عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله: هر که حسین را دوست بدارد، خداوند دوستدار او است. بحارالأنوار، ج43، ص261

«مهدویت از منظر وهابیت» در گفتگو با دکتر عصام العماد

«مهدویت از منظر وهابیت» در گفتگو با دکتر عصام العماد
پنج شنبه 23 تیر 1390  05:59 ب.ظ

ما در پیاله عکس رخ یار دیده‌ایم/«مهدویت از منظر وهابیت» در گفتگو با دکتر عصام العماد (قسمت دوم/ پایانی)

پدید آورنده : سید مجتبی مجاهدیان ، صفحه 22

اشاره

در شماره 58، اولین بخش از گفتگوی تخصصی معارف با مستبصر عصام العماد در باب واکاوی مهدویت از منظر وهابیت با عنوان «دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند» تقدیم خوانندگان نشریه گردید. در آن قسمت دکتر، به بازخوانی مبانی مشترک اندیشه و مفهوم منجی موعود در فرق اسلامی پرداخته و با تبیین دقیق محل نزاع، با استناد به منابع معتبر فریقین، ثابت کرد که بنا بر تواتر، موعود از نسل فاطمه است. وی با برشمردن منابعی از مکتب خلفاء، یادآور شد که اعتقاد به «مهدویت شیعه دوازده امامی» نه تنها مختص به امامیه، که ریشه در مبانی همه مذاهب اسلامی و از جمله جماعت اهل تسنن و گروه وهابیت دارد. وی سرسختی و موضعگیری وهابی‌ها در مقابل مهدویت را بیش از آنکه برخاسته از مبانی علمی بداند، ریشه در محاسبات مغرضانه سیاسی و ترس آنها از جهانی شدن مذهب امامیه اثنی عشریه به دست ایرانیان دانست. ایشان با یادآوری انبوه کتاب‌های ضد شیعی وهابیت، اذعان نمود که تنها با رؤیت مقدمات آن کتاب‌ها می‌توان به این نتیجه رسید که «آینده در قلمرو شیعه» است.

در ادامه، دومین و واپسین بخش از گفتگوی مفصل معارف با مستبصر عصام العماد، پیش روی شما فرهیختگان است.

معارف

جناب آقای دکتر العماد! آیا در منابع مورد استناد وهابیت، ذکری از زمان و مکان دقیق ظهور و یا سخنی از نشانه‌ها و علائم قطعی و ظنّی ظهور حضرت مهدی(عج) به میان آمده است؟ مسئله دیگر، همانگونه که شیعه معتقد به برخی از خروج‌های تمهیدی و ظهورهای مقدماتی ـ چه وجه مثبت آن مانند خروج سید حسنی و چه وجه منفی آن مانند خروج سفیانی و یمانی ـ است که قبل از ظهور نهایی واقع خواهند شد، آیا در مستندات وهابیت به ظهور چنین افرادی به عنوان تمهید و مقدمه ظهور منجی کل، تصریح شده است؟

به طور کل، اهل تسنن در کتاب‌های «الفتن»، «الملاحم و الفتن» و «اشراط‌الساعه» ـ مانند «اشراط الساعه» یوسف بن عبدالله بن یوسف الوابل ـ به صورت مستقل درباره شرایط ظهور و زمان و مکان آن، بحث کرده‌اند. آنها مکان ظهور را «مکه» می‌دانند؛ روایاتی هم دربارة علامات ظهور امام زمان(عج) نقل می‌کنند که به خروج و قتل نفس زکیه اشاره دارند. مسئله «یمانی» را به این صورت که شیعه مطرح می‌کند، ند‌ارند؛ بلکه به شخصی اشاره می‌کنند به نام قحطانی. به مسئله «سید خراسانی» هم اشاره کرده‌اند؛ مانند روایت «إذا سمعتم من المشرق ...» که برخی از اهل تسنن می‌گویند اشاره به سید خراسانی است که «از مشرق» یعنی از طرف ایران، خواهد آمد! منابع آنها اشارات دیگری هم دارند به مسائل متعددی چون جنگ‌های میان امام مهدی(عج) و منکران که در آخرالزمان به وقوع خواهد پیوست.

بنده معتقدم اگر بخواهیم دربارة علامات ظهور امام مهدی(عج) و بسیاری دیگر از مواردی که به صورت مشترک مطرح است، بحث علمی کنیم؛ مثلاً درباره تعبیر «الرایات السود؛ پرچم‌های سیاه» که هم در روایات اهل بیت آمده و هم در روایات اهل تسنن؛ باید گفت مسائلی که در منابع اهل تسنن به صورت کمرنگ اشاره شده اند، در متون شیعه به علت الگوبرداری از روایات اهل بیت، به شکل پررنگ، روشن و واضح آمده است. در گذشته بنده بحث علامات ظهور حضرت که در کتب اهل تسنن آمده است را خوب نمی‌فهمیدم؛ اما از هنگامی که به مجامع روایی شیعه مراجعه کردم، به علت وجود اهل‌بیت به عنوان مفسران و شارحان کلام رسول اکرم(ص)، مسئله برایم مفهوم ‌شد. اهل تسنن چون روایات رسول خدا را، بدون توجه به سخن شارحان آن، یعنی اهل بیت(ع)، نقل کرده‌اند، بسیاری مسائل برایشان واضح نیست و از این جهت، اعتقادات شیعه کاملتر، روشن‌تر و شفاف‌تر است. در حقیقت اهل تسنن از باب علم حضرت رسول(ص)، یعنی علی(ع) و اهل‌بیت(ع) وارد نشده‌اند.

