0
ویژه نامه ها
مفهوم یونانی تاریخ

مفهوم یونانی تاریخ

یونانیان مسیر تاریخ را انعطاف پذیر و برای یک ارادهی انسانی فرهیخته به روی تعدیل سودمند گشوده میدیدند. هیچ اتفاقی اجتناب ناپذیر نیست. شخصی که...
گرایش ضدتاریخی اندیشه‌ی یونانی

گرایش ضدتاریخی اندیشه‌ی یونانی

آفرینش تاریخ علمی به دست هرودوت جالب است، زیرا او اهل یونان باستان بود و اندیشه ی یونان باستان به طور کلی گرایش مسلط بسیار مشخصی دارد که نه تنها...
آفرینش تاریخ علمی

آفرینش تاریخ علمی

تاریخ یونان افسانه نیست، تحقیق است؛ کوششی است برای یافتن پاسخ پرسشهای معین دربارهی اموری که انسان خود را در مورد آن نادان تشخیص می دهد. یزدان...
اسطوره و تاریخ یزدان‌سالار

اسطوره و تاریخ یزدان‌سالار

از آنجا که فکر نمیکنم هیچ یک از این مراحل در خارج از منطقهی مدیترانه، یعنی اروپا، خاور نزدیک از مدیترانه تا بین النهرین، و سواحل شمالی آفریقا...
ذات هویت ایرانی

ذات هویت ایرانی

متن پیش رو با عنوان ذات هویت ایرانی است که روزنامه همشهری در گفت و گو با دکتر موسی نجفی، تاریخدان برجسته ی کشورمان به رشته تحریر در آمده است.
باستان‌شناسی و تاریخ

باستان‌شناسی و تاریخ

مومیلیانو، در آغاز پیام تسلیت موقری که به مناسبت مرگ میخاییل روستووزف منتشر نمود، با یادآوری «تأثیر فراموش ناشدنی‌ای» که این مرد با انتشار کتاب...
تاریخ و داستان: ذهنیت در داستان‌های عامیانه‌ی مدرن

تاریخ و داستان: ذهنیت در داستان‌های عامیانه‌ی مدرن

بسیاری از مورخان اجتماعی اروپای مدرن، به سبب دوری‌شان از فرهنگ، یا نداشتن منابعی که باید الهام‌بخش آثارشان باشد، بی‌اختیار از داستان‌هایی که...
تاریخ فکری: هدف‌ها و روش‌ها

تاریخ فکری: هدف‌ها و روش‌ها

سی و یک سال پیش، پری میلر کتاب خود با نام ذهن نوین انگلستان را منتشر ساخت. با وجود آنکه این کتاب در زمان انتشار کمتر مورد توجه قرار گرفت و حتی...
آنچه مورخان انجام می‌دهند و فیلسوفان می‌گویند

آنچه مورخان انجام می‌دهند و فیلسوفان می‌گویند

بسیار ضروری است که نظریه‌ی فلسفی همه‌ی واقعیات مختص به حوزه‌ای را که به آن می‌پردازد، مدنظر قرار دهد... و هیچ یک از آنها را، نه نادیده بگیرد،...
زمره‌شناسی (2)

زمره‌شناسی (2)

اکنون به اندازه‌ی کافی تجربه اندوخته‌ایم تا از توانایی‌ها و محدودیت‌های پژوهش‌های زمره‌شناسانه آگاهی یابیم. برخی اشتباهات و کاستی‌ها، پیامد ناگزیر...
زمره‌شناسی (1)

زمره‌شناسی (1)

در چهل سال گذشته، زیست‌نگاری جمعی (به اصطلاح مورخان مدرن)، سیره‌سنجی جمعی (به اصطلاح دانشمندان علوم اجتماعی)، یا زمره‌شناسی (به اصطلاح مورخان...
تاریخ روانی و تاریخ فکری

تاریخ روانی و تاریخ فکری

اهمیت فزاینده‌ی تاریخ روانی، نه تنها به دلیل میزان رو به فزونی آثار انتشار یافته در این حوزه، بلکه از طریق حجم مجادلاتی که برانگیخته است، شایان...
تاریخ کمّی

تاریخ کمّی

تاریخ کمّی امروزه هم در اروپا و هم در ایالات متحده، سکه‌ی رایج بازار علم است. از دهه‌ی 1930 تاکنون به طور فزاینده‌ای از منابع کمّی و محاسبه و...
تاریخ علمی، تاریخ معاصر و علوم سیاسی

تاریخ علمی، تاریخ معاصر و علوم سیاسی

یکی از نشانه‌های فکری زمان ما، بحران ژرفی است که آگاهی تاریخی نسل ما گرفتار آن شده است. در زمانه‌ی دو جنگ جهانی، پیدایش اشکال جدید حکومت‌های...
رویکرد تاریخی- فرهنگی به روان‌شناسی دین: چشم‌اندازهایی برای پژوهش میان‌رشته‌ای

رویکرد تاریخی- فرهنگی به روان‌شناسی دین: چشم‌اندازهایی برای پژوهش میان‌رشته‌ای

روان‌شناسی دین- به ویژه به مثابه‌ی یک رشته‌ی دانشگاهی- از نگاه بسیاری هنوز چیزی عجیب و غریب به نظر می‌رسد و یا آن را غیرممکن می‌دانند. عموماً...
سودمندی و ناسودمندی روان‌شناسی برای تاریخ

سودمندی و ناسودمندی روان‌شناسی برای تاریخ

تقریباً یک سده پیش، فردریش نیچه، آن فرزند خلف مکتب فقه‌اللغة آلمانی که سرمست تاریخ بود، علیه تورم لجام گسیخته‌ی تاریخ در زندگی عصر خویش داد سخن...
کاربردهای نظریه، مفاهیم و مقایسه در جامعه‌شناسی تاریخی

کاربردهای نظریه، مفاهیم و مقایسه در جامعه‌شناسی تاریخی

مطالعه‌ی جامعه‌شناختی تاریخ، به تازگی در جامعه‌شناسی آمریکایی جایی برای خود باز کرده است. اگرچه پژوهش تاریخی، در سنت جامعه‌شناسی اروپای سده‌ی...
سفرنامه‌ی یک زائر

سفرنامه‌ی یک زائر

ابوعبدالله محمدبن عبدالله بن محمدبن ابراهیم لواتی، مشهور به ابن بطوطه در اوایل سده هشتم در طنجه چشم به جهان گشود. در سن22 سالگی با هدف زیارت...
محمل شرعی برای زیاده‌خواهی ممدوح

محمل شرعی برای زیاده‌خواهی ممدوح

ابواسحاق ابراهیم بن عبدالله بن ابراهیم نمیری، مشهور به ابن الحاج از ادبای بزرگ اندلسی است که به سال 713ق. در غرناطه زاده شد و به سرعت مراحل تکامل...
سودای بازگشت به دربار

سودای بازگشت به دربار

شمس الدین ابوعبدالله محمدبن احمدبن ابی‌بکر بن مَرزوق عَجیسی تلمسانی از مشاهر رجال فرهنگی سیاسی مغرب در قرن هشتم بود که برخلاف معاصرانش شهرت کمتری...