نماز جمعه از دیدگاه محقق حلی

نماز جمعه از دیدگاه محقق حلی
 

نماز جمعه یکی از واجبات است که باید به صورت جمعی و با وجود حاکم یا نماینده ی وی صورت گیرد، این نماز دو رکعت دارد و برای اقامه ی آن حضور حداقل پنج نفر الزامی است. به اعتقاد محقق، با وجود شرایطی این نماز واجب می شود که یکی از آن شرایط وجود سلطان عادل یا نماینده منصوب از طرف وی است. البته منظور ایشان از سلطان عادل تنها امام معصوم نیست و هر سلطان عادلی را شامل می شود، زیرا ایشان اشتراط سلطان عادل را به گفته فقهای شیعه اختصاص داده و قول ابوحنیفه را که وجود مطلق سلطان، عادل یا جائر است در مقابل این قول قرار داده، به علاوه ایشان بارها در شرایع و معتبر و آثار دیگر خود اصطلاح سلطان عادل را برای این مورد به کار برده است، در حالی که بیش تر مواردی که مرادش امام معصوم بوده از تعبیر « امام الاصل» استفاده کرده است. ولی با فرض این که منظور ایشان از سلطان عادل، امام معصوم هم باشد چون نایب امام را نیز گفته، پس با وجود فقیه عادلی که نایب امام معصوم است به نظر ایشان، نماز جمعه واجب می شود، اما اگر امام یا نایب ایشان نباشد، در این صورت محقق می گوید:
اذا لم یکن الامام موجوداً و لا من نصبه للصلوه و امکن الاجتماع و الخطبتان قبل یستحب ان یصلی جمعه و قیل لا یجوز و الاول اظهر(1)؛
هنگامی که امام و نماینده ی وی برای نماز نباشد ولی اجتماع مردم و ایراد خطبه ممکن باشد بعضی گفته اند نماز جمعه مستحب است و به نظر برخی جایز نیست، ولی نظر اول اظهر است.
محقق درباره ی این که چرا عدالت سلطان شرط وجوب نماز جمعه شده، می گوید:

چیزی که به خاطر آن نیابت جمعه بر اذن امام موکول شده عدالت وی است چرا که فاسق بیشتر متمایل به انجام خواست های و هواهای نفسانی خود است تا امور دارای مصلحت، و به همین دلیل بدون فرد عادل ریشه ی هرج و مرج و اختلاف به نحو احسن کنده نمی شود و دلیل دیگر این که چون فاسق نمی تواند امام و حاکم گردد، اهلیت نایب گرفتن برای این امور را نیز دارا نیست. (2)

محقق در این جمله ها علت شرط عدالت سلطان را برای نماز جمعه این می داند که چون وجوب جمعه اجتماع همگانی را در پی دارد و اجتماع همگانی نیز مظنه ی نزاع و درگیری است و برای جلوگیری از آشوب و هرج و مرج، وجود سلطان ضروری می باشد، ولی اگر فاسق باشد بیش تر به دنبال هوای نفس و خواهش های درونی خود است تا مصالح امت؛ پس درگیری و نزاع با وجود چنین سلطانی فروکش نمی کند، ولی اگر عادل باشد چنین نیست، زیرا وی دنبال مصالح امت است نه خواهش های درونی خود، به اعتقاد ایشان، نماز جمعه چون حضور همه افراد را در پی دارد باید آن را نماینده ی حاکم اقامه کند تا نزاع ایجاد نشود و اگر امام عادلی نبود اقامه ی نماز ممکن بود؛
بنابراین مستحب است؛ یعنی امامت جمعه از سمت هایی است که مخصوص حاکم است و انتخاب امام جمعه با وی می باشد، هم چنین امامت نماز عید با حاکم است. چون در آن نماز هم اجتماع همگانی و شرایط لازم برای نماز جمعه وجود دارد.

پی‌نوشت‌ها:

1. شرایع الاسلام، ص 76.
2. المعتبر، ج2؛ ص 280. ( عبارت قبلاً گذشت)

منبع مقاله: شریعتی، روح الله؛ (1347)، اندیشه سیاسی محقق حلی، قم: بوستان کتاب ( مرکز چاپ و نشر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم)، چاپ دوم.

ادامه مطلب


[ جمعه 18 اسفند 1396  ] [ 08:49 ب.ظ ] [ اعظم جلیلی ]
[ نظرات(0) ]

حکایت جالب مجنون و مرد نماز خوان

 

حکایت جالب مجنون و مرد نماز خوان

حکایت جالب مجنون و مرد نماز خوان 

مجنون و لیلی ماندگارترین روایت عاشقانه و عارفانه تاریخ زبان فارسی هستند.

