عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله: نزدیک‌ترین شما به من در روز قیامت، کسانی هستند که در دنیا بیشتر از دیگران بر من صلوات فرستند.

موضع غيرسازنده آژانس در مقابل ابتكار ايران

موضع غيرسازنده آژانس در مقابل ابتكار ايران
پنج شنبه 23 تیر 1390  12:25 ق.ظ

آژانس بين المللي انرژي اتمي ديروز با صدور بيانيه اي اعلام كرد مديركل اين آژانس آمادگي در نظر گرفتن مداليته سال 2007 در گفت وگو با ايران را ندارد.
اين بيانيه در اصل پاسخي است به سخنان دو روز پيش علي اكبر صالحي وزير خارجه و علي اصغر سلطانيه نماينده ايران در آژانس بين المللي انرژي اتمي كه گفته بودند ايران آماده است مذاكراتي براي تدوين يك مداليته جديد با آژانس را آغاز كند به اين شرط كه ابتدا آژانس عمل به مداليته توافق شده در 27 اوت 2007 را كامل نمايد. كامل شدن اجراي مداليته به اين معناست كه آژانس بايد اولا مختومه شدن تمام مسائل باقي مانده با ايران را اعلام كند و ثانيا پرونده ايران را در آژانس به حالت عادي (روتين) بازگرداند.
آمانو در بيانيه خود گفته است كه آژانس آماده چنين اقدامي نيست. در اين بيانيه آمده است: «وزيرامور خارجه ايران در اين ديدار اشاره كرد كه مايل است آژانس بين المللي انرژي اتمي با يك رويكرد جديد به مسائل باقي مانده بپردازد. مديركل آژانس نيز به نوبه خود موضع آژانس را مبني بر اين كه ايران به وظايفش عمل نمي كند، تكرار كرد، چيزي كه در گزارش ماه فوريه ارائه شده به شوراي حكام آژانس نيز بيان شد.» بيانيه ادامه مي دهد: «وزير امور خارجه ايران نيز اعلام كرد كه اگر آژانس اعلام كند كه طرح اقدام كه در سال 2007 مورد توافق دو طرف قرار گرفت، تكميل شده است، يك رويكرد جديد مي تواند به وجود آيد. مديركل آژانس گفت كه در موقعيتي قرار ندارد كه طرح اقدام را تكميل شده در نظر بگيرد.» در پايان بيانيه آژانس تاكيد شده است كه آمانو و صالحي علاقه خود به تداوم مذاكرات را ابراز كرده اند.
برخي كارشناسان در تهران به «ايران هسته اي» گفتند آژانس پيش از اين هم به ايران اعلام كرده بود كه حاضر نيست به برنامه كار سال 2007 با ايران بازگردد.
پرسشي كه در اينجا وجود دارد اين است كه چرا آژانس از بازگشت به مداليته 2007 و مبتني كردن مذاكرات بر آن هراسان است؟ چند پاسخ مهم براي اين سوال وجود دارد.
1- نخستين دليل اين است كه هرگونه بازگشت به مداليته اوت 2007 به وضوح نشان خواهد داد كه از بين ايران و آژانس كدام طرف در عمل به تعهدات خود ناتوان بوده است. ايران در مذاكرات مداليته به همه سؤال ها درباره 6 موضوع باقي مانده پاسخ گفت، بدون اين كه اسناد مطالعات ادعايي را دريافت كرده باشد به بحث محتوايي و جدي درباره آن پرداخت و نهايتا هم يك ارزيابي 117 صفحه اي مبسوط درباره مطالعات ادعايي به آژانس ارائه كرد كه به روشني ثابت مي كرد آنچه آمريكايي ها به عنوان سند به آژانس ارائه كرده اند، در واقع جعلياتي بيش نيست. اما آژانس در عمل به تعهدات اصلي خود در چارچوب مداليته ناكام ماند. آژانس برخلاف تعهد رسمي و مكتوب خود به ايران نتوانست اسناد مطالعات ادعايي را از آمريكا دريافت و به ايران ارائه كند، و مهم تر از آن با مختومه شدن رسيدگي به موضوعات باقي مانده، پرونده ايران در شوراي حكام به حالت عادي درنيامد و همچنان در دستور نوبه اي اين شورا قرار دارد. بنابراين، واضح است بازگشت به مداليته براي آژانس تعهدآور خواهد بود و اين چيزي است كه آمانو از آن مي گريزد.
