عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله: نزدیک‌ترین شما به من در روز قیامت، کسانی هستند که در دنیا بیشتر از دیگران بر من صلوات فرستند.

نگاهي به نمايشنامه‌ي علمي «افسانه‌ي پادشاه و رياضيدان»

نگاهي به نمايشنامه‌ي علمي «افسانه‌ي پادشاه و رياضيدان»
چهارشنبه 22 تیر 1390  06:40 ق.ظ

اين کتاب بر مبناي بي‌نهايت معماي رياضي تأليف شده و بنا بر اعلام، مورد توجه جوامع علمي قرار گرفته است.

 

دکتر شريل پرگر، استاد رياضيات و دانشمند سال 2009 ميلادي، درباره اين کتاب گفته است: اين نمايشنامه معماهايي را مطرح مي‌کند که هم بينندگانش را به چالش وامي‌دارند و هم سبب انبساط خاطر آنان مي‌شوند. ممکن است همه با معماي گرگ، گوسفند و گياه آشنا نباشند؛ اما اين نمايشنامه ضمن معرفي معمايي ساده، آنان را به حل مسائل فراواني تشويق مي‌کند که از نظر رياضي هيجان‌انگيزند و جالب.

 

دکتر آلبرشت بوتيلز پاخر، استاد رياضيات و رييس خانه‌ي رياضيات آلمان، درباره اين کتاب نوشته است: در کنار روش‌هاي سنتي نوشتن مقاله و تأليف کتاب و ايراد سخنراني، مي‌توان با طرح معماها و معرفي بازي‌ها و آزمايش‌ها، تمام افراد جامعه، بويژه جوانان را به رياضيات علاقه‌مند کرد. پروژه‌ي دکتر مهدي بهزاد نمونه‌ي برجسته‌اي است از سبک جديد ترويج رياضيات.

 

 

 

... پادشاهيِ مغرور، بي‌نياز از دانش و خرد، و بي‌نياز از دانشگران روزگار مي‌گذراند. در شبي تيره پادشاه و درباريان از کابوسي برآشفته مي‌شوند و دانشمند رياضيدان را نيازمند مي‌شوند که معماي دربار را حل کند. اين داستان انسان با ابزار دانش و خرد است که روزنه‌هاي کوچک پرسش و معما را به افق‌هاي باز دانايي مي‌رساند.

 

 

 

دکتر مهدي بهزاد درباره چگونگي تأليف اين کتاب مي‌گويد: دولت آلمان سال 2008 ميلادي را سال رياضيات ناميده بود تا عموم مردم، بويژه جوانان، با رياضيات آشنا شوند و دست از رياضي‌ستيزي بردارند. در اواسط سال 2007 دکتر پاخر موسس و رييس خانه‌ي رياضيات شهر گيسن، از دانشجوي سابق خود، خانم دکتر ترانه اقليدس، درخواست کرد فردي ايراني را به وي معرفي کند که بتواند با زبان ساده چشم‌اندازي از رياضيات را به تصوير بکشد. پس از اين‌که دعوت را پذيرفتم، تازه دريافتم که ذکر اصطلاحاتي چون قضيه و اثبات و نوشتن فرمول و به کار بردن نماد در ماتماتيکوم گناهي نابخشودني است. به ياد حدود 70 سال پيش و شيريني حل معماي گرگ و گوسفند و گياه (سه گاف) افتادم که مرحوم پدر مرا با آن سرگرم کرده بود. مدلي رياضي، به نام نگار، متشکل از سه نقطه و دو پاره‌خط مناسب با اين معما متناظر ساختم و به جاي انتقال بي‌خطر سه گاف، انتقال مشروط نقطه‌ها را مطرح کردم. يکي ديگر از مفاهيم اساسي رياضيات، تعميم است که به راحتي رخ نمود. مخاطبان ماتما‌تيکوم از افسانه‌ي پادشاه و رياضيدان به گرمي استقبال کردند. در فرداي آن شب روزنامه‌ي گيسنرآنزيگر در باب اين سخنراني و استقبال پرشور شرکت‌کنندگان مطالبي نوشت و به طرح جنبه‌ي افسانه‌ي رياضيات و معرفي معماهاي گوناگون اشاره کرد. حال خوشحالم که بي‌نهايت معما از انواع ساده و مشکل در اختيارتان قرار مي‌گيرد تا با پرداختن به آن‌ها ذهن‌تان را فعال‌تر کنيد و منطقي انديشيدن را که لازمه‌ي زندگي در دنياي پيشرفته و پيچيده‌ي امروزي است، در وجودتان تقويت سازيد.