مجنون هنگام راه رفتن کسی را به جزلیلی نمی دید روزی شخصی در حال نماز خواندن در راهی بود و مجنون بدون این که متوجه شود از بین او و مهرش عبور کرد مرد نمازش را قطع کرد و داد زد هی چرا بین من و خدایم فاصله انداختی مجنون به خود آمد و گفت من که عاشق لیلی هستم تورا ندیدم تو که عاشق خدای لیلی هستی چگونه دیدی که من بین تو و خدایت فاصله انداختم


ادامه مطلب


[ چهارشنبه 9 اسفند 1396  ] [ 09:28 ب.ظ ] [ اعظم جلیلی ]
[ نظرات(0) ]

درمحضرلاهوتیان...

عالمی که با نابینایان انس داشت
آیت الله میردامادی با بیان اینکه آن مرجع تقلید در عین مقام مرجعیت، بسیار خوش برخورد و اهل مزاح بودند، تصریح کرد: ایشان عالمی صاحب اخلاق الهی، سخاوت، بذل و بخشش بود.
وی خاطرنشان کرد: آیت الله مرعشی نجفی همه ساله دعوت نامه ای برای تمام نابینایان قم می فرستاد و آنها را به میهمانی مفصلی دعوت و در پایان میهمانی به هر یک از آنها وجهی تقدیم می کرد. هر گاه یکی از این نابینیان نام ایشان را میر پرسید: می فرمودند: بنده ناچیز خدایم.

ادامه مطلب


[ چهارشنبه 2 اسفند 1396  ] [ 12:15 ق.ظ ] [ اعظم جلیلی ]
[ نظرات(0) ]

نمازرحمت آسمانی

#حدیث_هفته 
امام صادق(ع): زمانی که نمازگزار به نماز می ایستد، از فضای آسمان بر زمین رحمت بر او نازل می شود.

(وسایل الشیعه ج3،ص21)
@namaz_khr


ادامه مطلب


[ چهارشنبه 25 بهمن 1396  ] [ 01:03 ق.ظ ] [ اعظم جلیلی ]
[ نظرات(0) ]

درمکتب امام خمینی (ره)

 

 

 

 امام خمینی (ره) و نماز

 

گردآوری و تنظیم: رسول سعادتمند




 

آموزش مسائل شرعی به بچه‌ها قبل از سن تکلیف

خانم فاطمه طباطبایی:

برخورد امام با بچه‌ها بعد از سن تکلیف تابع مسایل شرعی بود و آقا در مسایل شرعی با کسی شوخی نداشت. البته کاملاً در چارچوب شرع بودند. مثلاً هیچ وقت صبح بچه‌ها را از خواب بیدار نمی‌کردند که نماز بخوانند. معتقد بودند که خواب تکلیف ندارد.
عقیده داشتند که پیش از رسیدن به تکلیف باید کارهای خوب و بد و مسایل شرعی را به بچه‌ها گفت.(1)

وادار کردن بچه‌ها به نماز قبل از سن تکلیف

همسر امام:

امام کم نصیحت می‌کردند. از هفت سالگی در تربیت دینی دقت داشتند؛ یعنی می‌گفتند از هفت سالگی نماز بخوان. می‌گفتند این‌ها (بچه ‌ها) را وادار به نماز کن تا وقتی 9 ساله شدند عادت کرده باشند. من به ایشان می‌گفتم تربیت‌های دیگرشان با من، نمازشان با شما. شما بگو، من که می‌گویم گوش نمی‌کنند. خودشان مقید بودند و می‌پرسیدند، اما همین که بچه‌ها می‌گفتند نماز خوانده‌ام قبول می‌کردند و کنجکاوی نمی‌کردند.(2)

تشویق به نماز می‌کردند

آقای سیدرضا مصطفوی (نوه امام):

من هر موقع پیش امام می‌رفتم، مرا تشویق به خواندن نماز می‌کردند.(3)

چند کتاب جایزه دادند

آقای سیدرضا مصطفوی:

من هر موقع پیش امام می‌رفتم مرا تشویق به نماز می‌کردند. یادم می‌آید که وقتی 5 ساله بودم وارد اتاق آقا شدم، دیدم دارند نماز می‌خوانند، من هم پشت سر ایشان نماز خواندم. پس از نماز امام چند کتاب به من جایزه دادند.(4)

نمازت را خوب بخوان

آقای سید عمادالدین طباطبایی:

امام به من می‌فرمودند: «نمازت را خوب بخوان، چون پیامبران همیشه نماز می‌خواندند و نماز راه عبادت و حرف زدن با خداست و نمی‌شود نت به طور ظاهری با خدا حرف زد بلکه باید با گوش دل هم سخنان خدا را شنید».(5)

