0
ویژه نامه ها

شوک و سنکوپ چيست؟

شوک حالتى است که در آن فعاليت‌هاى حياتى بدن در نتيجه عوامل مختلف کاهش مى‌يابند. شايع‌ترين علت بروز شوک، کاهش حجم خون به دليل خونريزي، اسهال و استفراغ شديد است. دستگاه گردش خون وظيفه رساندن اکسيژن و موادغذايى به سلول‌ها و دفع مواد زايد را عهده‌دار است. اختلال در اين وظيفه به اختلال در فعاليت‌هاى حياتى بدن منجر مى‌شود. شوک در بچه‌هاى کم سن و سال،‌ افراد سالمند، افراد حساس و مضطرب و افراد مبتلا به بيمارى‌هاى مزمن شايعتر است. انواع مهم شوک عبارتند از:
شوک و سنکوپ چيست؟
 شوک و سنکوپ چيست؟
شوک و سنکوپ چيست؟
منبع:روزنامه رسالت
شوک حالتى است که در آن فعاليت‌هاى حياتى بدن در نتيجه عوامل مختلف کاهش مى‌يابند. شايع‌ترين علت بروز شوک، کاهش حجم خون به دليل خونريزي، اسهال و استفراغ شديد است. دستگاه گردش خون وظيفه رساندن اکسيژن و موادغذايى به سلول‌ها و دفع مواد زايد را عهده‌دار است. اختلال در اين وظيفه به اختلال در فعاليت‌هاى حياتى بدن منجر مى‌شود. شوک در بچه‌هاى کم سن و سال،‌ افراد سالمند، افراد حساس و مضطرب و افراد مبتلا به بيمارى‌هاى مزمن شايعتر است. انواع مهم شوک عبارتند از:
شوک ناشى از کاهش حجم خون (از دست رفتن مقادير زياد خون)
شوک قلبى (نارسا بودن عمل قلب)
شوک عفونى (در اثر عفونت شديد)
شوک تنفسى (فلج عضلات تنفسى و ...)
شوک روحى روانى (حمله غشي)
شوک عصبى (به دليل درد شديد)
شوک در اثر حساسيت‌ (آلرژي)
علائم و نشانه‌هاى عمومى شوک عبارتند از:
رنگ پريدگي، کبودى و سردى پوست، عرق فراوان، تندى تنفس همراه با تلاش زياد، تارى چشم‌ها، گشادى مردمک چشم‌ها، احساس تشنگي، تهوع و استفراغ، بى‌قرارى و هيجان، نبض تند و ضعيف (نخى شکل)، افت فشار خون، احساس خفقان و چنگ زدن به يقه، از دست رفتن هوشياري، بى‌حالى و گود رفتن چشم‌ها، کاهش دفع ادرار.
شوک ناشى از کاهش حجم خون:
اين شوک غالبا به دنبال خونريزى (خارجى يا داخلي) و يا خارج شدن مقادير زياد مايع از بدن (سوختگي، اسهال و استفراغ) ايجاد مى‌شود. علت اين شوک ناکافى بودن حجم خون در داخل عروق است.
شوک قلبي:
اين شوک به دليل اختلال در عضله قلب ثانوى به سکته قلبى يا بيمارى‌هاى عضله قلب و يا بيمارى‌هاى دريچه قلب ايجاد مى‌شود. سکته قلبى شايع‌ترين علت شوک قلبى است.
شوک عفوني :
اين شوک به دنبال ورود ميکروب‌هاى جدى به داخل خون و آزاد شدن سموم آنها ايجاد مى‌شود.
شوک تنفسي :
اين شوک در نتيجه انسداد راه‌هاى هوايى ثانويه به جسم خارجى يا برخى بيمارى‌ها و يا زخم مکنده در قفسه سينه و فلج عضلات تنفسى و ... ايجاد مى‌شود.
شوک عصبي :
در نتيجه وارد شدن صدمه به نخاع (مرکز تنظيم کننده قطر عروق)، درد و هيجان شديد، فرد دچار گشادى عروق خونى و شوک مى‌شود.
شوک حساسيتي :
اين نوع شوک در اثر تماس با مواد حساسيت‌زا ايجاد مى‌شود. علائم و نشانه‌‌هاى آن عبارتند از: برافروختگي، خارش و سوزش پوست خصوصا صورت، گرفتگى گلو، کهير عمومى بدن، تورم صورت و لب‌ها، تنگى نفس و خس‌خس سينه، افت فشار خون، رنگ پريدگي، سياهى رفتن چشم‌ها و حالت بيهوشي.