2- دليل دوم مربوط به اين است كه مطابق رويه حقوقي پذيرفته شده در آژانس، حتي اگر بنا باشد ميان يك كشور عضو و دبيرخانه، توافق جديدي صورت بگيرد، هر دو طرف بايد تعهدات و توافقات قبلي را مدنظر داشته باشند. آژانس با فرار از در نظر گرفتن مداليته اوت 2007 به عنوان مبناي مذاكرات آتي، مي خواهد وارد مذاكراتي با ايران شود كه در آن كاملا در موضع مطالبه گر قرار بگيرد بي آن كه خود بدهي به ايران داشته باشد. در واقع فرار از مداليته، فرار از انجام تعهدات در مقابل ايران و تلاش براي كشاندن ايران به ورطه نوعي همكاري و اعتمادسازي يك طرفه است. يكي از مهمترين ويژگي هاي مداليته اوت 2007 اين بود كه به نحو پلكاني تنظيم شده بود به اين معنا كه در آن به ازاي هر گام ايران گامي هم براي آژانس تعريف شده بود و برداشته شدن هر گام مستلزم كامل شدن گام هاي قبلي بود. هوشمندي ايران در گنجاندن اين فرايند پلكاني درون مداليته بود كه موجب شد آژانس 6 موضوع باقي مانده را مختومه اعلام كند چرا كه به باور برخي تحليلگران تا اين موضوعات را مختومه اعلام نمي كرد نمي توانست به مسئله مطالعات ادعايي برسد.
3- سومين دليل، مربوط به مسئله سنتي استقلال حرفه اي آژانس است. تجربه مذاكرات مداليته سال 2007 به ايران نشان داد كه آژانس به وضوح مستقل نيست و به همين دليل هيچ تضميني وجود ندارد كه وقتي آژانس در قبال ايران تعهدي كرد بتواند به آن پايبند باشد و عمل نمايد. اكنون ايران به دنبال ضمانت هايي است كه مطمئن باشد اگر اين بار آژانس تعهداتي را بر عهده گرفت حتما به آن عمل خواهد كرد.
و نهايتا، يك نكته مهم اين است كه توجه شود مقام هاي ايراني در وين ديروز نگفتند كه ايران آماده پاسخگويي به سؤال هاي آژانس در مورد مطالعات ادعايي است. اين سؤال ها فراتر از پادمان و حتي پروتكل است و ايران هيچ الزامي براي پاسخگويي به آنها ندارد. آنچه ديروز گفته شد دقيقا اين است كه اگر و تنها اگر آژانس اجراي مداليته اوت 2007 را كامل كند، ايران آماده خواهد بود درباره تنظيم يك مداليته جديد به منظور تعيين نحوه پاسخگويي به سؤال هاي جديد آژانس مذاكره نمايد. پاسخگويي به سؤال ها زماني آغاز خواهد شد كه مداليته جديد تنظيم شده و مورد توافق قرار بگيرد و اين قطعا مستلزم مذاكراتي بسيار پيچيده خواهد بود. مسلما اين مداليته هم به نحو پلكاني تنظيم خواهد شد و به ازاي هر گام ايران، آژانس هم بايد گام هاي مشخصي بردارد.

پیامبر (ص): صبر اگر به بیقراری رسید دعا مستجاب می شود.

عزیز ما قرنهاست که چشم انتظار به ما دارد!

ahmadfeiz

ahmadfeiz
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : خرداد 1390 
تعداد پست ها : 20214
محل سکونت : تهران
دسترسی سریع به انجمن ها