زود برو نمازت را بخوان


ادامه مطلب


[ چهارشنبه 11 بهمن 1396  ] [ 02:55 ق.ظ ] [ اعظم جلیلی ]
[ نظرات(0) ]

ارزیابی و آسیب شناسی نقش رسانه ها در گسترش فرهنگ نماز

 

 

بحث از گسترش فرهنگ نماز در رسانه ، بخشی از تبلیغ معارف دینی از رسانه یا به نحو دقیق تر بخشی از کارکرد رسانه دینی است که باید بخش های مختلف برنامه در این خصوص هماهنگ باشند.
اصولاً دو تصور از رسانه اسلامی وجود دارد؛ یکی : آنکه تأثیر پسوند اسلامی این مقدار است که برخی برنامه های اسلامی از این رسانه پخش می شود.
یعنی در تعدادی از برنامه های این رسانه تبلیغ اسلام صورت می گیرد. مانند اینکه فرض کنیم وظیفه تهیه برنامه های اسلامی فقط به عهده گروههایی مانند معارف اسلامی و مناسبت ها در صدا و سیماست و گروه هایی مانند فیلم و سریال ، اجتماعی ، اقتصادی و... در این باره مسؤولیتی ندارند.
تصور دوم: این است که وجود پسوند اسلامی به این معناست که مبانی و معارف اسلامی ساری و جاری در تمام برنامه هاست و در این صورت فقط گروههای معارف یا مناسبت ها عهده دار ساخت برنامه های اسلامی نیستند که البته تصویر دوم صحیح است . یعنی تحکیم مبانی و تبلیغ اسلام در همه بخش ها مورد توجه است و در کل رسانه هماهنگ صورت می گیرد. یعنی همچنان که گروه معارف تبلیغ می کند در سریال ها نیز تبلیغ غیر مستقیم صورت می گیرد.

 

از منظر دیگر نیز این موضوع قابل تبیین است ، به این بیان که برخی کارشناسان امور رسانه ها که برای رسانه های جمعی مانند رادیو و تلویزیون عمدتاً چند کارکرد، شامل آموزش و تربیت ، اطلاع رسانی و سرگرمی و تفریحی را مطرح می کنند، تفکیک اینها را از هم در موفقیت و تاثیرگذاری رسانه برای رسیدن به اهداف خود مضر می دانند. یعنی معتقدند رسانه باید در حالی که برنامه سرگرمی پخش می کند آموزش بدهد. یا آنگاه که آموزش می دهد، اطلاع رسانی کند.


ادامه مطلب


[ جمعه 29 دی 1396  ] [ 09:17 ب.ظ ] [ اعظم جلیلی ]
[ نظرات(0) ]

مهم‌ترین دلایل نماز نخواندن من !!

 

یکی از تفکرات خطرناکی که متاسفانه امروزه در بین مردم و مخصوصا نسل جوان رواج زیادی پیدا کرده است و برخی با تمسک به آن در صدد  شانه خالی کردن از مسئولیت های مادی و معنوی که بر عهده دارند هستند این تفکر انحرافی است که برای تقرب به خداوند تنها ایمان کافی است و نیازی به عمل نخواهد بود .

 

 


 

نماز

با جستجوی اجمالی در آیات و روایات اسلامی به این مطلب پی خواهیم برد که برخی از عبادات و اعمال بر بعضی دیگر ترجیح داشته و برتر می باشند که در این زمینه روایات متعددی بیان شده است و هر یک در صدد معرفی بهترین عبادات توصیه های طلایی را به مسلمانان بیان کرده اند اعمالی همچون تفکر که در روایات ثواب آن برتر از هفتاد سال عبادات معرفی شده است.

و یا انتظار فرج که در روایات بهترین اعمال امت در زمان غیبت امام معصوم بیان شده است .

 

اما آنچه در این میان از اهمیت خاصی برخوردار است و نه تنها به عنوان برترین اعمال بلکه به عنوان ستون و رکن دین معرفی شده است چیزی نیست مگر نماز که با وجود آن خیمه اسلام بنا می شود و در صورت فقدان عبادات دیگر نیز نه تنها بهتر نبوده بلکه هیچ ارزشی نخواهند داشت، چنانچه امام صادق علیه السلام می‌فرماید:

 

«در پاسخ به سوال برترین اعمال و محبوبترین آنها نزد خداوند: بعد از معرفت [خدا] چیزی برتر از این نماز نمی شناسم مگر نمی بینی که بنده صالح عیسی بن مریم، گفت: مرا به نماز سفارش کرد.»[الکافی،ج3،ص264]

 

اما با این حال کم نیستند کسانی که با  تمسک به دلائل مختلف از انجام این واجب الهی طفره می روند و به هر صورت در صدد هستند تا نقش نماز را در مسلمانی افراد کم نور جلوه دهند و مسائل و موضوعات دیگر را جایگزین آن کنند.

 

در این مقاله قصد داریم با مصاحبه ای مجازی با افرادی که اهمیت زیادی برای نماز قائل نیستند به بررسی دلائل آنان برای ترک نماز بپردازیم تا با پاسخی که از آیات و روایات به این افراد داده می شود به جایگاه ارزشمند نماز در دین اسلام اشاره کنیم .

 

 

 

من به این دلائل نماز نمی خوانم:

 

دلیل اول: تفکرات انحرافی در نسل جوان

 

یکی از تفکرات خطرناکی که متأسفانه امروزه در بین مردم و مخصوصا نسل جوان رواج زیادی پیدا کرده است و برخی با تمسک به آن در صدد شانه خالی کردن از مسۆلیت های مادی و معنوی که بر عهده دارند هستند این تفکر انحرافی است که برای تقرب به خداوند تنها ایمان کافی است و نیازی به عمل نخواهد بود .

 

 

برخی از افراد با تکیه بر این دلیل که ما در گناهان غرق شده ایم و نماز خواندن و نخواندن ما دیگر فائده ای ندارد، مناجات و گفتگو با خداوند متعال را به کلی از زندگی خود حذف می کنند و نا امید از رحمت و مغفرت خداوند متعال در لجن زار گناه و معصیت غوطه ور می مانند

 

 

تاریخ این تفکر انحرافی را می توان در فرقه «مرجئه» جستجو کرد که از خطرناک ترین طوائف بر ضد امت اسلامی بودند و هدف آنها مباح نمودن تمام امور در اخلاق و عمل بود، چرا که به اعتقاد آنها تنها ایمان و اعتقاد قلبی برای تقرب به خداوند کافی بوده و اعمال و عبادات از هیچ ارزشی برخوردار نیستند. و آنچه سبب نجات انسان می شود ایمان اوست نه اعمال و عبادات او .[اصول الحدیث و احکامه فی علم الدرایه،ص249]

این تفکر که امروزه و در قرن حاضر تنها کلمات آن فرق کرده است، طرفدارانی را به خود اختصاص داده است و برخی از افراد با تمسک به این جمله که برای تقرب به خداوند متعال و بنده خوب بودن تنها پاک بودن دل کافی است از انجام بسیاری از واجبات شانه خالی می کنند و با این حال خود را نیز بنده خداوند معرفی می کنند.

 

پاسخ: خداوند متعال با بیان آیات متعددی در قرآن مجید به مبارزه با این تفکر انحرافی پرداخته است و آنچه را سبب موفقیت و خوشبختی انسان در زندگی مادی و معنوی می شود را ایمان به همراه عمل صالح معرفی کرده است:

 

«إِنَّ الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّکاةَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَ لا هُمْ یَحْزَنُون: کسانى که ایمان آورده و کارهاى شایسته کرده و نماز بر پا داشته و زکات داده‏اند، پاداش آنان نزد پروردگارشان براى آنان خواهد بود؛ و نه بیمى بر آنان است و نه اندوهگین مى‏شوند»[البقرة :  277]

 

علاوه بر آنکه هیچ گاه نا فرمانی خداوند متعال و ترک واجبات و انجام محرمات سبب پاکی دل نخواهد شد بلکه در مقابل سبب می شود که قلب انسان روز به روز تاریک تر شود تا کار به جایی برسد که این تاریکی و سیاهی دل سبب انکار خداوند متعال شود.چنانچه در روایات اسلامی پیرامون گناه ،تعابیر مختلفی در این زمینه وارد شده است.

 

 

جماعت

دلیل دوم: خواهی نشوی رسوا همرنگ جماعت شو

 

این ضرب المثل از جمله خطرناک ترین ضرب المثل هایی است که برخی از آن به شدت سوء استفاده کرده و انجام محرمات و ترک واجبات در دین را با این کلام کوتاه توجیه می کنند.که در موضوع دلیل تراشی برای ترک نماز ، یکی از دلائل عمده افراد برای ترک این فریضه الهی این است که افراد زیادی  در جامعه  نماز نمی خوانند و ما نیز می خواهیم همرنگ جماعت شویم.

