فلسفه

تشخّص در فلسفه صدرالمتألهين

تشخّص در فلسفه صدرالمتألهين
در ميان فلاسفه اسلامى صدرالمتألهين مهمترين فيلسوفى است كه مسئله تشخّص را مطرح و در اين باب رساله مستقلى نگاشته است. او مسئله تشخّص را در آثار مختلف خود مورد بحث قرار داده است، اما بحث ما در اينجا عمدتاً ناظر به سه اثر از اين آثار است كه به ترتيب عبارتند از: كتاب الاسفارالاربعة، كتاب الشواهدالربوبية، و بالاخره «رسالة فى التشخص». مندرجات اين آثار مكمل يكديگر تلقى خواهد شد. ادامه ...

زندگی علمی . سیاسی و فرهنگی فارابی

زندگی علمی  . سیاسی و فرهنگی فارابی
على‏رغم آن كه نوعى اجماع نظر وجود دارد كه ابونصر فارابى مؤسس فلسفه اسلامى(1) و بنيان‏گذار فلسفه سياسى است و در عصر خويش «معلم مطلق» و در همه زمان‏ها او را «معلم ثانى» بعد از ارسطو لقب داده‏اند؛ اما آن چه عجيب مى‏نمايد و محققان علاقه‏مند به انديشه وى را متحير كرده، اين است كه ايشان با وجود كثرت آثار و تأليفات، شرح حال زندگى و تحصيلات و مسافرت‏ها و نحله فكرى و روابط اجتماعىِ خويش را به تقرير در نياورده است و اطلاعاتى از خود به جا نگذاشته است و يا به ادامه ...

اراده الهی و نفی موجبیت

اراده الهی و نفی موجبیت
آيا فقط رابطه على و معلولى بين پديده‏هاى عالم و خالق آنها وجود دارد؟ يا اينكه در بين خود اين پديده‏ها نيز مى‏توان به چنين رابطه‏اى دست‏يافت؟ و در اين صورت ربط اين پديده‏ها با علت العلل خود چگونه تبيين مى‏شود؟ اينها از مهمترين مسائل فلسفه اولى‏ست. گروهى بر اين باورند كه رابطه موجبيت فقط بين خالق و مخلوق مى‏تواند تصويرى داشته باشد حال نتيجه چنين تفكرى ايمان بيشتر به خالق هستى است چنانكه اشاعره ملتزم‏اند يا آنكه با نفى رابطه عليت‏بين پديده‏ها علت العلل نيز از ديار هستى ادامه ...

سعادت غايي و عشق الهي

سعادت غايي و عشق الهي
آن چه در پي مي‌آيد متن سخنراني پروفسور ونسان برومر* ‌مي‌باشد كه در تاريخ شنبه 21 مهر ماه 1380 برابر با 13 اكتبر 2001 ميلادي تحت عنوان "سعادت غايي و عشق الهي" در دانشگاه شيراز ايراد، و هم‌زمان توسط دكتر قاسم كاكايي به فارسي ترجمه، و سپس به تقاضاي جمع كثيري از دانشجويان چاپ و منتشر شده است. لازم به ذكر است كه اصل اين مقاله در شمارة هفتم فصلنامه انديشه ديني دانشگاه شيراز به چاپ رسيده است ادامه ...

عرض ذاتي به عنوان معيار تمايز علوم

عرض ذاتي به عنوان معيار تمايز علوم
در اين مقاله ابتدا معيارهاي طبقه بندي علوم بررسي شده سپس قول مشهور مبني بر تمايز موضوعات به عنوان معيار تمايز علوم و نيز رابطة موضوع علم با عرض ذاتي مورد نقد و بررسي قرار گرفته است. آن گاه اقوال مختلف در باب چيستي عرض ذاتي بررسي شده و رابطة عرض ذاتي با ماهيت موضوع علم بيان گشته و دو اشكال مهم كه در تعريف عرض ذاتي وجود دارد مطرح شده و پاسخ‌هاي مختلف مورد نقد و بررسي قرار گرفته است. ادامه ...

آشنایی با مکتب شیراز

آشنایی با مکتب شیراز
پس از رحلت غياث‏الدين منصور، به علت اوضاع و احوال سياسي و برخوردهاي اعتقادي و قويتر شدن حكومت مركزي صفويه، جمع شدن علما و دانشمندان در پايتخت از يك طرف و نقاري كه بين غياث‏الدين منصور و دستگاه صفوي ايجاد شده بود1 از طرف ديگر و همچنين به علت ستيزي كه بعضي از كوته‏نظران درباري نسبت به حكمت و فلسفه روا مي‏داشتند، حوزه فلسفي شيراز از جوانب مختلف مورد فشار و بي‏مهري قرار گرفت و فضلا و دانشمندان شيراز مجبور به جلاي وطن شدند و حتي ادامه ...

خواجه نصيرالدين توسي در ميان مغولان

خواجه نصيرالدين توسي در ميان مغولان
ترديدي در اين که خواجه ـ به زور يا به خواست خود ـ با مغولان همراه بود نيست. آن زمان، بسياري از چهره هاي برجسته ي ايراني و مسلمان که در خراسان به مغول ملحق شده بودند، نظير برادران جويني ـ در کنار مغولان بودند. خواجه در طي سالهاي پاياني عمر خود به کارهاي علمي در اين دولت اشتغال داشت و پس از او نيز دو فرزندش، کار پدر را ادامه دادند. (1) ادامه ...