نخستين اقدام‌هاى ضروري

-مصدوم را در وضعيت استراحت قرار دهيد و از جابه‌جايى غيرضرورى او خوددارى کنيد.
-راه هوايى مصدوم را باز نموده و اجسام خارجى را از دهان او خارج کنيد.
-علل شوک را شناسايى کرده و برطرف نماييد.
-اکسيژن 4 تا 6 ليتر در دقيقه داده شود.
-در صورت نياز تنفس مصنوعى و ماساژ قلبى داده شود.
-لباس‌هاى تنگ مصدوم را آزاد کنيد.
-زير پاهاى مصدوم متکا قرار دهيد تا بالاتر از سطح قلب قرار گيرند. (به شرطى که شکستگى و آسيب‌ پاها وجود نداشته باشد)
-علائم حياتى (نبض، فشار خون، تنفس و درجه حرارت) را در بدو مواجه با مصدوم ثبت کرده و به صورت دوره‌اى هر 5 دقيقه تکرار کنيد.
-مصدوم را گرم نگهداريد.
-شکستگى‌ها را ثابت کنيد و در صورت درد شديد، مسکن تجويز نماييد.
-از راه خوراکى به مصدومين چيزى داده نشود، مى‌توانيد با پارچه خيس‌ دهان آنان را مرطوب کنيد.
-در شکستگى جمجمه، سر مصدوم را بالاتر از سطح زمين قرار دهيد تا آسيب کمترى به مغز وارد شود.
-نواحى خونريزى دهنده را با فشار و قرار دادن گاز استريل مهار کنيد.
-در شوک قلبى بيمار را در وضعيت نشسته قرار دهيد.
-در شوک حساسيتي، از داروهاى ضد حساسيتى مثل آدرنالين و ضد هيستامين استفاده شود.
-از ورود مواد استفراغى به درون مجارى تنفسى جلوگيرى کنيد.
-مصدومين را سريعا به مراکز درمانى انتقال دهيد.
سنکوپ
سنکوپ (غش) يک حالت نيمه‌ بيهوشى و ملايم‌تر از شوک است. در اين حالت فرد دچار بى‌خبرى کوتاه مدت از اطراف خود مى‌شود. علت آن نرسيدن خون کافى درکوتاه مدت به مغز است.در حالت سنکوپ دستگاه‌هاى قلب و ريه فعال هستند. از علل آن مى‌توان شوک هيجانى (ديدن مناظر وحشتناک، شنيدن اخبار ناگوار، ايستادن طولانى همراه با ازدحام جمعيت و خستگى شديد، گرما و فقدان هواى تازه و ...)علائم و نشانه‌هاى آن عبارتند از: رنگ پريدگى و سردى و تعريق فراوان پوست، نبض ضعيف، تنفس سطحى و تند و گشادى مردمک چشم‌ها.

نخستين اقدام‌هاى ضروري

-مصدوم را به پشت بخوابانيد و استراحت کامل بدهيد.
-لباس‌هاى تنگ او را آزاد کنيد.
-اکسيژن کافى در صورت دسترسى بدهيد.
-پاهاى او را بالا ببريد.
-در صورت نياز تنفس مصنوعى و ماساژ قلب داده شود.
-از نظر احتمال ايجاد آسيب به دليل سقوط بررسى لازم به عمل آيد.




نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما