لا تنصرون)).
بعد از پيمودن اين دو مرحله ( مرحله انابه و اسلام ) سخن از مرحله سوم كه مرحله عمل است به ميان آورده مى‏افزايد : از بهترين دستوراتى كه از سوى پروردگارتان بر شما نازل شده پيروى كنيد ، پيش از آنكه عذاب الهى به طور ناگهانى به سراغتان آيد در حالى كه از آن خبر نداريد ((و اتبعوا احسن ما انزل اليكم من ربكم من قبل ان ياتيكم العذاب بغتة و انتم لا تشعرون و به اين ترتيب مسير وصول به رحمت خدا سه گام بيشتر نيست : گام اول توبه و پشيمانى از گناه و روى آوردن به سوى خدا است. 
گام دوم ايمان و تسليم در برابر فرمان او. 
گام سوم عمل صالح است. 
و بعد از اين سه گام ورود در درياى بيكران رحمتش طبق وعده‏اى كه فرموده قطعى است ، هر چند بار گناهان انسان سنگين باشد . 
در اينكه منظور از اتبعوا احسن ما انزل اليكم من ربكم ( از بهترين چيزى كه از سوى پروردگارتان بر شما نازل شده پيروى كنيد ) چيست مفسران 
تفسير نمونه ج : 19ص :504 
احتمالات متعددى داده‏اند. 
آنچه از همه بهتر به نظر مى‏رسد اين است كه دستوراتى كه از سوى خداوند نازل شده مختلف است بعضى دعوت به واجبات و بعضى مستحبات ، و بعضى مشتمل بر اجازه مباحات است ، منظور از احسن انتخاب واجبات و مستحبات مى‏باشد ، با توجه به سلسله مراتب آنها. 
بعضى نيز آن را اشاره به قرآن در ميان كتب آسمانى دانسته‏اند به قرينه آنچه در آيه 23 همين سوره زمر آمده است كه قرآن را احسن الحديث ( بهترين سخن ) ناميده : الله نزل احسن الحديث كتابا متشابها مثانى.البته اين دو تفسير منافاتى با هم ندارد.
 
نكته‏ها:
 
