عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله: هر که حسین را دوست بدارد، خداوند دوستدار او است. بحارالأنوار، ج43، ص261

سعيدبن جبير به هنگام تصميم حجاج به قتل وي

سعيدبن جبير به هنگام تصميم حجاج به قتل وي
چهارشنبه 22 تیر 1390  03:31 ق.ظ

سعيدبن جبير به هنگام تصميم حجاج به قتل وي
تفسير نمونه ج : 23ص :362 
آرى مصائبى كه در زمين رخ مى‏دهد همچون زلزله‏ها و سيلها و طوفانها و آفات مختلف ، و همچنين مصائبى كه در نفوس انسانها واقع مى‏شود مانند مرگ و ميرها ، و انواع حوادث دردناكى كه دامان انسان را مى‏گيرد همه آنها از قبل مقدر شده است ، و در لوح محفوظ ثبت است. 
ولى بايد توجه داشت كه مصائبى كه در اين آيه به آن اشاره شده ، تنها مصائبى است كه به هيچوجه قابل اجتناب نيست و مولود اعمال انسانها نمى‏باشد ( و به تعبير ديگر حصر در اينجا حصر اضافى است ) . 
شاهد اين سخن آنكه در آيه 30 سوره شورى مى‏خوانيم : و ما اصابكم من مصيبة فبما كسبت ايديكم و يعفوا عن كثير : هر مصيبتى به شما رسد به خاطر اعمالى است كه انجام داده‏ايد ، و بسيارى را نيز عفو مى‏كند ! با توجه به اينكه آيات يكديگر را تفسير مى‏كنند ، هنگامى كه اين دو آيه در برابر هم قرار گيرد نشان مى‏دهد مصائبى كه دامنگير انسان مى‏شود بر دو گونه است : مصائبى است كه مجازات و كفاره گناهان او است و اين مصائب بسيارند ، ظلمها ، بيدادگريها ، خيانتها ، انحرافات و ندانم كاريها و امثال آن سرچشمه بسيارى از مصائب خود ساخته ما است . 
ولى بخشى از مصائب است كه ما هيچگونه نقشى در آنها نداريم و به صورت 
تفسير نمونه ج : 23ص :363 
يك امر حتمى و اجتناب ناپذير دامان فرد يا جامعه‏اى را مى‏گيرد ، حساب اين دو از هم جدا است ، و لذا بسيارى از انبياء ، و اولياء و صلحاء گرفتار اينگونه مصائب مى‏شدند ، اين مصائب فلسفه دقيقى دارد كه در بحثهاى خداشناسى و عدل الهى و مساله آفات و بلاها به آن اشاره كرده‏ايم. 
لذا در حديثى مى‏خوانيم : هنگامى كه امام على بن الحسين (عليهماالسلام‏) را باغل و زنجير وارد مجلس يزيد كردند يزيد رو به امام (عليه‏السلام‏) كرد و آيه سوره شورى را خواند : ((ما اصابكم من مصيبة فبما كسبت ايديكم  و مى‏خواست چنين وانمود كند كه مصائب شما خانواده نتيجه اعمال خودتان است ، و از اين طريق زخم زبان بزند ) اما امام فورا كلام او را نفى كرد و فرمود : كلا ، ما نزلت هذه فينا ، انما نزلت فينا : ما اصاب من مصيبة فى الارض و لا فى انفسكم الا فى كتاب من قبل ان نبراها : چنين نيست ، اين آيه در باره ما نازل نشده ، آنچه در باره ما نازل شده آيه ديگرى است كه مى‏گويد : هر مصيبتى در زمين يا وجود شما رخ دهد پيش از آفرينش شما در لوح محفوظ ثبت شده است ( و فلسفه و حكمتى دارد  
بحث مشروحترى در اين زمينه ذيل همان آيه 30 سوره شورى ( جلد 20 صفحه 440 ) داشته‏ايم. 
شاگردان مكتب ائمه اهلبيت (عليهم‏السلام‏) نيز همين معنى را از آيه فهميده‏اند ، چنانكه نقل مى‏كنند هنگامى كه سعيد بن جبير را نزد حجاج آوردند و تصميم به قتل وى گرفت مردى از حضار گريه كرد ، سعيد گفت : چرا گريه مى‏كنى ؟ در پاسخ گفت به خاطر اين مصيبتى كه براى تو پيش آمده ، گفت گريه نكن اين 
تفسير نمونه ج : 23ص :364 
در علم خدا بوده است كهچنين شود ، آيا نشنيده‏اى كه خداوند مى‏فرمايد : ما اصاب من مصيبة فى الارض و لا فى انفسكم الا فى كتاب من قبل ان نبراها البته تمام حوادثى كه در عالم رخ مى‏دهد در لوح محفوظ و علم بى‏پايان خداوند ثبت است ، و اگر در اينجا تنها اشاره به مصائب واقع در زمين و نفوس انسانى شده به خاطر اين است كه موضوع سخن همين معنى بوده ، و چنانكه خواهيم ديد نتيجه‏گيرى در آيه بعد از همين موضوع مى‏شود. 
ضمنا جمله ان ذلك على الله يسير اشاره به اين است كه ثبت و حفظ اينهمه حوادث در لوح محفوظ با كثرت فوق العاده‏اى كه دارد براى خداوند آسان است . 
و منظور از لوح محفوظ علم بى‏پايان خداوند است ، و يا صفحه جهان خلقت و نظام علت و معلول كه آن نيز مصداق علم فعلى خداوند است ( دقت كنيد). 
اكنون ببينيم فلسفه تقدير اين مصائب در لوح محفوظ و سپس بيان اين حقيقت در قرآن چيست ؟ آيه بعد پرده از روى اين راز مهم برداشته ، مى‏گويد : اين براى آن است كه به خاطر آنچه از دست داده‏ايد غمگين نشويد ، و به آنچه خداوند به شما داده شاد و دلبسته نباشيد  لكيلا تاسوا على ما فاتكم و لا تفرحوا بما آتاكم)).
اين دو جمله كوتاه در حقيقت يكى از مسائل پيچيده فلسفه آفرينش را حل مى‏كند ، چرا كه انسان هميشه در جهان هستى با مشكلات و گرفتاريها 
تفسير نمونه ج : 23ص :365 
و حوادث ناگوارى روبرو است ، و غالبا از خود سؤال مى‏كند : با اينكه خداوند مهربان و كريم و رحيم است اين حوادث دردناك براى چيست ؟ ! قرآن مى‏گويد : هدف اين بوده كه شما دلبسته و اسير زرق و برق اين جهان نباشيد. 
منظور اين بوده كه موقعيت اين گذرگاه و پلى كه نامش دنيا است ، و همچنين موقعيت خودتان را در اين جهان گم نكنيد ، دلباخته و دلداده آن نشويد ، و آنرا جاودانه نپنداريد كه اين دلبستگى فوق العاده بزرگترين دشمن سعادت شما است ، شما را از ياد خدا غافل مى‏كند و از مسير تكامل باز مى‏دارد 
اين مصائب زنگ بيدار باشى است براى غافلان و شلاقى است ، بر ارواح خفته ، و رمزى است از ناپايدارى جهان ، و اشاره‏اى است به كوتاه بودن عمر اين زندگى. 
حقيقت اين است كه مظاهر فريبنده اين دار الغرور زود انسان را به خود جذب و سرگرم ، و از ياد حق غافل مى‏كند ، ناگهان بيدار مى‏شود كه كاروان رفته ، و او در خواب ، و بيابان در پيش. 
اين حوادث كه هميشه در زندگى بوده و هميشه خواهد بود ، و حتى پيشرفتهاى عظيم علم هم نتوانسته و نخواهد توانست جلو حوادث دردناكى همچون زلزله‏ها ، طوفانها ، سيلها و بيماريها و امثال آنرا بگيرد درسى است از بى‏مهرى زمانه رسوا و به انسان فرياد مى‏زند : اين دشت خوابگاه شهيدان است فرصت شمار وقت تماشا را ! اين بدان معنى نيست كه انسان به مواهب الهى در اين جهان پشت پا بزند ، و يا از آنها بهره نگيرد ، مهم اين است كه اسير آن نگردد ، و آنرا هدف و بهره اصلى خود نشمرد 
منبع : تفسیر نمونه : سوره حدید آیات 29 – 19
وقتی احساس غربت می کنید یادتان باشد که خدا همین نزدیکی است .

******

alizare1

alizare1
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : خرداد 1389 
تعداد پست ها : 6234
محل سکونت : یزد
دسترسی سریع به انجمن ها