 

دکتر نغمه ثميني هم درباره اين کتاب مي‌گويد: سال‌هاي طولاني بود که با رياضيات خداحافظي کرده بودم. شايد بيش از هفده، هجده سال، از زماني که ديپلم رياضي در دست، پا به هنرهاي زيبا گذاشتم؛ به جهاني به تمامي متفاوت با کلاس‌هاي رياضيات دوره‌ي دبيرستان. تا روزي که در مجلسي، استادم مهندس فريدون علي‌ياري مرا با يکي از مفاخر رياضيات ايران آشنا کرد: دکتر مهدي بهزاد. بازنويسي "افسانه‌ي پادشاه و رياضيدان" نه سهل بود و نه ممتنع! پيش از همه دريافتم که بدون درک معماي سه گاف و چگونگي بسط آن نمي‌توانم قدم از قدم بردارم. بعد از تمام اين ساليان باز بايد در کلاس رياضيات مي‌نشستم و پاره‌ي منطقي و رياضياتي و استدلالي ذهنم را مي‌تکاندم از غبار، و راه حل‌هاي معماي سه گاف را ياد مي‌گرفتم. و اين بي‌ترديد يکي از جذاب‌ترين تجربه‌هاي اين "يک‌ سال و کمي بيش‌تر" بود. اين تفسير از معماي سه گاف را مي‌شد به دو شکل به نمايشنامه برگرداند: يا آن را کاملا - به اصطلاح - به خورد نمايشنامه داد و داستان و شخصيت‌هاي اصلي را بر مبناي آن نوشت؛ يا تنها فضايي درست کرد که اين ايده مطرح و آموزش داده شود. و درست از اين نقطه بود که چالش من با مقوله‌ي "نمايشنامه‌ي آموزشي" آغاز شد. اين‌که "نمايشنامه‌ي آموزشي" چيست و چگونه شکل مي‌گيرد. بديهي بود که براي هدف "همگاني کردن" رياضيات، راه دوم کاربردي‌تر بود. تئاترِ ايران و دست‌اندرکارانش دغدغه‌اي هميشگي داشته‌اند، اين‌که چگونه مي‌شود تئاتر را به ميان مردم کشاند و از حصار روشنفکران و به اصطلاح "تئاتري‌ها" بيرون کشيد. از سوي ديگر تئاتر هنري است که استعدادي غريب و بي‌نظير در آموزش دارد: زنده است و مي‌تواند با مخاطبش ارتباطي فعال و بداهه و دوجانبه بر قرار کند. با اين وصف استفاده از تئاتر براي آموزش – ايده‌اي که همواره حرفش بوده، اما کم‌تر به عمل درآمده – مي‌تواند از هر دو سو مؤثر باشد: هم علوم و رياضيات را به ميان مردم بکشاند و هم تئاتر را. نمايشنامه‌ي "افسانه‌ي پادشاه و رياضيدان" تجربه‌اي است در اين مسير که بي‌ترديد در اجراهاي مختلف قوت‌ها و ضعف‌هايش را آشکار خواهد کرد و اين مبنايي خواهد بود براي نگارش نمايشنامه‌هاي ديگري که هدف‌شان آموزشي است و بهانه‌شان آموزش نظريه‌اي در رياضيات يا علوم. نمايشنامه‌هايي که هم‌زمان مي‌توانند مخاطبان‌شان را با دو لذت آشنا کنند: لذت تئاتر و لذت يادگيري."

 

ناشر نيز در مقدمه، کتاب را آورده‌اي کم‌نظير و محصول همگرايي دل‌خواسته جامعه علمي و ادبي ايران امروز مي‌داند و مي‌گويد: اين همان چيزي است که ايران فردا به آن نياز دارد: ادبيات توسعه. ترويج علم و دانش‌هاي نوين و تفکر علمي محتوايي است که افسانه پادشاه و رياضيدان آن را هدف دارد.

 

 

"افسانه پادشاه و رياضيدان" در 149 صفحه در دو شکل جلد سخت و معمولي از سوي نشر ديبايه منتشر شده است.

نور

peyman84

peyman84
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : بهمن 1389 
تعداد پست ها : 7270
محل سکونت : قم
دسترسی سریع به انجمن ها