 

پاسخ: خداوند متعال در آیات الهی یکی از اسرار خوشبختی و موفقیت افراد در زندگی فردی و اجتماعی را اجتناب از همرنگ شدن با جماعت فاسد بیان می کند، چرا که با همرنگ شدن با آنها، سیلابی از فساد و تباهی در جامعه جریان پیدا خواهد کرد که دیگر نمی توان مانع آن شد و مسلم است که مسیر این سیلاب به جز دریای هلاکت و گمراهی نخواهد بود و به همین جهت خداوند متعال به پیامبر اکرم می فرماید:

 

«قُلْ لا یَسْتَوِی الْخَبیثُ وَ الطَّیِّبُ وَ لَوْ أَعْجَبَکَ کَثْرَةُ الْخَبیثِ فَاتَّقُوا اللَّهَ یا أُولِی الْأَلْبابِ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُون : بگو: «پلید و پاک یکسان نیستند، هر چند کثرت پلید[ها] تو را به شگفت آوَرَد. پس اى خردمندان، از خدا پروا کنید، باشد که رستگار شوید.»[المائدة:  100]

 

 

ادامه مطلب...

ادامه مطلب


[ یک شنبه 24 دی 1396  ] [ 09:20 ب.ظ ] [ اعظم جلیلی ]
[ نظرات(0) ]

نماز از دیدگاه معصومین (علیهم السلام)

 

 

نماز از دیدگاه معصومین (علیهم السلام)
نماز از دیدگاه معصومین (علیهم السلام)
 




 
پیش تر مطالبی درباره ی نماز و حقوق آن و... گفتیم، اینک نماز را از دیدگاه نظری و سیره ی علی ائمه علیه السلام بررسی می کنیم:

ویژگی های نماز در احادیث ائمه علیه السلام:

مثل نماز همانند نهری جاری است:

« أرأیتم لو أن بباب أحدکم یغتسل منه خمس مرات هل یبقی من درنه من شیء؟ قالوا لا قال فذلک مثل الصلوات الخمس یمحو الله بهم الخطایا؛ (1)
آیا اگر مشاهده کردید که جوی آبی بر منزل یکی از شما باشد که هر روز پنج بار در آن شست و شو کند، آیا از چرک و ناپاکی او چیزی باقی می ماند؟ گفتند: نه، فرمود این مثل نمازهای پنج گانه است که خداوند گناهان را به وسیله ی آن ها محو می کند.»

مثل نماز مانند ستون خیمه دین است:

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: «مثل الصلاه مثل عمود الفسطاط اذا ثبت العمود نفعت الاطناب و الاوتاد و الغشاء و اذا انکسر العمود لم ینفع طنب و لا وتد و لا غشاء؛ (2) مثل نماز مانند ستون خیمه است، هرگاه ثابت و استوار باشد طناب ها و میخ ها مفید خواهند بود و هرگاه ستون شکسته شود از میخ و طناب و پرده سودی حاصل نشود. »
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: موضع الصلوه من الذین کموضع الرأس من الجسد؛ (3)

نماز در دین، مانند نسبت سر به جسد است:

جایگاه نماز در دین همانند جایگاه سر در بدن است. »

نماز سیمای مکتب:

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله « لکل شیء وجه و وجه دینکم الصلاه؛ (4)
برای هر چیزی نمایی (ظاهری) است و نمای دین شما نماز است. »

نماز پرچم اسلام:

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: علم الاسلام الصلوه؛ (5) نماز پرچم (علامت) اسلام است. »

نماز وسیله قرب الهی و معراج مؤمن:

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در این باره می فرمایند: « الصلوه قربان کل تقی؛ (6) نماز مایه قرب هر انسان متقی است. »
« الصلوه معراج المومن؛ (7) نماز معراج مومن است. »

نماز نشانه ی شیعیان

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
« امتحنوا شیعتنا عند مواقیت الصلاه کیف محافظتهم علیها؛ (8) شیعیان ما را به هنگام نماز امتحان کنید که چگونه بر آن محافظت دارند. »

نماز اولین محاسبه در قیامت

امام باقر علیه السلام می فرمایند:
« إن اول ما یحاسب به العبد الصلاه فإن ما سواها؛ (9) اولین چیزی که بنده برای آن محاسبه می شود نماز است پس اگر پذیرفت شد، ( اعمال ) غیر آن، پذیرفته می شود.