چنانکه حضرتعالی اشاره ‌فرمودید، چندان اختلاف فاحش نظری میان فریقین، در بحث مهدویت نیست، اما سئوال این است که به هر حال این اختلافات جزئی هم ـ که از حیث منابع به وجود آمده‌اند ـ سبب بروز اختلافات فاحش عملی شده‌اند که متأسفانه در عرصه اجتماع شاهد آنیم؛ تا آنجا که برخی از مذاهب و فرق اسلامی، دیگر حتی مبانی نظری موجود خود را نیز تمکین نمی‌کنند؛ آیا این اختلافات، به اصل مهدویت خدشه و آسیب وارد نمی‌سازد؟

نه، من فکر می‌کنم اگر از مدخل نظری و جنبه علمی ـ منهای مسائل رسانه‌ای و سیاسی ـ وارد مسئله شویم، از این باب آسیبی متوجه اصل مسئله نخواهد شد. تا وقتی که گفتگوی علمی در دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه برقرار باشد، مشترکات هم خیلی زیاد خواهد بود. ولی متأسفانه وهابیت فکر می‌کنند، اگر اعتقادات امامیه را بپذیرند، ممکن است جوانان آنها شیعه شوند و این را شکست خود و پیروزی شیعه می‌دانند. پس مسئله بیشتر، سیاسی و مصلحت‌اندیشی‌های نابجاست. مثلاً ابن کثیر می‌نویسد: اصلاً شیعیان در قرن هشتم، مستضعف بودند؛ نه کشوری داشتند، نه امکاناتی و نه دولتی و حتی مورد توهین و تحقیر نیز واقع می‌شدند. وی سپس حقیقتی را اظهار می‌کند که به سبب آن، صدها و بلکه هزاران نفر، شیعه شدند. او هم در کتاب تفسیر و هم در کتاب تاریخ خود می‌نویسد: یهودیان و مسیحیانی که در زمان ما مسلمان می‌شوند، پس از اسلام آوردن، دوازده امامی می‌شوند! ـ الان شیعیان، دولتی به نام جمهوری اسلامی ایران دارند، تبلیغات دارند، رسانه دارند، امکانات دارند، اما آن زمان هیچ نداشتند. حتی شاید وجوهاتی هم به مرجع تقلید شیعه نمی‌رسید. در رابطه با شیعه و اعتقادات آنها کتاب‌های محدودی وجود داشت ـ ابن کثیر ادامه می‌دهد: علت اینکه تازه واردان به اسلام، شیعه می‌شوند، این است که آنها می‌گویند قبل از مسلمان شدن در منابع دینی خود، اعم از تورات و انجیل و دیگر کتب مقدس، دیده‌ایم که به این نکته تصریح شده که پس از پیامبر آخرالزمان، دوازده نفر به عنوان جانشین آن حضرت خواهند آمد! وقتی ما مسلمان می‌شویم، شما تنها رسول اکرم(ص) را به ما معرفی می‌کنید و از آن دوازده نفر خبری نیست! ابن کثیر در ادامه می‌نویسد: من هر کار کردم که آنها را قانع کنم تا از تشیع دست برداشته و به تسنن برگردند، قبول نکردند! ابن کثیر در پایان اعتراف می‌کند: هرچند خبر این دوازده نفر در کتاب‌های معتبر ما اهل تسنن مانند صحیح بخاری و مسلم و سنن ابن داود موجود است!

بنده پس از شیعه شدن، یک یهودی را ملاقات کردم که دقیقاً همان حرف و داستان ابن کثیر را تکرار می‌کرد. این یهودی، اول وهابی شد، بعد سنی شد و در آخر هم شیعه شد! من از او پرسیدم که چرا چنین کردی؟ او در جواب، همین حرف ابن کثیر را بیان کرد که من در منابع یهودیان و مسیحیان، خبر پیامبر آخرالزمان و دوازده جانشین پس از ایشان را دیده بودم؛ پس از اسلام آوردن از وهابیان آمریکا درباره این دوازده نفر پرسیدم. گفتند فقط ایرانی‌ها ‌و رافضی‌ها ‌این ائمه دوازده‌گانه را دارند. گفتم مرکز رافضی‌ها کجاست؟ گفتند: قم. من به قم رفته و آنجا شیعه شدم!

پس باید در حرف ابن کثیر تأمل کرد. خبر ائمه دوازده‌گانه نه تنها در منابع شافعی‌ها، حنفی‌ها، مالکی‌ها، وهابی‌ها، زیدی‌ها، اسماعیلی‌ها و ‌همه گروههای اسلامی ـ‌ با وجود اختلافات عمیق اعتقادی و افتراقات عدیده مکانی و زمانی ـ وجود دارد؛ بلکه در منابع یهودیان و مسیحیان نیز آمده است. این نشان‌دهندة حقانیت شیعه در مسئله مهدویت و معرفت امام زمان(عج) است.

پس چنانکه روشن شد، می‌توان گفت: سر سختی گروه‌هایی از اهل سنت در برابر مهدویت، علی‌رغم نص صریح تمام منابع، تنها جنبه سیاسی دارد؛ مثلاً وهابی‌های سعودی ‌فکر می‌کنند که اگر این حقیقت را بیان و یا تأیید کنند، به نفع ایران تمام خواهد شد و ایران از نظر سیاسی در یمن، عراق، لبنان، مراکش و دیگر کشورهای اسلامی موفق خواهد شد! پس نتیجه می‌گیرند برای اینکه تشیع یا به تعبیر آنها «هلال شیعی» به رهبری ایران در منطقه، پا نگیرد، باید اعتقاد به امام زمان را خدشه‌دار کرد! اما به آنها باید گفت که: اعتقادات مهدوی که با برقراری نظام جمهوری اسلامی ایران، به وجود نیامد! انقلاب ایران تازه سی سال است که به وقوع پیوسته، در حالیکه ابن کثیر 650 سال قبل به این حقیقت اذعان نموده است! شما به ایران چکار دارید؟! شما بنگرید که رسول اکرم چه گفته است!