چهار حكيم ناراضى مكتب اصفهان

چهار حكيم ناراضى مكتب اصفهان
حكماى ايرانى از چهار حكيم ياد كرده اند كه بنيانگذار « مكتب تهران» نيز هستند اين چهار نفر عبارتند از : آقا على حكيم مدرسى كه به زنوزى معروف است ، آقا محمد رضا قمشه اى ، ميرزا ابوالحسن جلوه و ميرزا حسن سبزوارى. اين چهار استاد « مكتب تهران» را بر تلاش هاى ملا عبدالله زنوزى و لاريجانى تثبيت كردند. اينان نقش مهمى درانتقال مكتب اصفهان به تهران ايفا كردند. ادامه ...

طبقه بندی حکمای اسلامی بر اساس سیر تاریخی توسط استاد مطهری

طبقه بندی حکمای اسلامی بر اساس سیر تاریخی توسط استاد مطهری
طبقات فلاسفه، به ترتیبی که ما بدست آورده ایم، یک سلسله منظم و مرتب و بدون وقفه است و نشانه یک فرهنگ مستمر است. همچنانکه نظیر آنرا در فقه و حدیث و عرفان و ادبیات و حتی ریاضیات می توانیم ارائه دهیم. از نظر استاد و شاگردی، فقط در دو نقطه است که به نقطه مجهول می رسیم یکی در ملااسماعیل خواجویی که زمانش مقارن با فتنه افغان است، نه خودش و نه دیگران (در حدودی که ما بدست آورده ایم) از اساتید او یاد نکرده اند. و دیگر در فخرالدین سماکی استاد میرداماد است ادامه ...

داستانهایی از میرزا ابوالحسن طباطبایی ( جلوه )

داستانهایی از میرزا ابوالحسن طباطبایی ( جلوه )
میرزا ابوالحسن طباطبایى زواره‏اى نائینى متخلص به جلوه، حكیم معروف و عارف وارسته و گوشه گیر نیز با همه بار داشنى كه داشت داراى طبعى خوش و رویى گشاده و زبانى شیرین بود. میرزابوالحسن جلوه، پسر سید محمد مطهر زواره اردستانى بود، سید محمد مطهر در زنمان فتحعلى شاه از زواره به تهران آمد و جز شعراى دربار فتحعلى شاه محسوب مى‏گردید. ادامه ...

آخرین مقالات
کوله پشتی ام، سلام!

کوله-پشتی-ام-سلامشما هم از طرفدارهای پروپاقرص کوله پشتی هستید؟ شما هم به کسانی که اشتباه از کوله‌‌اشان استفاده می‌کنند ادامه ...

نوری که به علم می‌تابد

نوری-که-به-علم-می-تابدچشم ما به وسیله‌ی نور همه چیز را می‌بیند، پوست ما با نور زنده و شفاف است. گیاهان با نور زنده اند. نور ادامه ...

مخلوق یا مکاشفه؟ ( قسمت اول)

مخلوق-یا-مکاشفه-قسمت-اولاسقف آلکساندر که آریوس در حوزه اسقفی او خدمت می کرد، با عقاید آریوس مخالفت کرد. آریوس به گروهی دیگر از ادامه ...

مخلوق یا مکاشفه؟ ( قسمت دوم)

مخلوق-یا-مکاشفه-قسمت-دومشورای نیقیه کلیسا را به دو گروه مجزا تقسیم کرد. در یک سو «جناح نیقیه» قرار داشت کلیسای غرب، مکتب انطاکیه ادامه ...

پدران کاپادوکیایی کلیسا

پدران-کاپادوکیایی-کلیساپدران کاپادوکیایی تبیینی صریح و روشن در مورد رابطه بین یگانگی و سه گانگی خدا ارائه دادند. اما تبیین آنان ادامه ...

چنگ روح القدس

چنگ-روح-القدسافرایم تفسیرهایی در مورد کتاب مقدس، موعظه ها، آثاری در مورد اصول بنیادین مسیحیت در تقابل با تعلیم بدعتها، ادامه ...

طرز تهیه غذای ملل سوپ نودل و مرغ پر ادویه(ژاپنی)

طرز-تهیه-غذای-ملل-سوپ-نودل-و-مرغ-پر-ادویه-ژاپنیآنها را روی حرارت متوسط قرار دهید تا بجوشند. باک چوی، فلفل دلمه ای و نودل ها را اضافه کنید و بگذارید ادامه ...

درآستانه تحولی بزرگ

درآستانه-تحولی-بزرگچرا هنگام بر پایی قیامت زلزله اتفاق می ­افتد؟ راز واقعی آن بر ما مشخص نیست؛ اما تا این حد می ­دانیم که ادامه ...

طرز تهیه غذای ملل پلو تایلندی با ادویه

طرز-تهیه-غذای-ملل-پلو-تایلندی-با-ادویهسیر را اضافه کنید، هم بزنید و به مدت یک دقیقه بگذارید سرخ شود تا شروع به برشته شدن کند. ادامه ...