ترک نماز و استخاف آن در احادیث

با توجه به روایات بسیار در اهمیت نماز، از جمله کلام پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله که « لا خیر فی دین لا صلوه فیه » می توان به اهمیت نماز و نیز تبعات ترک نماز و سستی در آن پی برد.
قرآن در سوره ماعون به نمازگزارانی که در نماز سهل انگاری می کنند، وعده « ویل » می دهد:
« فویل للمصلین الذین هم عن صلاتهم ساهون؛ (10)
وای بر نمازگزارانی که در نمازشان سهل انگاری می کنند. »
امام صادق علیه السلام می فرمایند: « لا حظ فی الإسلام لمن ترک الصلوه؛ (11)
هر کس نماز را ترک کند بهره ای از اسلام ندارد. »
پیامبر اکرم (ص) می فرمایند:« من ترک الصلوه متعمدا فقد کفر؛ (12)
هر که نماز را به عمد ترک نماید، پس کافر گشته است.»
پیامبر اکرم (ص) هنگام رحلت خود فرمودند:
« لیس منی استخف بصلوته لا یرد علی الحوض لا و الله لیس منی من شرب مسکرا لا یرد علی الحوض لا والله؛ (13)
کسی که نمازش را سبک بشمارد از من نیست. بر من در حوض کوثر وارد نخواهد شد، نه به خدا قسم، از من نیست کسی که مسکری (مست کننده ای) بنوشد، بر من در حوض کوثر وارد نخواهد شد، نه به خدا قسم (نخواهد شد). »
همان گونه که انبیای الهی همواره بر نماز و اهمیت آن تأکید داشته اند، امامان معصوم نیز به این امر اهتمام داشته اند.
« قال ابو الحسن الاول علیه السلام: لما حضرت ابی الوفاه، قال لی: یا بنی لا ینال شفاعتنا من استخف بالصلاه؛ (14)
ابو بصیر گفت: امام کاظم، فرمود: هنگامی که پدرم را مرگ رسید، به من فرمود: ای پسرم کسی که نمازش را سبک بشمارد، به شفاعت ما نخواهد رسید. »
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند: « لا تنال شفاعتی غدا من اخر الصلوه المفروضه بعد وقتها؛ (15)
در روز قیامت شفاعت من به کسی که نماز واجب را بعد از وقتش تاخیر اندازد، نمی رسد.»
امام صادق علیه السلام نیز قبل از شهادت و فراخواندن تمام خویشاوندان خود خطاب به آن ها می فرماید:
« إن شفاعتنا لا تنال مستخفا بالصلوه؛ (16)
شفاعت ما به (کسی که) نماز را سبک شمارد، نمی رسد. »

نماز وسیله مهار شیطان

همان گونه که در قرآن کریم امر شده است که از صبر و نماز استعانت بجویید، در احادیث هم بر توانای نماز در تسهیل امور و دفع شیطان تاکید شده است. احادیث زیر بر نقش یاری گری نماز در مقابله با شیطان تاکید دارند:
پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله می فرمایند:
« لا یزال الشیطان ذعرا من المؤمن ما حافظ علی الصلوات الخمس فاذا ضیعهن تجرأ علیه و اوقعه فی العظام؛ (17)
تا زمانی که مومن بر نمازهای پنج گانه محافظت می کند، شیطان از او هراسان است، و هنگامی که آن ها را ضایع کرد بر او جرأت پیدا کرده و در گناهان کبیره او را وارد می کند. »
امام مهدی (عج) می فرمایند:
« ما ارغم الشیطان بشیء مثل الصلوه فصلها و ارغم انف الشیطان؛ (18)
هیچ چیزی همانند نماز بینی شیطان را نمی کوبد پس آن را به جا آور و بینی او را بکوب. »
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله: « الصلوه تسود وجه الشیطان؛ (19)
نماز روی شیطان را سیاه می کند. »

نماز و ثواب واقعی آن

آنچه در روایات به عنوان ثواب واقعی نماز مطرح شده است، اغلب آمرزش گناهان است.امام علی علیه السلام می فرماید:
« من اتی الصلوه عارفا بحقها غفرالله له؛ (20)
هر کس نماز بگزارد در حالی که به حق آن آشنا باشد خداوند او را می آمرزد. »
همچنین ایشان می فرمایند:
« تعاهدوا امر الصلوه و حافظوا علیها و استکثروا منها و تقربوا بها... و انها لتحت الذنوب حت الورق و تطلقها اطلاق الربق و شبهها رسول الله صلی الله علیه و آله بالحمه تکون علی باب الرجل فهو یغتسل منها فی الیوم و اللیله خمس مرات فما عسی ان یبقی علیه من الدرن؛ (21)
امر نماز را به یکدیگر سفارش کنید و بر آن محافظت نمایید و آن را بسیار به جا آورید و به وسیله آن تقرب بجویید... که نماز گناهان را مانند ریختن برگ از درخت، فرو می ریزد و همچون باز شدن بندها، آدمی را رها می کند و رسول خدا صلی الله علیه و آله نماز را به چشمه آب گرم تشبیه فرمود که در مجاورت خانه شخص باشد و او در شبانه روز پنج مرتبه در آن شست و شو کند، پس بر این شخص چرک و کثافتی باقی نخواهد ماند. »
ثواب فوق، در روایات، معمولا برای دو رکعت نماز ذکر شده است.
امام صادق علیه السلام فرموده است:
« من صلی رکعتین یعلم ما یقول فیهما، انصرف و لیس بینه و بین الله عزوجل ذنب إلا غفره له؛ (22)

