فلسفه علم

درس‌های علم (قسمت اول)

درس‌های علم (قسمت اول)
جیکوب برونوفسکی دانشمند لهستانی، این سخنرانی را در باره‌ی قدرت علم و جایگاه آن در جامعه، در نوامبر 1950 ایراد کرده است. او به این پرسش می‌پردازد که علم برای انسان زمان جدید، چه کاری انجام داده است؟ به باور برونوفسکی، علم به گسترش عدالت در جهان، یاری رسانده است. ادامه ...

درس‌های علم (قسمت دوم)

درس‌های علم (قسمت دوم)
هیچ گاه یک نفر را چه سفید پوست، رنگین پوست یا سیاهپوست در سرتاسر جهان متقاعد نخواهیم کرد که ایمان بسیار مهم‌تر است، مگر این که علم و تکنولوژی 200 سال از دست رفته را در اختیار وی گذاریم. به نظرم می‌آید که این موضوع نقطه‌ی آغازی است برای هر گونه فهم انگیزه‌ی عملی عظیمی که علم در کشورهای عقب مانده الهام می‌بخشد. ادامه ...

درس‌های علم (قسمت سوم)

درس‌های علم (قسمت سوم)
اکنون احتیاجی نیست بگویم که در زیر هرآنچه گفته‌ام یک احساس عمیق از ارزش‌ها جریان دارد. شما همین طوری نمی‌توانید بگویید "این چیز خوبی است که هر کس بیست سال بیشتر زندگی می‌کند" بدون این که به طور ضمنی بفهمانید که به هر حال همه به خوبی شما و من هستند. ادامه ...

اسلام و علم (قسمت اول)

اسلام و علم (قسمت اول)
یکی از کسانی که در مورد رابطه‌ی علم و مذهب اسلام سخن گفته و مسلمانان را تشویق و ترغیب به آموختن علوم جدید کرده است، سید جمال‌الدّین اسدآبادی است. اگر جوامع اسلامی به سخنان این مرد مبارز گوش فرا داده بودند، شاید وضعیت علمی بعضی از کشورهای اسلامی بهتر از وضع کنونی می‌بود. ادامه ...

اسلام و علم (قسمت دوم)

اسلام و علم (قسمت دوم)
محتوای کتب فلاسفه اسلامی آن چنان که برای یونانیان واضح و روشن بود برای ما نیست. زیرا این فلاسفه‌ی مسلمان افکار آن‌ها را کامل و خطاناپذیر به ما معرفی کردند و درهای چرایی را بر روی ذهن ما بستند. زیرا فکر می‌کردند که فلاسفه‌ی یونانی و رومی دارنده‌ی خرد مطلق هستند و حرف‌هایشان را همچون وحی آسمانی می‌پذیرفتند. ادامه ...

اسلام و علم (قسمت سوم)

اسلام و علم (قسمت سوم)
پاسخ سید جمال به حمله‌ی تند رنان به اسلام بسیار جالب و در خور تأمل است. او می‌توانست همانند بسیاری از معاصرانش یا اندیشمندان مسلمان معاصر با ذکر افتخارات نیاکان خود به دفاع از اسلام بپردازد یا به توافق علم واسلام اشاره کند. ادامه ...

ضد علم چیست؟ (قسمت اول)

ضد علم چیست؟ (قسمت اول)
ضد علم عبارت است از مجموعه نظریه‌ها و روش‌هایی که برای توصیف موضوعات و پدیده‌های طبیعی به کار می‌رود، اما از روش علمی استفاده نمی‌کند. ضد علم معمولاً در مقابل علم قرار دارد و سعی دارد نظریات و فرضیه‌های علمی را رد کند و نظریات و فرضیات خود را به جای آن‌ها بنشاند. ادامه ...

ضد علم چیست؟ (قسمت دوم)

ضد علم چیست؟ (قسمت دوم)
ضد علم عبارت است از مجموعه نظریه‌ها و روش‌هایی که برای توصیف موضوعات و پدیده‌های طبیعی به کار می‌رود، اما از روش علمی استفاده نمی‌کند. ضد علم معمولاً در مقابل علم قرار دارد و سعی دارد نظریات و فرضیه‌های علمی را رد کند و نظریات و فرضیات خود را به جای آن‌ها بنشاند. ادامه ...