متأسفانه در مناطق اسلامی، فرهنگ دشمنی با ایران را رایج کرده‌اند و این دشمنی، به مهدویت هم که مورد اعتقاد ایرانی‌ها است، سرایت کرده! در حالی که اهل تسنن، مهدویت را بر اساس منابع خود باید از ضروریات دین بدانند؛ اما آنها متأسفانه از هر حربه‌ای، و لو به قیمت از بین بردن اعتقادات خود، برای نابودی دشمنانشان استفاده می‌کنند. و از همین روست که کتاب‌های متعددی به نام «افسانه مهدویت» تألیف می‌نمایند! در حالیکه اگر این اعتقاد، افسانه باشد، این افسانه در کتاب‌های وهابیت هم ریشه دارد! در کتاب‌های سنن ابی داود سیستانی، مسند احمد بن حنبل و همه منابع فرقه‌های چهارگانه اهل تسنن، موجود است. اگر چنین باشد، ما باید افسانه‌های دیگری هم داشته باشیم! در اینصورت، همه احادیث اسلامی، افسانه خواهند بود و جزء اساطیر محسوب می‌شوند!

جناب دکتر! همانگونه که مستحضرید در فرهنگ شیعه مسئله‌ای وجود دارد به نام «انتظار»؛ قائلیم که حتی خود امام زمان(ع) نیز بیش از هزار سال است که منتظر زمان ظهور است. تلقی امامیه از انتظار، مثبت و حرکت‌زا است! این باور به یک فرهنگ برای آنها تبدیل شده است و بر اساس آن حتی شعارهایی درست کرده‌اند مانند: «منتظر مصلح، خود باید صالح باشد» که این شعار خود زمینه ساز شعور و خودسازی خیل عظیم جوانان جامعه می‌شود. با این مقدمه، سئوال این است که مسئله «انتظار» از چه جایگاهی در مذاهب اهل تسنن، به ویژه در فرقه «وهابیت» برخوردار است؟ آیا همانند شیعه، به صورت یک فرهنگ عمومی و تأثیرگذار» بر ماهیت و روابط اجتماعی، فرهنگی و سیاسی آنها می‌باشد؟

مسئله انتظار به صورت کامل، آنگونه که در روایات ائمه اهل بیت(علیهم‌السلام) مطرح است، به علت دوری و محرومیت اهل تسنن از خاندان وحی، در نزد آنها مطرح نیست و بدیهی است که پویایی تلقی شیعه را نیز نخواهد داشت.

بنده به این نتیجه رسیده‌ام که ریشه همه ایرادهای وهابیت بر شیعه، در منابع خود آنهاست! اگر پیروان وهابیت با کمی دقت و بصیرت و بدون تعصب به کتب خود مراجعه نمایند، مسئله انتظار را خواهند دید؛ اگرچه بسیار کمرنگ‌تر از شیعه. در این زمانه، مسئله مدعیان مهدویت در جهان اهل تسنن، بسیار زیاد و حاد شده و این نشان دهندة آن است که مسئله انتظار در میان آنها ریشه دارد! بله، ادعای این مدعیان دروغین، دلیل بر این است که جامعه آنها منتظرند به گونه‌ای که گاهی به محض دیدن یک فرد مبارز و مؤمن، به راحتی او را مهدی آخرالزمان(عج) قلمداد می‌کنند! مانند همین «مهدی سودانی»، که او سیدی مؤمن و مجاهد بود که علیه انگلیس قیام کرد و هرگز هم ادعای مهدویت نداشت، اما چون سودانی‌ها دیدند اهل اصلاح، جهاد، تقوا، دعا و نیایش است، گفتند پس این همان مهدی موعود است! و دشمنان نیز برای اینکه او در مبارزه بر علیه استعمار به اهدافش نرسد، تهمت ادعای مهدویت را به او نسبت دادند. در سومار هم همینطور شد؛ یکی از سادات معروف آنجا را که علیه استعمار ایتالیا مبارزه می‌کرد، مهدی آخرالزمان دانستند. در مصر و حتی در میان وهابیت عربستان این مسائل فراوان است؛ مثلاً فردی به نام «محمد عبدالله» که در مکه بر علیه آل سعود قیام کرد را مهدی موعود نامیدند! شخصیت‌های متعددی از اهل تسنن را می‌بینید که در میان صحبت‌ها یا لابلای کتاب‌هایشان، ادعا می‌کنند که الآن زمان ظهور مهدی موعود است. بسیاری از علمای وهابی‌ ادعا می‌کنند که همة علائم ظهور حضرت، تحقق پیدا کرده و ممکن است که این زمان، زمان ظهور باشد. پس واقعاً مفهوم انتظار نزد اهل تسنن و وهابیت، به مانند شیعه، یک مفهوم مقدس است، ولی به علت برکات اهل بیت(ع)، این مسئله در مذهب امامیه، ابعاد بالاتر و عمیق‌تری می‌یابد.

در محیط شیعه کتب متعددی در مورد «فلسفه انتظار» نوشته شده و می‌شود؛ ولی متأسفانه در میان اهل تسنن، دیگر در مورد «فرهنگ و فلسفه انتظار» کتابی نمی‌نویسند؛ و حال آنکه هنوز در کتابهایشان، کلمه «منتظَر» را به اسم مهدی(عج)، ملحق می‌کنند و می‌نویسند: «المهدی المنتظر»! و وهابیان در عربستان سعودی کتاب‌های زیادی منتشر می‌کنند به عنوان «المهدی المنتظر»! اما آنها در همان حال به شیعه ایراد می‌گیرند که چرا منتظرند و چقدر از انتظار دم می‌زنند؟!

