عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله: هر که حسین را دوست بدارد، خداوند دوستدار او است. بحارالأنوار، ج43، ص261

چشمان فضا

چشمان فضا
چهارشنبه 22 تیر 1390  09:05 ق.ظ

سالهاست كه شاهد توسعه و رشد فناوري هوافضا در جهان هستيم. زيرا اين صنعت يكي از بااهميت ترين و ارزشمندترين صنايع و فناوري ها محسوب مي شود.
به طور معمول پيشرفته ترين محصولات و فناوري ها ابتدا در اين حوزه توليد شده و سپس در ساير حوزه هاي فناوري مورد استفاده قرار گرفته اند.
در صنعت فضانوردي ماهواره ها يا همان قمرهاي مصنوعي هستند كه بي درنگ به دور زمين در حال چرخشند، اهميت ويژه و بسزايي دارند.
فكر استفاده از ماهواره ها براي نخستين بار پس از جنگ جهاني دوم توسط« آرتورسي كلارك »دانشمند، رياضيدان و نويسنده انگليسي بر سر زبان ها افتاد. او پيشنهاد داد يك ماهواره ارتباطي در مدار ژئوسنكرون زمين كه در فاصله 36000 كيلومتري سطح زمين و بالاي خط استواست قرار گيرد تا توانايي پوشش سيگنال هاي راديويي و تلويزيوني را براي 40 درصد سطح زمين داشته باشد. اين ماهواره مي تواند قسمت مشخصي از سطح زمين را به صورت ثابت تحت پوشش خود داشته باشد.
در حال حاضر كه ماهواره و فناوري هاي وابسته به آن پيشرفت قابل ملاحظه اي در جوامع ايجاد كرده است بخشي از تحقيقات و پژوهش هاي علمي- تخصصي كه در آزمايشگاه هاي فضايي انجام مي شود هرگز امكان انجامشان بر روي كره زمين وجود نداشت. اين تحقيقات كه بسيار زياد و متنوع است در رشته هاي پزشكي، مهندسي و ساير رشته ها در حال انجام است و تاكنون دستاوردهاي فراوان و ارزنده اي را به جوامع بشري هديه كرده است. ماهواره هايي كه در فضا در حال گردشند، مي توانند اطلاعات با ارزشي را در اختيار ما قرار دهند كه سبب تحولات شگرفي در زمينه هاي علمي و تحقيقاتي خواهد شد.
همه فناوري هاي رايج و موجود براي ايجاد و حفظ بقاي خود نيازمند نيروها و زيرساخت هايي هستند كه در اجزاي تشكيل دهنده آن فناوري بايد وجود داشته باشد تا بتوان از آن فناوري استفاده كرد و آن را توسعه داد. درباره استفاده از فناوري فضايي ديگر به زيرساخت هايي نياز داريم تا بتوان اين فناوري را توسعه داد، اين زيرساخت به اين شرح است:
- سيستم پرتاب و هدايت براي دستيابي به موقعيت مورد نظر در فضا
- تامين تجهيزات و امكانات مورد نياز
- ايستگاه و پايگاه هاي زميني پرتاب و كنترل تجهيزات
در حال حاضر سيستم پرتاب توسط موشك هايي كه براي اين منظور طراحي شده اند انجام مي شود و ساير روش هاي پرتاب و هدايت در حال طي كردن مراحل تحقيقاتي خود هستند.
زير ساخت ها يعني تجهيزات و امكانات مورد نياز در فضا شامل تجهيزات آزمايشگاهي- تحقيقاتي، مخابراتي و تجهيزات مورد نياز فضانوردان در مدت حضورشان در فضا است و نيز ايستگاه ها و پايگاه هاي زميني براي پرتاب و هدايت ماهواره است كه همزمان وظيفه كنترل پرتاب را نيز برعهده دارند.
به منظور ارتباطي كه بين ماهواره و ايستگاه زميني برقرار مي شود از دو نوع موج و فركانس استفاده مي شود. يكي براي Uplink (فرستادن اطلاعات به ماهواره) و ديگري براي Downlink (دريافت اطلاعات از ماهواره). سيستم نصب شده بر روي ماهواره سيگنال دريافتي از ايستگاه زميني را به يك دستگاه گيرنده مي فرستد و پس از پردازش به فرستنده ماهواره انتقال مي دهد و توسط آنتن فرستنده ماهواره مجدداً به سمت زمين تابيده مي شود.
سيگنال ارسالي به سطح زمين توسط ديش هاي معمولي دريافت و جمع آوري شده و سپس به يك دستگاه گيرنده ماهواره انتقال مي يابند و در آنجا مورد پردازش قرار مي گيرند.
قدرت سيگنال دريافتي بر روي زمين، نسبت به فاصله زاويه، قدرت فرستندگي ماهواره و نيز نقطه گيرندگي ديش دريافت اطلاعات و آب و هوا و غيره متفاوت بوده و به صورت يك الگوي خاص معرفي مي شود.
ماهواره هاي مخابراتي براي استفاده هاي راديويي- تلويزيوني، اينترنتي و ارتباطات مخابراتي مورد استفاده قرار مي گيرند. نخستين ماهواره از اين گروه، ماهواره اي با نام Echo1 بود كه در سال 1960 به فضا پرتاب شد و پس از آن Relay1 و Telstar1 نيز به آن پيوستند.
نخستين ماهواره مخابراتي با مدار زمين ثابت Syncom3 بود كه در سال 1964 در مدار قرار گرفت. هم اكنون ماهواره Inmost كه در سال 1979 در مدار قرار گرفت براي برقراري ارتباط تلفن همراه ماهواره اي در 95 كشور جهان مورد استفاده قرار مي گيرد.