1 -راه توبه به روى همه باز است 
از مشكلات مهمى كه بر سر راه مسائل تربيتى وجود دارد احساس گناهكارى بر اثر اعمال بد پيشين است ، مخصوصا زمانى كه اين گناهان سنگين باشد كه اين فكر دائما در نظر انسان مجسم مى‏شود كه اگر بخواهد مسير خود را به سوى پاكى و تقوا تغيير دهد ، و به راه خدا باز گردد چگونه مى‏تواند از مسئوليت سنگين گذشته خود را برهاند ، اين فكر مانند كابوسى وحشتناك بر روح او سايه مى‏افكند ، و چه بسا او را از تغيير برنامه زندگى و گرايش به پاكى باز مى‏دارد به او مى‏گويد توبه كردن چه سود ؟ ! زنجير اعمال گذشته‏ات همچون يك طوق لعنت بر دست و پاى تو است ، اصلا تو رنگ گناه پيدا كرده‏اى ، رنگى ثابت و تغييرناپذير ! كسانى كه با مسائل تربيتى و گنهكاران توبه كار سر و كار دارند آنچه را گفتيم به خوبى آزموده‏اند ، آنها مى‏دانند كه اين چه مشكل بزرگى است ؟ 
تفسير نمونه ج : 19ص :505 
در فرهنگ اسلامى كه از قرآن مجيد گرفته شده اين مشكل حل شده ، و توبه و انابه را هر گاه با شرائط همراه باشد وسيله قاطعى براى جدا شدن از گذشته ، و آغاز يك زندگى جديد ، و حتى تولد ثانوى مى‏داند كرارا در روايات در باره بعضى از گنهكاران مى‏خوانيم كمن ولدته امه : او همانند كسى است كه از مادر متولد شده ! به اين ترتيب قرآن درهاى لطف الهى را به روى هر انسانى در هر شرائطى و با هر گونه بار مسؤليتى باز مى‏گذارد و نمونه زنده‏اش آيات فوق است كه با انواع لطائف بيان مجرمان و گناهكاران را به سوى خدا دعوتمى‏كند و به آنها قول مى‏دهد كه مى‏توانند خود را از زندگى گذشته به كلى جدا كنند. 
در روايتى از پيامبر گرامى اسلام (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) مى‏خوانيم التائب من الذنب كمن لا ذنب له : كسى كه از گناه توبه كند همانند كسى است كه اصلا گناه نكرده است. 
همين معنى با اضافه‏اى از امام باقر (عليه‏السلام‏) نقل شده كه فرمود : التائب من الذنب كمن لا ذنب له ، و المقيم على الذنب و هو مستغفر منه كالمستهزء : كسى كه از گناه توبه كند همچون كسى است كه گناه نكرده ، و كسى كه استغفار مى‏كند و با اينحال به گناه ادامه مى‏دهد مانند كسى است كه مسخره مى‏كند . 
ولى بديهى است اين بازگشت به سوى رحمت الهى نمى‏تواند بى‏قيد و شرط باشد كه او حكيم است و كارى بى‏حساب نمى‏كند ، اگر آغوش رحمتش را به روى همگان گشوده و پيوسته آنها را به سوى خود مى‏خواند ، وجود آمادگيهائى در بندگان نيز لازم است. 
از يكسو بايد با تمام وجود خواهان بازگشت باشند و انقلاب درونى 
تفسير نمونه ج : 19ص :506 
و دگرگونى بنيادى پيدا كنند. 
از سوى ديگر بايد بعد از بازگشت پايه‏هاى ايمان و اعتقاداتشان كه بر اثر طوفان گناه فرو ريخته نوسازى و تجديد بنا شود. 
و از سوى سوم بايد با اعمال صالح ناتوانى روحى و ضعف اخلاقى خود را جبران نمايند ، البته هر قدر گناهان سابق سنگينتر بوده بايد اعمال صالحترى انجام دهند ، و اين دقيقا همانست كه قرآن در سه آيه فوق تحت عنوان انابه و اسلام و اتباع از احسن بيان كرده است .
 
2 -سنگين باران 
بعضى از مفسران شان نزولهائى براى آيات فوق ذكر كرده‏اند كه احتمالا همه از قبيل تطبيق است ، نه شان نزول. 
از جمله داستان وحشى است كه در ميدان احد بزرگترين جنايت را مرتكب شد ، و عموى پيامبر (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) حمزه آن افسر شجاعى كه جان خود راهمه جا سپر براى پيامبر (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) مى‏ساخت به طرز ناجوانمردانه‏اى شهيد كرد ، هنگامى كه اسلام اوج گرفت مسلمانان در همه جا پيروز شدند وحشى مى‏خواست اسلام بياورد اما مى‏ترسيد اسلامش مورد قبول واقع نشود كه آيه فوق نازل گرديد و او اسلام آورد ، پيامبر (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) از او پرسيد : عمويم حمزه را چگونه كشتى ؟ وحشى ماجرا را شرح داد پيامبر (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) سخت گريه كرد ، توبه او را پذيرا شد ولى به او فرمود : غيب وجهك عنى فانى لا استطيع النظر اليك فلحق بالشام فمات فى الخمر در برابر چشمان من هرگز ظاهر مشو چرا كه نمى‏توانم به تو نگاه كنم ، وحشى به سوى شام رفت و سرانجام در سرزمين خمر از دنيا رفت . 
منبع : تفسیر نمونه : سوره زمر آیات 75 – 49
وقتی احساس غربت می کنید یادتان باشد که خدا همین نزدیکی است .

******

alizare1

alizare1
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : خرداد 1389 
تعداد پست ها : 6234
محل سکونت : یزد
دسترسی سریع به انجمن ها