تنزیل

تعدد اسباب نزول، تکرار نزول آیه

تعدد اسباب نزول، تکرار نزول آیه
محققان علوم قرآنی از دیرباز برای تشخیص سبب نزول آیه، بیش از همه، به نوع تعبیر راوی اهمیت داده‌اند، چراکه پیش‌فرض آنان این است که اجتهاد، در بیان سبب نزول، صحیح نیست و همین امر مشکلی جدی برای دانشمندان ایجاد کرده است ادامه ...

راه دستیابی به اسباب نزول

راه دستیابی به اسباب نزول
شناخت قطعی و یقینیِ سبب نزول بسیاری از آیات قرآن همواره آسان نیست به راستی با چه معیاری می‌توان فهمید که سبب نزول فلان آیه این حادثه است یا آن واقعه؟ به باور محققان علوم اسلامی، تنها راه دستیابی به دانش اسباب نزول، نقل و ادامه ...

تعبیرهای بازگوکننده‌ی اسباب نزول

تعبیرهای بازگوکننده‌ی اسباب نزول
تشخیص و فهم روایات اسباب نزول از میان روایات متعددی که آیات را با حوادث و واقعیّتهای گوناگون پیوند می‌دهد، اهمیت زیادی دارد. بیشتر محققان اسلامی تنها راه دسترسی به اسباب نزول را روایت می‌دانند. بسیاری از این روایات در واقع ادامه ...

عمومیت لفظ یا خصوص سبب؟

عمومیت لفظ یا خصوص سبب؟
قاعده‌ی «العبرة بعموم‌اللفظ لابخصوص السبب» گو اینکه بیشترین نقش را در مباحث فقهی ایفا کرده و از این روی بیشترین کارآمدی را در آیات احکام داشته، اما نقش‌آفرینی آن در مباحث تفسیری به گونه‌ای گسترده نیز قابل توجه است. نتیجه‌ی ادامه ...

اسباب نزول و کشف پیام آیات

اسباب نزول و کشف پیام آیات
با توجّه به این‌که خداوند در قرآن‌کریم برای بیان مقصود خویش، از همان شیوه‌ی عاقلان استفاده کرده است و از سوی شارع منعی برای استفاده از روش عقلا در فهم قرآن نرسیده و راه دیگری را نیز ابداع نکرده است، (1) لذا می‌توان با ادامه ...

روایات اسباب نزول و مبین‌بودن قرآن

روایات اسباب نزول و مبین‌بودن قرآن
پرسش مورد بحث این است که شناخت حوادث نزول از طریق اخبار و روایاتی که در بسیاری از موارد هم گرفتار ضعف و نااستواری است چگونه می‌تواند شرط اساسی فهم قرآن باشد به گونه‌ای که فهم درست قرآن بدون آن ممکن نباشد. در این ادامه ...

علم مناسبات و اسباب نزول آیات

علم مناسبات و اسباب نزول آیات
از جمله مباحث علوم قرآنی علم مناسبات است و در جایی مطرح است که به ظاهر ناپیوستگی در کلام به نظر آید. بقاعی در تعریف علم مناسبات می‌گوید: ادامه ...

دفع توهم حصر در موارد به ظاهر حصرشده

دفع توهم حصر در موارد به ظاهر حصرشده
شافعی گفته است: «چون کفّار، حلال خدا را حرام و حرام خدا را حلال شمرده بودند، و با خدا و رسول او و احکام الهی به مبارزه برخاستند و در برابر قوانین الهی راه عناد در پیش گرفتند، این آیه در مقام نقض غرض آنان نازل شد. گویا ادامه ...

شناخت تاریخ تشریع و دستیابی به حکمت نزول تدریجی

شناخت تاریخ تشریع و دستیابی به حکمت نزول تدریجی
پیش از این بیان شد که بسیاری از آیات در پی تشریع احکام در بستر تاریخی آن زمان بوده است. کتاب الهی که متنی دینی و نصی وحیانی است بی‌شک با توجه به واقعیتها و جریانهای زمان نازل می‌شده و درصدد تصحیح، پالایش، و زدودن ادامه ...

فهم راز تشریع و حکمت قانون‌گذاری اِحکام با استفاده از شأن نزول

فهم راز تشریع و حکمت قانون‌گذاری اِحکام با استفاده از شأن نزول
منظور بازیافت راز حکمت الهی در چگونگی تشریع و قانون‌گذاری است، بدین‌معنی که از این رهگذر درمی‌یابیم که فلان حکم و تشریع بر اساس چه نیاز و الزامهایی تشریع شد و در پی پاسخ به چه سؤالی بوده است تا در فهم و درس‌آموزی ادامه ...

آخرین مقالات
تغافل: راهکاری کارآمد در زندگی مشترک

تغافل-راهکاری-کارآمد-در-زندگی-مشترکتحکیم خانواده در دیدگاه اسلام، موجب تعالی فرد و به دنبال آن تعالی جامعه می‌گردد و این امر، با ایجاد بستری ادامه ...

مدرسه و مسجد موقوفه شیخ عبدالحسین تهرانی (قسمت اول)

مدرسه-و-مسجد-موقوفه-شیخ-عبدالحسین-تهرانی-قسمت-اولمقاله ذیل نگاهی دارد به یکی از آثارو خدمات ارزشمند عالم فرزانه شیخ عبدالحسین تهرانی که از جمله موقوفات ادامه ...

نقش امر به معروف و نهی از منکر در اقامه سایر عبادات

نقش-امر-به-معروف-و-نهی-از-منکر-در-اقامه-سایر-عباداتنقش کلیدی امر به معروف و نهی از منکر در برپایی سایر عبادات به گونه ای مهم و ارزشمند است که اگر دو فریضه ادامه ...

برگی از خاطرات یک شهید

برگی-از-خاطرات-یک-شهیدشهید مدافع حرم محمد تقی سالخورده در اول زمستان سال 65 متولد شد و بیست و یک روز که از بهار سال 95 می گذشت ادامه ...

پرسش و مدرک

پرسش-و-مدرکچنان چه تاریخ به معنای تاریخ سرهم بندی شده که در آن مورخ به احکام حاضر و آماده متکی است و آن متونی که ادامه ...

قفسه‌بندی کل تاریخ

قفسه-بندی-کل-تاریخبعضی از آنان قفسه بندی خود را به عنوان «ارتقای تاریخ به مرتبه ی علم» توصیف کرده اند. تاریخ، آنگونه که ادامه ...

بیان و مدرک تاریخ

بیان-و-مدرک-تاریختاریخ برای مورخ تاریخ سرهم بندی شده یعنی تکرار گفته هایی که دیگران قبل از او ایراد کرده اند. به این جهت، ادامه ...

زیر سوال بردن طبیعت (قسمت اول)

زیر-سوال-بردن-طبیعت-قسمت-اولچیزی که فرانسیس بیکن به هنگام نوشتن این عبارت انکار می کرد، آن بود که دانشمند نسبت به طبیعت دست به سینه ادامه ...

زیر سوال بردن طبیعت (قسمت دوم)

زیر-سوال-بردن-طبیعت-قسمت-دومفرانسیس بیکن در باغچه چه کار داشت؟ می خواست قدم بزند؟ با آن توفان رعدی که می غرید نه. رفته بود سیگاری ادامه ...