ادامه مطلب


[ سه شنبه 12 دی 1396  ] [ 09:06 ب.ظ ] [ اعظم جلیلی ]
[ نظرات(0) ]

آیا نماز، می‌تواند مصداقی از شکر پروردگار باشد ؟

 

 

خداوند در قرآن می‌فرماید: «ان اشکر لی»؛ حال آیا آیه یا روایتی داریم که بگوید یکی از موارد شکر خداوند به‌وسیله نماز خواندن است؟

وارث : ماهیت اصلی نماز، تحقق جنبه عبودیت و بندگی انسان در برابر خداوند است که در قالب انجام عملی معیّن و دارای قیود و شروط خاص انجام می‌پذیرد. نماز قبل از آن‌که نشانه تشکر از خداوند باشد یک تکلیف دینی و دستوری الهی است و چه انسان در مقام تشکر باشد و چه نباشد تبعیت از فرمان الهی را برخود لازم می‌داند.
 

آیا نماز، می‌تواند مصداقی از شکر پروردگار باشد ؟
 

با این حال؛ اثبات شکر بودن نماز به این معنا نیست که علت اصلی تشریع نماز را برای تشکر از خداوند می‌دانیم و معتقد باشیم؛ نماز برای شکرگزاری واجب شده است و هیچ حکمت و فلسفه دیگری ندارد. اگر چنین بود، می‌توانستیم به‌جای نماز به گونه دیگری خدا را شکر کنیم و دیگر لزومی در نماز نبود. اما می‌دانیم که به هر حال، نماز واجب است؛ چه شکر دیگری وجود داشته باشد یا نه؛ و این نشان از آن دارد که تشکر از خداوند تنها بخشی از، علت وجوب نماز می‌باشد و علت‌ها و حکمت‌های دیگری نیز برای وجوب نماز وجود دارد که در روایات بیان شده است.[1]

حال با توجه به این نکات با دو استدلال، شکر بودن نماز را اثبات می‌کنیم:

1. خداوند در ابتدای سوره کوثر می‌فرماید: «إِنَّا أَعْطَیْناکَ الْکَوْثَرَ * فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَ انْحَرْ»؛[2] ما به تو کوثر عطا کردیم،‏ اکنون که چنین است براى پروردگارت نماز بخوان و قربانى کن. حرف «فاء» در ابتدای آیه حرف ربط بوده که سببیت را می‌رساند[3] و معنا چنین می‌شود که؛ بر این نعمت، خداوند را شکر کن که این شکر با نماز و قربانی می‌باشد.[4] پس از این آیات؛ شکر بودن نماز بر نعمت‌ها به‌دست می‌آید.

2. شکر خداوند به‌وسیله انجام عبادات و ترک محرمات نیز محقق می‌شود؛ امام صادق(ع) در این‌باره می‌فرماید: «کمترین حد شکر این است که نعمت را از طرف خدا دیده و علتى را که مورد علاقه قلب و جالب توجه باشد براى نعمت نتراشد، و تنها علت و سبب‏ نعمت را خدا دانسته، و به آنچه او عطا می‌کند راضى باشد، و به وسیله نعمت‌هاى او معصیت و مخالفت اوامر و نواهى او نکند. پس در هر حال و در همه وقت بنده شکرگزار خدا باش، تا خداى خود را در هر مورد پروردگار بخشاینده و مهربان بینى».[5]

حال نماز نیز از مواردی است که امر خداوند بر آن تعلق گرفته و شامل این حکم عام می‌شود؛ هر شخصی که این امر خداوند را انجام دهد؛ مرتبه‌ای از شکر خداوند را انجام داده است.

 

[1]. ر.ک: شیخ صدوق، علل الشرائع، ج 2، ص 317، قم، کتاب فروشی داوری،چاپ اول، 1385ش؛ «اسرار و فلسفه نماز در مذهب شیعه»، سؤال 13873.
[2]. کوثر، 1 - 2.
 