چنانکه مستحضرید در فرهنگ شیعه، منتظر واقعی، وظایفی بر عهده‌ دارد؛ یعنی هم از لحاظ روحی و معنوی باید آمادگی همیشگی خود را حفظ کند تا در صورت تشریف‌فرمایی حضرت، به موقع در رکابش قرار گیرد ـ و برای تحقق این امر توصیه می‌شود که مثلاً ادعیه وارده مانند دعای ندبه صبح جمعه، دعای سمات قبل از غروب جمعه و دیگر مناجات‌ها را فراموش نکند ـ و هم باید از دیگر وظایف اجتماعی و فرهنگی خود برای زمینه سازی فرج آن حضرت، غافل نشود! آیا در عصر غیبت این فرهنگ، ولو به صورت رقیق شده، در میان اهل‌ سنت وجود عینی و ملموس دارد؟ آیا آنها خود راموظف می‌دانند که در این رابطه وظایفی را بر عهده گیرند و کارهایی را جهت تسهیل یا تسریع در امر ظهور انجام دهند؟

بله، آنها هم مسئله انتظار را دارند، ولی به تعبیر شما، رقیق شده و کمرنگ‌تر از شیعه. نکته مهمی که نباید از آن غافل شد این است که دوری از امام علی(ع)، باعث ایجاد حقد و کینه‌ در دل می‌شود! اهل تسنن هم از برکت اهل بیت(ع) محروم شدند و هم نفوذی‌های دولتی ـ عباسی و اموی ـ با شگرد خاص خود توانستند معارفی که ائمه(ع) درباره مهدویت فرموده‌اند و فرقه‌های اهل جماعت از پذیرش آن اجتناب کرده‌اند را به نام خود و با قرائت دلخواه خود به مذاهب اهل تسنن تزریق نمایند!

عمده مشکلات مکتب خلفا در اعتقاد به مهدویت، امامت، خلافت و دیگر مسائل عقیدتی و فقهی و اخلاقی، همه ریشه در محرومیت آنها از معارف مکتب اهل بیت دارد.

یعنی شما میان اعتقاد یا عدم اعتقاد به مهدویت، با اعتقاد یا عدم اعتقاد به ولایت امیرالمؤمنین علی(ع) و فرزندان گرامی ایشان(علهیم‌السلام)، ارتباط قائلید؟

بله، این ارتباط وثیق است و حتماً بی‌اثر نیست. من در کتاب‌های اخیر خود این بحث را مطرح کرده‌ام. بی شک اعتقاد به مهدویت با اعتقاد به ولایت علی‌ابن ابیطالب(ع) رابطه مستقیم دارد و وهابیون به علت عدم اعتقاد به ولایت علی(ع)، در اعتقاد به مهدویت شکست خورده‌اند. طبیعی است اگر من از اولین امام دور شوم، این انحراف به صورت هرمی شکل خواهد گرفت. گرچه شاید در ابتدا این شکاف عقیدتی چندان بزرگ نباشد، ولی در طول زمان، بزرگ‌تر خواهد شد و بنیان تمام اعتقادات ما را فرو خواهد ریخت. کسی که از اهل بیت دوری گزید، قطعاً از خیلی از مسائل محروم خواهد شد و این اقتضای محرومیت از اهل بیت است؛ چون بالاخره وقتی روایات اهل بیت در کتب و منابع آنها نیامد، بدیهی است که باعث می‌شود روایات دولتی و حکومتی و روایات سلاطین ظلمه، جایگزین آنها شود و مسائل مهمی چون اعتقاد به مهدویت، به صورت شفاف روشن نشود؛ چراکه نباید از یاد برد که حاکمان اموی و عباسی معتقدند که رهبران دینی امت هم می‌باشند!

اما کم‌کم با ناباوری متوجه شدند که بر اساس دیدگاه برخی از علمای اهل تسنن، مهدویت شیعه، همان مهدویت رسول اکرم(ع) است؛ ولی جسارت و آزادگی اعلام علنی آن را نداشتند. حتی الآن برخی متعصبان سنی و وهابی چون می‌بینند اسناد حقانیت شیعه، در صحاح شش‌گانه و نه‌گانه آنها ثبت است و یکی از علل عمده گرایش به تشیع در جهان تسنن را وجود همین روایات در منابع خود می‌دانند، بحث جدیدی به نام «اخبار الدخیله» را برای نجات و بی‌اثر نشان دادن این اسناد روایی مطرح می‌کنند! وهابی‌ها در این چند ساله کتاب‌ها و پایان‌نامه‌های دانشگاهی بسیاری با عنوان «ما ادخله الشیعه فی کتب السنّیه؛ آنچه که شیعه از روایات خود در کتب اهل سنت داخل کرده است»!! نوشته اند؛ در حالی که اولاً مسانید اینها کاملاً سنی است، ثانیاً به اعتراف بزرگان خودشان، شیعه آن زمان در اقلیت بوده و در استضعاف به سر می‌برده است! با استناد منابع خودشان شیعه در آن هنگام حاکم نبود بلکه محکوم بود، غالب نبود بلکه مغلوب بود، ظالم نبود بلکه مظلوم بود! با این وصف چگونه می‌توانستند روایات خود را در لابلای مهمترین کتب اکثریت سنی‌ و حاکم وارد کنند؟! البته این متعصبان، باز در جواب می‌گویند: گویا احادیث ائمة امامیه و احادیث مهدویت، توسط شیعیان نفوذی در کتب اهل تسنن وارد شده باشد! ولی این شبهه نیز خوشبختانه توسط بزرگان اهل تسنن جواب داده شده است. و جز عده معدود و محدودی، طرفدار ندارد.

بله، سئوالات جدّی بسیاری برای آنها پیش آمده است؛ مثلاً با خود می‌گویند: چگونه منابع ما بر اعتقاداتی از شیعه که آنها را قبول نداریم، صحه می‌گذارند؟! و یا می‌گویند: چگونه است که ما شیعیان زیادی را در سراسر جهان می‌شناسیم که حتی یک کتاب شیعه را هم نخوانده‌اند؛ بلکه تنها توسط کتب صحاح ستّه شیعه شده‌اند! پس متعصبان سنّی چون متوجه شدند که احادیث و منابع آنها، مروج تشیع است صلاح کار را در آن دیدند که منابع خود را هم زیر سؤال ببرند! ما نمی‌دانیم که این قصه به کجا منتهی می‌شود؟! شاید پس از این هم بخواهند نقش شیعه در تدوین قرآن را بررسی کنند و ادعا کنند که آیه تطهیر یا آیات ولایت و مباهله را شیعیان جعل کرده‌اند! به هر حال همة این مسائل، دلیل بر حقانیت شیعه است.