ارکان علم

ارکان علم
در دانش‌ورزی نیز همانند رشته‌های دیگر معارف بشری تعاریف، مقررات و اصول مشخصی وجود دارد که ارکان و چارچوب آن را تشکیل می‌دهد. فرضیه‌ها (hypothesis)، نظریه‌ها (theories) و قوانین (laws) از مهم‌ترین بخش‌های دانش‌ورزی هستند و دانستن تعریف این مفاهیم به فهم علم و شیوه‌ی کارکرد آن کمک بسیاری می‌کند. ادامه ...

دو سوی علم نظریه و قانون

دو سوی علم نظریه و قانون
نظریه‌ها حاوی مفاهیمی هستند که به قضایا و خواص غیرقابل مشاهده اشاره دارند. احکام و گزاره‌های نظریه‌ها به هم وابسته هستند، این معنا که دارای جامعیت و کلیت نیروی توضیحی و پیش‌بینی، توانایی یک‌پارچه کردن پدیده‌ها و قوانین گوناگون و نامربوط، و نیروی توضیحی عمیق این پدیده‌ها هستند. ادامه ...

آخرین مقالات
تغافل: راهکاری کارآمد در زندگی مشترک

تغافل-راهکاری-کارآمد-در-زندگی-مشترکتحکیم خانواده در دیدگاه اسلام، موجب تعالی فرد و به دنبال آن تعالی جامعه می‌گردد و این امر، با ایجاد بستری ادامه ...

مدرسه و مسجد موقوفه شیخ عبدالحسین تهرانی (قسمت اول)

مدرسه-و-مسجد-موقوفه-شیخ-عبدالحسین-تهرانی-قسمت-اولمقاله ذیل نگاهی دارد به یکی از آثارو خدمات ارزشمند عالم فرزانه شیخ عبدالحسین تهرانی که از جمله موقوفات ادامه ...

نقش امر به معروف و نهی از منکر در اقامه سایر عبادات

نقش-امر-به-معروف-و-نهی-از-منکر-در-اقامه-سایر-عباداتنقش کلیدی امر به معروف و نهی از منکر در برپایی سایر عبادات به گونه ای مهم و ارزشمند است که اگر دو فریضه ادامه ...

برگی از خاطرات یک شهید

برگی-از-خاطرات-یک-شهیدشهید مدافع حرم محمد تقی سالخورده در اول زمستان سال 65 متولد شد و بیست و یک روز که از بهار سال 95 می گذشت ادامه ...

پرسش و مدرک

پرسش-و-مدرکچنان چه تاریخ به معنای تاریخ سرهم بندی شده که در آن مورخ به احکام حاضر و آماده متکی است و آن متونی که ادامه ...

قفسه‌بندی کل تاریخ

قفسه-بندی-کل-تاریخبعضی از آنان قفسه بندی خود را به عنوان «ارتقای تاریخ به مرتبه ی علم» توصیف کرده اند. تاریخ، آنگونه که ادامه ...

بیان و مدرک تاریخ

بیان-و-مدرک-تاریختاریخ برای مورخ تاریخ سرهم بندی شده یعنی تکرار گفته هایی که دیگران قبل از او ایراد کرده اند. به این جهت، ادامه ...

زیر سوال بردن طبیعت (قسمت اول)

زیر-سوال-بردن-طبیعت-قسمت-اولچیزی که فرانسیس بیکن به هنگام نوشتن این عبارت انکار می کرد، آن بود که دانشمند نسبت به طبیعت دست به سینه ادامه ...

زیر سوال بردن طبیعت (قسمت دوم)

زیر-سوال-بردن-طبیعت-قسمت-دومفرانسیس بیکن در باغچه چه کار داشت؟ می خواست قدم بزند؟ با آن توفان رعدی که می غرید نه. رفته بود سیگاری ادامه ...