حل مسئله بهترین راه برای رورویایی با مشکلات است.
 
چکیده: در هنگام پدید آمدن مشکل چه کاری درست است؟ آیا باید اجازه بدهیم آن مشکل به راحتی به جسم و روان ما آسیب بزند یا راه منطقی آن است که با آن روبه رو شویم و به عنوان مسئله ای به آن نگاه کنیم و به دنبال راه حل و برطرف کردن آن باشیم. در این نوشتار به مراحل چهارگانه حل مسئله می پردازیم.

تعداد کلمات 617 / تخمین زمان مطالعه 3 دقیقه
 
مرحله چهارگانه حل مسئله

مراحل حل مسئله

مرحله اول) تعریف مسئله

 نخستین اقدامی که هنگام مواجه شدن با یک تهدید یا مشکل می توانید انجام دهید، شناخت دقیق مسئله است. مشکلات و تعارض های اساسی را مشخص کرده، سپس فهرستی از اهداف خودتان تهیه کنید. در این مرحله از حل مسئله، افراد حمایت کننده، می توانند با ترغیب شما برای اتخاذ نگرشی عینی و درنظرگرفتن همه جنبه های مسئله، مفید و موثر باشند.[1]

در این گام، لازم است مسئله را در دو بخش مشخص کنیم:
یک بخش هدف و نقطه پایان است و بخش دیگر مسئله است. ممکن است که با چندین مانع یا مسئله روبه رو باشیم. از این رو، امکان دارد پیش از آنکه به هدف مطلوب خود نزدیک شویم، لازم باشد تا چند دوره حل مسئله را بگذرانیم.[2]
 

مرحله دوم) فهرست کردن راه حل های مختلف

 این مرحله که گام دوم حل مسئله است، سخت ترین بخش از فرایند حل مسئله به شمار می رود. بیشتر افرادی که ذهنشان در یک راه حل و نه راه حل های متعدد تثبیت شده، برای آفرینش و تولید راه حل های جانشین با مشکلات بسیاری مواجه می شوند. دو راه عمده وجود دارد که می توانید با استفاده از آنها راه حل های جانشین را به وجود آورید:
راه اول، استفاده از قواعد بارش فکری است:
  • تا همه ایده هایتان را یکجا جمع نکرده اید، هیچ گونه ارزشیابی با انتقادی در بارة آنها انجام ندهید؛
  • اجازه دهید هر فکری به ذهن بیاید، هیچ پیشنهادی احمقانه نیست؛
  • همه عقاید مشابه و حتی گزافه را هم در نظر بگیرید.
راه دوم، درگیر کردن دیگر افراد است. دیگران ایده هایی دارند که فرد مواجه شده با مسئله متوجه آنها نیست؛ چون او خود را به دیدن مسئله و دیدن تنها یک راه حل برای آن محدود می کند.[3]
 

مرحله سوم) تعیین سود و زیان های هر راه حل و ارزیابی آن

 گام بعدی مشخص کردن مزایا و معایب هریک از راه حل های ذکر شده در گام قبل است. مواردی از مزایا و معایب هریک از راه حل ها را مشخص کنید و سپس با در کنار هم قرار دادن سودمندی ها و زیان های هریک از آنها به ارزیابی و ارزش گذاری تک تک راه حل ها بپردازید.
 

مرحله چهارم) انتخاب بهترین راه حل

 پس از در نظر گرفتن وقت کافی برای تعریف مشکل و بررسی راه حل های مختلف، اکنون شما آماده اید تا درباره شیوه کار تصمیم بگیرید. اگر از مشکلات پیش رو شناخت کامل داشته و فهرستی از راه حل های مختلف را نیز تهیه کرده باشید، تصمیم گیری و انتخاب راه حل، بسیار ساده و آسان تر خواهد بود. نگاهی اجمالی به پاسخ های احتمالی بیندازید، کدام یک عملی تر و امکان پذیرتر است؟ پس از انتخاب مناسب ترین پاسخ، نتایج احتمالی آن را پیش بینی کنید. به یاد داشته باشید که در بیشتر موقعیت ها فقط یک شیوه کار درست وجود ندارد. پاسخ های ما به مسائل زندگی، قوت ها وضعف هایی دارند. اگر نخستین انتخاب شما مؤثر نیفتاد، باید انعطاف پذیر باشید و طرح های دیگر را آزمایش کنید.
 
منبع: کتاب «مهارت های زندگی»
نویسنده: سید مهدی خطیب

بیشتر بخوانید :
حل مسئله
مهارت های ارتباطی و حل مسئله
مهارت حل مسئله چیست؟
مراحل مهارت حل مشکل
ایراداتِ مهارت حل مسئله


 پی نوشت :
[1] . مهارت های زندگی، ج 1، ص 93.
[2] . شناخت درمانگری گروهی، ص ۲۵۴.
[3] . همان، ص ۲۵۴.