تقريباً تمام ماهواره هاي مخابراتي در مدار زمين به صورت ساكن قرار گرفته اند و علائم تلفني و تلويزيوني به ماهواره فرستاده شده و پس از پردازش توسط ماهواره به ايستگاه زميني مخابره مي شود. بزرگترين ماهواره مخابراتي كه هم اكنون در مدار زمين فعال است ماهواره Intellset6 است كه امكان برقراري ميليون ها تماس تلفني همزمان و چندين كانال تلويزيوني را دارد و در حدود 150 كشور در مالكيت و عمليات اين ماهواره سهيم اند.
گروه ديگري از ماهواره ها مخصوص هواشناسي اند كه از اين ماهواره ها براي مطالعات جوي و هواشناسي مورد استفاده قرار مي گيرند و توسط داده هايي كه به زمين ارسال مي كنند مانند موقعيت ابرها، دما و... وضع هوا پيش بيني مي شود.
نخستين ماهواره از اين گروه، ماهواره Tiros بود كه در سال 1960 در مدار قرار گرفت كه توانايي ارسال تصاوير مادون قرمز از ابرها و نيز توانايي شناسايي توفان ها و مسير آنها را داشت. پس از آن ماهواره هاي ديگري نيز مانند Nimbus و itos در مدار قرار گرفتند.
ماهواره هاي هواشناسي دو نوع اند، آنهايي كه در مدار زمين به صورت ساكن قرار دارند كه به صورت پيوسته يك سوم زمين را زير نظر دارند و گروهي كه در مدار قطبي مستقرند كه مي توانند هر 12 ساعت يك بار كل سطح زمين را پوشش دهند.
ماهواره هاي هواشناسي با ارسال دماي هوا، دماي زمين، سرعت باد و حركت ابرها هواشناسان را در پيش بيني هوا در روزهاي آينده كمك مي كنند.
ماهواره هاي هدايت و ناوبري
اين مدل از ماهواره ها براي تعيين و موقعيت و هدايت وسايل نقليه دريايي، هوايي و زميني مورد استفاده قرار مي گيرند.
شبكه اي از ماهواره هاي رديابي در سراسر جهان به مردم كمك مي كند تا محل دقيق خود را با اختلاف چندمتر بيابند.
نخستين ماهواره از اين نوع، ماهواره Transit5A بود كه درسال 1963 در مدار قرار گرفت. اين ماهواره با ارسال سيگنال هاي خاص توانايي هدايت كشتي ها و هواپيماها را داشت.
اين گروه از ماهواره ها به دليل تعداد كم نمي توانستند همه جاي زمين را در يك زمان پوشش دهند و به همين دليل پس از مدتي سري ماهواره هاي Navstar يا Gps كه شامل 24 ماهواره است در مدار قرار گرفت.
با ارسال اين ماهواره استفاده كننده ها قادر خواهند بود مكان خود را از نظر طول، عرض و ارتفاع به درستي تعيين كنند.
ماهواره هاي تحقيقاتي
اين دسته از ماهواره ها براي انجام مطالعات و تحقيقات علمي مورد استفاده قرار مي گيرند، تحقيقاتي در زمينه ميدان هاي مغناطيسي، تشعشعات كيهاني، مشخصه هاي اجرام فضايي، مطالعه امواج خورشيدي و راديويي از معروف ترين ماهواره هاي اين گروه مي توان به هابل (Hubble)، ساليوت (Salyut)، مير (Mir)، اسكاي لب (Sky lab) اشاره كرد.
ماهواره هاي نظامي
ماهواره هاي اين گروه مهمترين نوع از ماهواره ها هستند كه در فعاليت هاي جاسوسي- دفاعي و تهاجمي به كار گرفته مي شوند. اين فعاليت ها مانند شنود اطلاعات و مكالمات، شناسايي حملات موشكي، شناسايي مراكز خاص، هدايت نيروهاي تهاجمي، ايجاد اختلال در مكالمات رقيب و... هستند.
ماهواره هاي شناسايي
اين گروه از ماهواره ها اطلاعات فراواني را از زمين دريافت كرده و به مراكز كنترل مي فرستند. ماهواره هاي شناسايي استفاده گسترده اي دارند و در بخش هاي مختلف مي توان از آنها استفاده كرد.
به عنوان نمونه در مطالعات زمين شناسي مي توان مشخصات گسل ها و آتشفشان ها را بررسي كرد. يا در شناسايي منابع آبي سطحي و نيز مطالعه در مورد آب هاي زيرزميني و جزر و مد درياها داشت.
ارزيابي و شناسايي جنگل ها و مراتع و بررسي تراكم و كيفيت جنگل ها، بررسي در مورد تنوع زيست محيطي و زيستگاه هاي حيات وحش هم از ديگر وظايف آنهاست.
شناسايي آلودگي هاي موادآلاينده مانند آلودگي هاي نفتي، پيش بيني زلزله، توفان، سيل وگردباد، نقشه برداري از تمامي سطوح زميني و دريايي، مناطق شهري از جمله بافت هاي شهري، مطالعه و تحقيق راه هاي حمل و نقل و طراحي راه هاي جديد از جمله موارد كاربردهاي مهم اين دسته از ماهواره هاست.
از معروف ترين ماهواره هاي اين گروه مي توان به Seacet Spot Landset 1 Topex و Jers اشاره كرد.

پیامبر (ص): صبر اگر به بیقراری رسید دعا مستجاب می شود.

عزیز ما قرنهاست که چشم انتظار به ما دارد!

ahmadfeiz

ahmadfeiz
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : خرداد 1390 
تعداد پست ها : 20214
محل سکونت : تهران
دسترسی سریع به انجمن ها