آقای دکتر، فرمودید که در طول تاریخ، مدعیان دروغین مهدویت در بین اهل سنت کم نبوده‌اند! شاید این انحراف، ریشه در اعتقاد آنها به «مهدویت نوعیه» داشته باشد!‌ ما شیعیان، اعتقاد به «مهدویت شخصیه» داریم و می‌گوییم، موعود آخرالزمان، شخصی است، به نام مهدی(ع) فرزند امام حسن عسکری(ع) از مادری به نام نرجس که در سال 255 هجری در سامرا به دنیا آمده و و و که با این ترتیب و با استناد به منابع معتبر، دیگر مشخصات شخصی حضرت، برای ما به روشنی مشخص شده است. آیا منابع اهل سنت ـ جدای از اعتقاد فرقه‌هایشان به تولد و یا عدم تولد حضرت ـ مشخص کرده‌اند که مهدی موعود چه کسی است؟ پدر و مادرش چه نام دارند؟ صفات و ویژگی‌های علمی و شخصی آن حضرت چیست؟ و آیا به طور خلاصه، اهل تسنن «مهدویت نوعیه» را قبول دارند یا« مهدویت شخصیه» را؟

بله، اکثر اهل تسنن، «مهدویت نوعیه» را قبول دارند. درست می‌گوئید، یکی از مشکلات بزرگ اهل تسنن در مبحث مهدویت، همین نکته است و این باعث شده که هم مدعیان دروغین زیاد شوند و هم هر مدعی، طرفداران زیادی برای خود پیدا کند. در حالی که در تشیع، چون اسم و دیگر مشخصات حضرت کاملاً معین است این آسیب، کمتر متوجه آنها می‌شود و این یکی از برکات تبعیت شیعه از اهل بیت(ع) است. جهان اهل تسنن نمی‌تواند تشخیص دهد و دلیل محکم بیاورد که این مدعی، دروغین است؛ چون در این باره، محک و میزان صحت سنجی دقیق دینی ندارند. آنها تنها منتظر یک منجی هستند! متأسفانه این یک مشکل اساسی و بزرگ در میان اهل تسنن است و الحمدلله، شیعیان از این مشکل دورند چون به تعبیر شما معتقد به «مهدویت شخصیه» هستند.

اتفاقاً در فرقه‌های منحرفی چون متصوفه که اصالتاً ماهیت غیرشیعی دارند، این انحراف یعنی اعتقاد به «مهدویت نوعیه» کاملاً مشهود است. اگرچه فرق صوفیه علی رغم ثبت تاریخی پیشینه بزرگان سلاسل آنها، در ادواری از تاریخ بنابر مصالحی، خود را منتسب به شیعه می‌کنند در حالیکه منابع موثق تاریخی گواه صادقند بر اینکه سلسله‌دارانی چون: احمد غزالی، بایزید بسطامی، ابوالحسن خرقانی، شبلی بغدادی، علاءالدوله سمنانی، عزیزالدین نسفی، منصور حلاج، نجم‌الدین کبری، اسماعیل قصری و و و همه سنی بودند، اما نکته قابل تأمل این است که وجه مشترک همه سلسله‌های صوفیه، اعتقاد به «مهدویت نوعیه» است! در طول تاریخ اسلام، بسیاری از بزرگان و اقطاب صوفیه در بزنگاه‌ها و سر فرصت، ادعای مهدویت کرده‌اند؛ مانند محمد نوربخش، بزرگ سلاسل معروفیه، نوربخشیه و ذهبیه که در زمان تیموریان چنین ادعایی کرد اما توسط امیر تیمور گورکانی دستگیر و ادب شد و تا مدتی مجبور به دست کشیدن از این گزافه‌گویی‌ها شد. این یک واقعیت اسفناک تاریخی است که اساس انحرافات فرقه‌هایی چون صوفیه، ریشه در مکتب خلفا دارد!

و اما مسئله دیگر؛ اعتقاد شیعه به این نکته است که حضرت صاحب الزمان(عج)، مصلح جهانی است و بالطبع پس از ظهور، اصلاحاتی اساسی انجام خواهد داد؛ آیا اهل تسنن نیز چنین اعتقادی دارند؟ لطفاً شکل‌گیری، کیفیت و ویژگی‌های «حکومت واحد جهانی حضرت مهدی(عج)» را بنابر منابع وهابیت توضیح داده و بیان فرمایید که آیا تحقّق این حکومت از راه معمول و متعارف صورت می‌گیرد و یا با معجزه و خرق عادت به وقوع می‌پیوندد؟ همچنین از این دیدگاه، اقدامات اصلاحی مصلح کل(عج) چه خواهد بود و سرانجام ایشان چه خواهد شد؟

بدیهی است این مسئله در منابع امامیه مفصل‌تر آمده باشد، ولی به هر حال بر اساس روایات متواتری که در این باره وجود دارد مانند: «یملأ الأرض قسطاً و عدلا کما ملئت ظلماً و جوراً» نشان ‌دهندة این است که آنها معتقدند امام زمان(عج) می‌آید تا عدل را در سراسر زمین بگستراند و ظلم و جور را از دنیا بردارد. پس به حکومت جهانی امام زمان و معاجز بزرگ ایشان مانند: گسترش عدالت، ندای آسمانی و خسف بیداء معتقدند. حتی در روایاتی از حضرت رسول اکرم(ص) نقل می‌کنند که وقتی حضرت مهدی تشریف فرما شود، «یبعث الله ملائکة تحرس مکه فی انفاقها»؛ یعنی وقتی حضرت مهدی بیاید، خداوند فرشتگانی می‌فرستد که «انفاق» مکه را نگهبانی کنند! بزرگان اهل تسنن، در طول صدها سال نمی‌دانستند که «نفق» یعنی چه؟ تا اینکه چند سال قبل، پادشاه عربستان در کوه‌های اطراف مکه، «نفق» یا همان «تونل» درست کرد! بعد از این اقدام تازه فهمیده‌اند نفق یعنی چه؛ که بنا بر این روایت اگر بخواهند راه مکه را ببندند، به دلیل کوهستانی بودن اطراف مکه، تنها کافی است تونل‌های آن را ‌بندند! این روایت می‌فرماید، در آخر الزمان وقتی سفیانی بخواهد به مکه حمله کند، ملائکه می‌آیند و در اطراف این تونل‌ها، از مکه نگهبانی و حراست می‌کنند.