[3]. صافی، محمود بن عبدالرحیم، الجدول فی اعراب القرآن، ج 30، ص 413، دمشق‏، بیروت، دارالرشید، مؤسسة الإیمان، چاپ چهارم، 1418ق.
 
[4]. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه، بلاغی‏، محمد جواد، ج 10، ص 837، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش.
 
[5]. منسوب به امام صادق(ع)، مصباح الشریعة، ص 24، بیروت، اعلمی، چاپ اول، 1400ق؛ نیز ر.ک: شریف الرضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة، محقق، صالح، صبحی، ص 527، قم، هجرت، چاپ اول، 1414ق.

 


ادامه مطلب


[ یک شنبه 3 دی 1396  ] [ 10:09 ب.ظ ] [ اعظم جلیلی ]
[ نظرات(0) ]

ترویج فرهنگ نماز در جامعه فساد را کمرنگ می‌کند

 

رئیس ستاد اقامه نماز استان همدان:

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
همدان- رئیس ستاد اقامه نماز استان همدان با بیان اینکه نماز شکاف‌ها و فساد را در جامعه کم می‌کند، گفت: نماز وسیله‌ای برای رشد و بالندگی انسان‌هاست که اجتماع را می‌سازد.

به گزارش خبرنگار مهر، حجت‌الاسلام‌ سید مرتضی حسنی حلم ظهر سه‌شنبه در شورای اقامه نماز شهرستان همدان بابیان اینکه نماز باید انسان را تربیت کند و جامعه را به سمت تعالی ببرد، اظهار داشت: آنان که امام حسین(ع) را به شهادت رساندند و نیز آنان که در بسیاری از جنگ‌ها با حضرت علی(ع) جنگیدند نماز می‌خواندند و ازنظر امام علی(ع) جنگ ما به خاطر نماز است.

وی با تأکید بر اینکه نمازی که انسان را مسئولیت‌پذیر، قدرشناس و فرهنگ پذیر کند نماز موردنظر ائمه(ع) بوده است، افزود: نماز، برخی را به قعر جهنم می‌برد و برخی را به تکامل و صعود می‌رساند.

رئیس ستاد اقامه نماز استان همدان خطاب به افرادی که دارای تمکن هستند، گفت: در قرآن سفارش شده که اقامه نماز بر عهده کسی است که تمکن دارد و تمکن تنها دارایی مالی نیست.

حجت‌الاسلام‌ حسنی حلم با تأکید بر اینکه این افراد باید بستر مناسب را برای اقامه نماز در سطوح مختلف جامعه فراهم کنند، اضافه کرد: خواندن نماز یک وظیفه فردی است، اما اقامه نماز وظیفه اجتماعی و حکومتی و نیز بر عهده کسی بوده که حرفش نافذ است و مردم سخنان او را می‌پذیرند و این می‌تواند تمکن سیاسی، مالی، اجتماعی و یا فرهنگی باشد.

وی همچنین به سخنان حضرت علی(ع) در زمان خلافت و خطاب به استاندارانش اشاره و عنوان کرد: ایشان فرموده‌اند که اعمال شما تابع نماز شماست.

رئیس ستاد اقامه نماز استان همدان بابیان اینکه اگر خواهان جامعه‌ای سالم و به دور از ناهنجاری‌ها هستیم باید نماز را هم در درون خود و هم در سطح جامعه ترویج دهیم، ادامه داد: نماز شکاف‌هایی چون اختلاف فرهنگی و اقتصادی و فساد را در جامعه کم کرده و انسان را باادب، خداشناس خداترس و مسئولیت‌پذیر می‌کند.

حجت‌الاسلام‌ حسنی حلم با عنوان این نکته که نماز وسیله‌ای برای رشد و بالندگی انسان‌هاست که اجتماع را می‌سازد، یادآور شد: امام خمینی(ره) و تمام شهدای انقلاب تا شهدای امروز، نماز خواندند و در دلها نفوذ کردند.

وی همچنین به شهید رجایی به‌عنوان کسی که نسل جدید او را ندیده‌اند اما این سخن وی را شنیده اند که «به نماز نگویید کاردارم، به کار بگویید وقت نماز است» اشاره کرد و گفت: شهید رجایی با همین جمله در ذهن جوان امروز ماندگار شده است.

حجت‌الاسلام‌ حسنی حلم بابیان این نکته که هر که برای نماز کار کند پشیمان نمی‌شود، افزود: در هر کاری پشیمانی است اما هرچه برای ترویج نماز در درون انسان‌ها کار شود جامعه آباد می‌شود.


ادامه مطلب


[ یک شنبه 26 آذر 1396  ] [ 09:50 ب.ظ ] [ اعظم جلیلی ]
[ نظرات(0) ]