عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله: هر که حسین را دوست بدارد، خداوند دوستدار او است. بحارالأنوار، ج43، ص261

نقدي بر فيلم «ورود آقايان ممنوع»

نقدي بر فيلم «ورود آقايان ممنوع»
چهارشنبه 22 تیر 1390  11:32 ب.ظ

فيلم «ورود آقايان ممنوع» استعداد و ظرفيت تبديل شدن به يك كمدي متفاوت و قابل قبول را دارا بود. چه رامبد جوان در مقام كارگردان و چه پيمان قاسم خاني به عنوان نويسنده فيلمنامه اين اثر، نرم افزار لازم براي طنز فاخر را فراهم آورده بودند. چه اينكه پيش فرض اوليه و ماده خام ذهني متن، كه ساختار فيلم بر آن ريخته شده، داراي رويكردي ضد فمينيستي و صلح طلبانه بوده است يكي از شاخصه هاي اصلي فرهنگ ايراني «وصال» است، همچنانكه در تك مصرع «ما براي وصل كردن آمديم» مولانا تجلي يافته است. در هنر و ادبيات كلاسيك ايراني، حتي آنجا كه مانند داستان هاي ليلي و مجنون و شيرين و فرهاد، ماجرا به فصل و هجران ختم مي شود، درونمايه حقيقي، وصال معنوي و باطني است. متاسفانه اين شاخصه والاي انساني در سينماي ما به واسطه غلبه فيلم هاي شبه روشنفكرانه و سخيف، مغفول واقع شده است.
يكي از گرايش هايي كه آشتي و وصال آدميان را تهديد و تحديد مي كند، تفكرات فمينيستي است. تفكري كه سعي در دامن زدن نفرت ميان دو جنس مخالف در جامعه دارد. يكي از نتايج رسوخ اين نحله فكري غربي در ميان بخشي از جامعه نخبه ايران، كاهش تمايل به همسرگزيني و سست شدن نهاد خانواده است.
نرم افزار خام و اوليه فيلم «ورود آقايان ممنوع» به درستي، هجو فمينيسم است. اما در راه تبديل اين انگاره به يك فيلم، از وسايل و سخت افزارهاي درست و هماهنگي استفاده نشده. به همين دليل، شكل نهايي فيلم با پيش فرض اوليه نه تنها نزديك نيست كه كاملا تعارض يافته است. در نتيجه، فيلم دچار يك نقض غرض است. ترسيم نمايشي درباره يك دبيرستان دخترانه با مديريت يك زن ضد مرد كه از سر اضطرار مجبور به پذيرش يك دبير مرد مي شود، هم آبستن ايجاد موقعيت هاي طنزآميز زيادي است و هم زمينه را براي طرح نقدهايي آميخته با هنر عليه پندارهاي خانواده ستيز فمينيستي فراهم مي كند. اما فيلم «ورود آقايان ممنوع» هر دو فرصتي را كه براي خويش به وجود آورده، خودش هم بر باد مي دهد.
مشكل اساسي فيلم در نحوه شخصيت پردازي خانم مدير و تحول وي است. او در عين حال كه تفكر و روحيه اي فمينيستي دارد، از شمايلي مذهبي هم برخوردار است. اين باعث شده كه فيلم دچار نوعي تناقض و دوگانگي معنايي شود. از يك طرف فمينيسم را به سخره گرفته و از طرف ديگر، تصوري منفي را از حجاب و زن محجبه به مخاطب القا مي كند.
عمق فاجعه در جايي است كه اين زن دچار تحول و دگرگوني مي شود. در فيلم مي بينيم تا زماني كه خانم مدير از تفاخر و تظاهر به زيبايي ظاهري پرهيز مي كند، يك شخصيت منفي و پردافعه به شمار مي رود. اما همين كه رو به آلايش صورت و فخرفروشي جسماني و ظاهري مي رود، محبوب و مورد علاقه ديگران مي شود! گويي فيلم به مخاطب خودش القا مي كند كه ارزش و جايگاه زن، بسته به نوع پوشش و آرايش او دارد. هرچه آلوده تر به مواد آرايشي و پرزرق و برق تر، معتبرتر!
متاسفانه فيلم «ورود آقايان ممنوع» در بيشتر موقعيت ها، از روش هاي واپس گرا و مبتذل براي به خنده واداشتن مخاطب استفاده مي كند. دو روش متداول كه براي خلق لحظات كمدي در اين فيلم، مثل اكثر فيلم هاي طنزآميز استفاده شده يكي به كار بردن الفاظ و عبارات دوپهلو است و يكي هم فضا سازي جنسي است. تا آنجا كه برخي از صحنه هاي فيلم از شدت وقاحت قابل شرح نيستند.
ژانر كمدي به طور كلي در سينماي جهان، كاركرد چندان مناسب و اصولي ندارد. غالب طنازان اين عرصه، كمدي را تبديل به محل لجن پراكني و زشت افشاني كرده اند، به جز قليلي كه از سطوح اين ابزار حيرت عبور كرده و در جست وجوي حقيقت، انسانيت و معنويت هستند. البته اين خاصيت ذاتي ژانر كمدي سينماست كه به سمت ابتذال و اخلاق ستيزي بيشتر مايل است تا به سوي نيكي و درستي.
در بيشتر طول عمر سينماي ايران نيز ا وضاع بر همين منوال بوده است. هنر هفتم در ايران، تقريبا همپاي حيات سينما در مغرب زمين، بيش از يكصد سال عمر دارد. اما از اين ميزان حدود 70 سال از وقت اين سينما در ايران زمين صرف فساد و تباهي شد. كمدي هم وضعيتي فاجعه بار داشت. خوشبختانه 30 و اندي سال است كه سينما از آن بند و بلا رهايي يافته و به تبع در اين مدت فيلم هاي كمدي خوبي نيز به منصه ظهور رسيده است. اما متاسفانه حدود 10، 12 سال است كه اين عرصه مجددا به حال و هواي ناسالم و بيمار گذشته خويش ارجاع يافته و در نتيجه آثار مخربي توليد و روي پرده رفته اند. به خصوص اينكه از بد روزگار در مدت يادآور شده، همين نوع فيلم ها نيز ميدان را اشغال كرده و حريف مي طلبند. اين بازار در شبكه نمايش خانگي كه ظاهرا ورود به آن سهل تر از سينماي رسمي كشور است، آشفته تر مي نمايد.
فيلم «ورود آقايان ممنوع» نيز با وجود استعدادش براي بلوغ به يك كمدي درست و حسابي، تسليم همين وضعيت شده است.

پیامبر (ص): صبر اگر به بیقراری رسید دعا مستجاب می شود.

عزیز ما قرنهاست که چشم انتظار به ما دارد!

ahmadfeiz

ahmadfeiz
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : خرداد 1390 
تعداد پست ها : 20214
محل سکونت : تهران
دسترسی سریع به انجمن ها