پس اهل تسنن و به ویژه وهابیان عربستان معتقدند که شمار زیادی از علامات ظهور حضرت، به وقوع پیوسته‌ است و بر این باورند که حکومت امام زمان، حکومت عدالت و دارای معجزات متعدد خواهد بود. و همچنین عقیده دارند که هنگام ظهور، حضرت مسیح پشت سر امام زمان(ع) نماز خواهد خواند و این حرکت عیسی(ع) باعث گرایش مسیحیان به اسلام خواهد شد. مستندات زیادی درباره این مسائل، در منابع اهل تسنن، موجود است.

جناب دکتر! توصیه و راهکار شما جهت ارائه و عرضه بهتر معارف اهل بیت(ع) به اهل سنت، به ویژه در مسئله مهدویت، چیست؟

من معتقدم که روش عرضه، بسیار مهم است؛ مثلاً وقتی ما کتاب «غیبت نعمانی» یا «غیبت شیخ طوسی» یا «غیبت ابی زینب» و یا «اکمال‌الدین» شیخ صدوق را ورق می‌زنیم، می‌بینیم که خیلی از مسائل مهم مهدویت در این کتاب‌ها موجود است؛ امّا متأسفانه اهل تسنن و مخصوصاً وهابیت از آنها محرومند. بنده فکر می‌کنم، می‌توانیم این منابع مهم و راهگشا را با روش‌های نوین علمی و شیوه‌های جدیدی که مورد قبول آنها قرار می‌گیرد، عرضه کنیم. بالاخره ممکن است شخصی فلان دکتر را قبول نداشته باشد که به او توصیه پزشکی کند، ولی دکتری دیگر با همان تخصص را قبول داشته باشد؛ شما بهتر است که به دکتر معتمد آن شخص بگویید: این آقا شما را قبول دارد، شما لطفاً به او فلان توصیه پزشکی را بکنید!

من معتقدم با تغییر روش؛ مثلاً با عدم ذکر کتابها و منابع حساسیت برانگیز، می‌توانیم همین معالم و معارف اهل بیت را به اهل تسنن تزریق کنیم. من بحمدالله در کتاب «المنهج الجدید و الصحیح فی عرض غیبه المهدی علی الوهابیه»، سعی کردم از همین روش استفاده کنم؛ چون اهل تسنن و به ویژه وهابیت به نام‌های کتب شیعه حساسند و به محض رؤیت آنها، موضع می‌گیرند. یا همچنین اگر ما بتوانیم اشاراتی را از منابع اهل تسنن استخراج و همان معارف رقیق را با برجسته سازی در قالب منابع معتدل خودشان تزریق نماییم، پذیرش آن، خیلی بهتر صورت می‌گیرد. باید دانست که هدایت آنها بسیار مهم تر از، جدال و نزاع و خصام است؛ چون رسول اکرم(ص) هنگامی که امام علی(ع) را برای تبلیغ به یمن فرستاد، به ایشان فرمود: «لأن یهدی الله بک رجل خیر لک من الدنیا و مافیها؛ اگر تنها یک نفر توسط تو هدایت شود، بهتر است از دنیا و آنچه در آن است» همین توصیه در روایتی دیگر به این شکل آمده: «خیر لک مما طلعت علیه الشمس؛ بهتر است برای تو از هر چیزی که آفتاب بر آن بتابد» و یا «خیر لک من حمر النعم» آمده است.

پس واقعاً ما باید سعی کنیم، از روش‌های جذاب هدایتی استفاده نمائیم. اگر کتاب «غیبت نعمانی» بازنگری شود و برای ارائه به نسل امروز، با هیأتی جدید فصل‌بندی و بازنویسی گردد، بسیار مؤثرتر خواهد بود.

حضرتعالی مستحضرید که در این زمان، هجمه‌ گسترده‌ای به مفهوم و مصداق مهدویت در اینترنت، ماهواره، رسانه‌های پیشرفته جهانی، با پشتیبانی پیدا و پنهان قدرت‌های سلطه‌جو، در حال انجام است که متأسفانه آتش این فتنه را برخی از علمای مغرض وهابی شعله‌ورتر می‌کنند! تازه فتوای جواز ـ العیاذ بالله ـ توهین و لعن بر امام زمان را نیز صادر می‌کنند! جوان امروز ما هم، ناگزیر در معرض امواج این رسانه است و تا حدودی خوراک فکری و روحی خود را از همین شبکه‌های ارتباط جمعی می‌گیرد. دانشجو، بیشتر از این که گوش به ما بسپارد، چشم و گوش و ذهن خود را به اینترنت، فیلم و ماهواره می‌سپارد. حال با چنین وضعی، توصیه شما به استادان معارف دانشگاه‌ها درباره شیوه و متد طرح بحث مهدویت در کلاس، و یا نحوه برخورد استادان با سئوالات و شبهات جوانان دانشجو، چیست؟

با این اوضاع و احوالی که فرمودید و بنده نیز تصدیق می‌کنم، باز معتقدم اگر از منظر دیگر نگاه کنیم، در گذشته، مشکلات مهدویت به مراتب بیشتر از زمان حال بوده است؛ چون کتاب‌ها و منابع درجه اول جهان اسلام ـ اعم از شیعی، سنی و وهابی ـ به صورت محدود و معدودی گسترش یافته بودند و در واقع در دسترس عموم قرار نداشتند. ولی الان با ورود پدیده CD، ورود ماهواره و اینترنت و پس از راه اندازی چاپخانه‌ها و انتشارات‌های بزرگ و تبدیل جهان به دهکده، همه و همه، باعث شده که استدلالات گذشتگان تمام فرقه‌های اسلامی در اثبات مهدویت، به راحتی در جهان گسترش یابد. الآن دیگر حرف‌هایی که مثلاً زمانی امام فخرالدین رازی در کنج کتابخانه شخصی خود درباره مهدی موعود(عج) نوشته بود، در قالب یک لوح به دست همه و از جمله وهابی‌ها رسیده است! یا مثلاً حرفی که امام طبری، فارغ از ملاحظات سیاسی این زمان وهابیت، درباره مهدی آخرالزمان گفته و یا سخنان مهمی که امام ابن حزم‌اندلسی در‌ اندلس، به هنگام شرح روایات اهل تسنن در مورد حضرت مهدی به ثبت رسانده، و یا سخنان امام شافعی یا امام ابوداود سجستانی و حتی ابن تیمیه، که در طول حیات خود، در پنهان‌ترین زاویه‌ها و در کنج کتابخانه‌های شخصی خود نوشته بودند، که اتفاقاً مطابق با اعتقادات اصیل شیعه در مبحث مهدویت بوده است را الان همه اهل تحقیق و نظر در اختیار دارند. همه تصدیق می‌کنند که در آن زمان، امکان اتصال بین علماء و دانشمندان هم از نظر مکانی و هم زمانی وجود نداشت و آنها کاملاً منفک از یکدیگر بودند پس امکان وقوع تبانی و توطئه از جانب آن علماء کاملاً منتفی است. بدیهی است که اگر امام فخرالدین رازی در این رابطه چیزی گفته حتماً امام سمرقندی از آن بی‌اطلاع بوده و یا امام صنعانی در یمن چیزی گفته که امام‌اندلسی نمی‌دانسته است؛ ولی در قرن بیست و یکم همه آن افکار، گفته‌ها و نوشته‌ها توسط یک CD به هم وصل می‌شوند و در کنار هم قرار می‌گیرند و دست محقق برای استدلال و نتیجه گیری باز می‌شود. پس واقعاً عجیب است در قرن معاصر، یعنی قرن امکانات، که واقعاً مصداق بارز «سنُرِیهِمْ آیَاتِنَا فِی الآفَاقِ وَفِی أَنْفُسِهِمْ حَتَّى یَتَبَیَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ؛(فصلت/53) هست، دیگر کسی در مصداق موعود آخرالزمان یا در مهدویت شخص آن حضرت که امام محمد ابن الحسن العسکری(ع) است و مادرش نرجس خاتون بوده و چهار نایب خاص داشته، شک کند!! آیا در قرن بیست و یکم و پس از تبدیل شدن جهان به یک دهکده، چون مشاهده می‌کنیم که حرف همه آن دانشمندان در زمان‌ها و مکان‌های مختلف، در مورد موعود آخر الزمان یکی بوده و مصداق گفته‌های آنها یک نفر است، پس باید شک ‌کنیم که در این موضوع توطئه‌ای جمعی صورت گرفته است؟! چگونه در زمانه عدم امکانات، امکان وقوع چنین توطئه‌ای گسترده، وجود داشته است؟! این واقعاً چیزی جز لجاجت و تعصب نیست. اگر وهابیت یا اهل تسنن یا برخی شیعیان سنی زده و وهابی زده که این حرف‌ها را تکرار می‌کنند، در قرن نوزدهم و هیجدهم و یا قبل از آن می‌زیستند، حرفی نبود؛ اما الان و در قرن بیست ویکم، انسان تنها کافی است در سایت جستجوگر گوگل کلمه «مهدی» را تایپ کند، تا تمام دلایل مهدویت را یکجا جمع ببیند!

دلایل مهدویت از دیدگاه شیعه فوق العاده زیاد است. بنده معتقدم همانگونه که بحث «معجزات علمی قرآن» در قرن اخیر مطرح شده است، بحث «معجزات علمی مهدویت» نیز در این قرن، مطرح است؛ چون اهل‌بیت(ع) حامی و حامل واقعی معارف قرآن و همسنگ آن است و به همان مقدار که در کشفیات قرن بیستم، از قرآن افزوده شده است، به همان میزان به ادلّه و شواهد وجود امام مهدی(عج) افزوده شده است؛ چراکه هیچ‌گاه، بر اساس تعبیر رسول اکرم(ص)، میان امام مهدی(عج)، و قرآن جدایی نخواهد افتاد.

جناب دکتر عصام العماد! جهت حسن ختام این گفتگو، از شما می‌خواهم که خاطره‌ای از ره یافتن و استبصارتان، هدیه خوانندگان معارف بفرمایید.

مهمترین خاطره و نکته زندگی ‌من، مسئلة استبصار و شیعه شدنم می‌باشد. چون روزی که شیعه شدم، حقانیت امام مهدی(عج) را به همان مفهوم «مهدویت شخصیه» مورد نظر اهل بیت(ع)، فهمیدم. این خود برای من مهمترین خاطره ای است که تا روز مرگ هم آن را فراموش نخواهم کرد. احساس می‌کنم که اگر آن را فراموش کنم، خدا را ناسپاسی کرده‌ام؛ چون امام صادق(ع) در تفسیر آیه مبارکه «لَتُسْأَلُنَّ یَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِیمِ»(تکاثر/8) می‌فرمایند مهمترین سؤال از شما در روز بازپسین، سئوال از ولایت ما اهل بیت(ع) است.

امیدوارم که ان شاءالله، روزی همة مسلمانان جهان، حقایق و معارف واقعی اهل بیت(ع) را آنگونه که قرآن کریم در آیات مباهله، تطهیر، ولایت و دیگر آیات و آنگونه که رسول اکرم(ص) در احادیث ثقلین، سفینه، منزلت و دیگر روایات ذکر کرده‌اند، به صورت کامل درک کنند و از تفسیر و تأویل نابجا و تحریفات وزارت اطلاعات اموی و عباسی که سعی در مصادره قرآن و سنت نبوی(ص)، به نفع سیاست‌های دنیوی خود داشتند، بپرهیزند و براساس تحقیق و دوری از تعصب، حقیقت واقعی انوار اهلبیت را دریافت نمایند. من فکر می‌کنم که بهترین نعمت خداوند برای ما همین مذهب «امامیه اثنی عشریه» است که باید به صورت علمی و به دور از تعصبات مذهبی و نسبی ـ که تفکر اعراب جاهلی بوده است ـ و براساس آیه «فَبَشِّرْ عِبَادِی * الَّذِینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولَئِکَ الَّذِینَ هَدَاهُمُ اللَّهُ وَأُولَئِکَ هُمْ أُولُو الألْبَابِ»(زمر/17و18) به بررسی و شناخت حقایق آن پرداخت. و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطیبین الطاهرین.

سوتیتر

ـ اهل تسنن در کتاب‌های «الفتن»، «الملاحم و الفتن» و «اشراط‌الساعه»، درباره شرایط ظهور و زمان و مکان آن، بحث کرده‌اند. آنها مکان ظهور را «مکه» می‌دانند؛ روایاتی نقل می‌کنند که به خروج و قتل نفس زکیه اشاره دارند. مسئله «یمانی» را به شکل شیعه ند‌ارند؛ بلکه به شخصی اشاره می‌کنند به نام قحطانی. در روایاتشان به «سید خراسانی» هم اشاره شده است.

ـ بنده پس از شیعه شدن، یک یهودی را ملاقات کردم که دقیقاً همان حرف‌های ابن کثیر را می‌زد. این یهودی، اول وهابی شد، بعد سنی شد و در آخر هم شیعه شد! من علت را از او پرسیدم. او در جواب، سخن ابن کثیر را بیان کرد که در منابع یهودیان و مسیحیان، خبر پیامبر آخرالزمان و دوازده جانشین پس از ایشان را دیده بودم؛ پس از اسلام آوردن از وهابیان آمریکا درباره این دوازده نفر پرسیدم. گفتند فقط رافضی‌ها ‌این ائمه دوازده‌گانه را دارند. گفتم مرکز رافضی‌ها کجاست؟ گفتند: قم. من به قم رفته و شیعه شدم!

ـ سر سختی گروه‌هایی از اهل سنت در برابر مهدویت، علی‌رغم نص صریح منابع آنها، تنها جنبه سیاسی دارد؛ مثلاً وهابی‌های سعودی ‌فکر می‌کنند که اگر این حقیقت را بیان کنند، به نفع ایران تمام خواهد شد و ایران از نظر سیاسی در کشورهای اسلامی موفق خواهد شد! پس نتیجه می‌گیرند برای اینکه «هلال شیعی» به رهبری ایران در منطقه، پا نگیرد، باید اعتقاد به امام زمان را خدشه‌دار کرد!

ـ بنده به این نتیجه رسیده‌ام که ریشه تمام ایرادهای وهابیت به شیعه، در منابع خود آنهاست! اگر پیروان وهابیت به کتب خود مراجعه نمایند، مسئله انتظار را خواهند دید؛ هرچند بسیار کمرنگ‌تر از شیعه. مسئله مدعیان مهدویت در جهان اهل تسنن، بسیار زیاد و حاد شده و این نشان دهندة آن است که مسئله انتظار در میان آنها ریشه دارد!

ـ برخی از متعصبان سنی و وهابی چون می‌بینند اسناد حقانیت شیعه، در صحاح شش‌گانه و نه‌گانه آنها ثبت است و یکی از علل عمده گرایش به تشیع را وجود همین روایات می‌دانند، برای بی‌اثر نشان دادن این اسناد، بحث جدیدی را با عنوان «ما ادخله الشیعه فی کتب السنّیه؛ آنچه که شیعه از روایات خود در کتب اهل سنت داخل کرده»!! مطرح می‌کنند؛ چون سئوالات بسیاری برای پیروان آنها پیش آمده؛ مثلاً می‌گویند: چگونه شیعیان زیادی در سراسر جهان هستند که تنها توسط کتب صحاح ستّه شیعه شده‌اند!

ـ با این اوضاع و احوال، باز معتقدم، در گذشته مشکلات مهدویت به مراتب بیشتر از این زمان بوده است؛ چون منابع درجه اول اسلامی در دسترس عموم قرار نداشت؛ اما الان با ورود پدیده CD، ورود ماهواره و اینترنت و پس از راه اندازی چاپخانه‌ها و انتشارات‌های بزرگ و تبدیل جهان به دهکده، همه و همه، باعث شده که حرف‌های بزرگان اهل سنت مانند امام فخر رازی، امام طبری، امام ابن حزم‌اندلسی و یا سخنان امام شافعی یا امام ابوداود سجستانی و حتی ابن تیمیه، که در طول حیات خود، در پنهان‌ترین زوایا و در کنج کتابخانه‌های شخصی و فارغ از ملاحظات سیاسی این زمان وهابیت، درباره مهدی آخرالزمان گفته و نوشته بودند، به سهولت در دسترس جهانیان قرار گیرد.

وقتی احساس غربت می کنید یادتان باشد که خدا همین نزدیکی است .

******

alizare1

alizare1
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : خرداد 1389 
تعداد پست ها : 6234
محل سکونت : یزد
دسترسی سریع به انجمن ها