0
ویژه نامه ها

واژه شناسی2

این واژه دارای معانی مختلفی است . در شرح آن در كتب لغت می‏خوانیم: عمل و كار شخص "پیش‏گو پیش گوینده" ، كهانت، غیب گویی و اخبار از آینده را "پیش‏گویی" گویند . (1) در زبان عربی و ادبیات عرب، به ویژه در آیات و روایات، دو واژه "غیب" و "نبا غیبی خبرهای غیبی"از رایج‏ترین الفاظی هستند كه در مفهوم "پیش‏گویی" به‏كار می‏روند . علامه‏ی شهرستانی می‏گوید: غیب در زبان عربی اسم معنی و به معنی حاضر و شاهد نبودن است ... شهود كنایه از آن چیزی است كه بتوان با حواس ظاهری آن را درك كرد . حضور هم به این معناست .
واژه شناسی2
واژه شناسی
واژه شناسی
منبع:مجله ديدار آشنا

پیش‏گویی و پیش‏بینی، آینده‏نگری

این واژه دارای معانی مختلفی است . در شرح آن در كتب لغت می‏خوانیم: عمل و كار شخص "پیش‏گو پیش گوینده" ، كهانت، غیب گویی و اخبار از آینده را "پیش‏گویی" گویند . (1) در زبان عربی و ادبیات عرب، به ویژه در آیات و روایات، دو واژه "غیب" و "نبا غیبی خبرهای غیبی"از رایج‏ترین الفاظی هستند كه در مفهوم "پیش‏گویی" به‏كار می‏روند . علامه‏ی شهرستانی می‏گوید: غیب در زبان عربی اسم معنی و به معنی حاضر و شاهد نبودن است ... شهود كنایه از آن چیزی است كه بتوان با حواس ظاهری آن را درك كرد . حضور هم به این معناست . غیب مثل غایب، به معنی آن چیزی است كه به وسیله حواس ظاهری درك نمی‏شود . به همین دلیل است كه مسافر را غایب گویند ... (2)
واژه "ملاحم" نیز از جمله واژه‏هایی است كه در زبان عربی در مفهوم "پیش‏گویی‏ها" به‏كار رفته است . نوع افراد و شخصیت‏های علمی كه در گذشته، در زمینه‏ی "پیش‏گویی‏ها" كتابی نگاشته‏اند، نام كتابشان را "الملاحم" نهاده‏اند، مرحوم شیخ آقا بزرگ تهرانی، در كتاب نفیس خود، از بیست و چهار نوع "الملاحم" نام می‏برد . (3)

تفاوت پیش‏گویی با آینده‏نگری

گاهی اوقات به دلیل عدم توجه به مباحث قرآنی و كلامی، دو واژه‏ی "پیش‏بینی" و "آینده‏نگری" به جای "پیش‏گویی" و یا به عنوان واژه‏های مترادف و هم معنی با آن به‏كار می‏روند . در حالی‏كه با اندك دقتی روشن می‏شود كه "پیش‏گویی" با هر یك از دو واژه دیگر، تفاوت دارد:
"آینده‏نگری" به مساله‏ی تدبیر و سیاست‏گذاری نسبت‏به آینده‏ی بشریت اطلاق می‏شود، اما در پیش‏گویی‏های قرآنی، اصلا نظر و توجهی به برنامه‏ریزی خاص و یا طراحی ویژه‏ای نسبت‏به آینده‏ی تاریخ جوامع بشری نیست، بلكه در آن تنها به بیان آنچه كه خواهد شد می‏پردازد، نه چگونه باید باشد، و یا چگونه اداره خواهیم نمود . به بیان دیگر، مقصود از "آینده‏نگری" در قرآن این است كه خداوند بشریت آینده را به شكل خاصی اداره خواهد نمود:
خداوند به كسانی كه از میان شماایمان آورده و عمل شایسته انجام داده‏اند، وعده داده است كه آنان را در زمین جانشین كند، چنان كه اسلاف‏شان را نیز جانشین نمود، و دینشان را، كه برای ایشان پسندیده است، تمكین و استقرار بخشد، و خوفشان را به امنیت تبدیل كند ... (نور: 55)
ما می‏خواهیم بر مستضعفان زمین، منت گذارده، آنان را پیشوایانی قرار دهیم و وارثانشان كنیم، و در زمین به آنان تمكین بخشیم ... (قصص: 6 - 5)
همانا زمین ملك خداست و به هر كس از بندگان خویش بخواهد وامی گذارد، و سرانجام نیك از پرهیزكاران است . (اعراف: 128)
بلكه حق را روی باطل پرتاب می‏كنیم تا آن را درهم بشكند و یك‏باره نابود شود ... (انبیا: 18)
ما پیامبران خویش را باكسانی كه ایمان آورده‏اند، در زندگی دنیا یاری می‏كنیم (غافر: 15)
اما هدف قرآن در مساله‏ی "پیش‏گویی" این است كه بگوید: چه خواهد شد، و چه حوادث و وقایعی رخ خواهد داد . همانند آیاتی كه خبر از شكست رومیان داده‏اند (روم: 2 - 6) و یا آیاتی كه پیروزی مسلمانان در جنگ بدر و غیره را نوید داده‏اند (انفال: 7 - 36) و نیز آیاتی كه خبر از فتح مكه می‏دهند . (فتح: 27)
با اندكی تامل در این دسته از آیات مربوط به پیش‏گویی‏ها، به روشنی به دست می‏آید كه مقصود در هیچ یك از آن‏ها، بیان برنامه‏ریزی و اعمال تدبیر خاص نسبت‏به آینده‏ی تاریخ بشر نیست .

تفاوت پیش‏گویی با پیش‏بینی

اگر چه در عنوان "پیش‏بینی" نیز توجه به آینده مطرح است، ولی اهل لغت معتقدند كه این واژه‏ی با واژه "پیش‏گویی" تفاوت دارد . در فرهنگ معین، چنین می‏خوانیم:
"پیش بینی" حدس زدن وقایع آینده است، از علل و اسباب و قراین موجود، مثلا یك پزشك گاهی از دیدن احوال بیماری می‏تواند بگوید كه او بهبود خواهد یافت و یا خواهد مرد . در جنگی كه میانه‏ی دو دولت در می‏گیرد، از اندازه‏ی نیروی آن دو و پافشاری سپاهیان و غیره می‏توان گفت: فاتح و یا مغلوب كیست؟ و آن (اگر چه به معنی دریافت و گفتن حوادث قبل از وقوع آن‏ها، و غیب گویی، آمده، ولی) در اصل با پیش‏گویی كه از پیش گفتن وقایع آینده از طریق علوم مكنونه (آگاهی‏های سری) است، فرق دارد ... " پیش‏بینی" اعم است و شامل "پیش‏گویی" و اخبار پیش از وقوع هم می‏شود . مثلا، من باران این ماه را به واسطه‏ی شدت گرمای گذشته پیش‏بینی كرده بودم ... " (4)
بنابراین، می‏توان گفت: دو تفاوت اساسی بین "پیش‏گویی" و "پیش‏بینی" وجود دارد:
1 . "پیش بینی" اعم از پیش‏گویی است . شخص "پیش‏گو"، كننده‏ی آنچه را كه مورد پیش‏گویی قرار داده و بدان دست‏یافته است، ابراز و اظهار می‏كند و آن‏را با زبان و قلم برای دیگران بازگو می‏نماید، اما شخص "پیش‏بین" ممكن است آنچه را پیش بینی نموده و به آن رسیده است، اظهار ننماید و به عكس، چه بسا، پس از وقوع حادثه می‏گوید: "من قبل از این چنین حدس می‏زدم، و پیش‏بینی می‏نمودم" .
2 . در "پیش بینی" وجود زمینه و آماده بودن مقدمات و غیره ضرورت دارد (به شكل و نوع حقیقیش ، مخصوصا پیش‏گویی‏های قرآنی و انبیا و امامان و اولیای خاص الهی) از هر گونه "حدس" به دور است . آنچه را كه شخص "پیش‏گو" می‏گوید، با قطع و یقین می‏گوید، یافته های واقعی را خبر می‏دهد، آنچه را كه با درك و شعور خاص باطنیش به دست آورده و اطلاع پیدا كرده است، بازگو می‏نماید .

پی‏نوشت‏ها:

1 . دهخدا، علی‏اكبر، لغت نامه، ذیل كلمه‏ی پیش‏گویی، به نقل از: تمدن اسلام ، جرجی زیدان، ج 3، ص‏16; معین ، دكتر محمد، فرهنگ‏معین، ج‏1، ص‏17، چ 1360، چاپ‏خانه سپهر تهران، ص‏917
2 . سبحانی، جعفر1402 ه - ق، چاپخانه‏ی خیام تهران، مفاهیم القران، ج 3 ص‏378، به نقل از " المعجزه الخالده" ، السید هبه الدین الحسینی الشهرستانی، چ دوم، چ معارف بغداد، ص 74 .
3 . تهرانی، شیخ‏آقا بزرگ، الذریعه الی تصانیف‏الشیعه، ج 22، ص 187 - 190
4 . معین، محمد فرهنگ معین، ج 1، ص 917، ج چهارم، 1360، چاپ سپهر تهران، ص‏917
- برای اطلاع بیش‏تر در این زمینه ر . ك . به: نگاهی به پیش گویی در قرآن، سید حسین شفیعی، معرفت 3 و 4



ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سخن آوا | چرا فرزندآوری کم شده / استاد مومنی
سخن آوا | چرا فرزندآوری کم شده / استاد مومنی

سخن آوا | چرا فرزندآوری کم شده / استاد مومنی

بیمه چیست و چرا ۱۳ آذر، روز بیمه نامیده می‌شود؟
بیمه چیست و چرا ۱۳ آذر، روز بیمه نامیده می‌شود؟

بیمه چیست و چرا ۱۳ آذر، روز بیمه نامیده می‌شود؟

بشار رسن در آستانه جدایی از پرسپولیس قرار گرفته است؟/ ماجرای اضافه شدن پول چه بود؟
بشار رسن در آستانه جدایی از پرسپولیس قرار گرفته است؟/ ماجرای اضافه شدن پول چه بود؟

بشار رسن در آستانه جدایی از پرسپولیس قرار گرفته است؟/ ماجرای اضافه شدن پول چه بود؟

فیلم حمله عجیب هزاران زنبور به هواپیمای هندی
فیلم حمله عجیب هزاران زنبور به هواپیمای هندی

فیلم حمله عجیب هزاران زنبور به هواپیمای هندی

بخشیده شدن جریمه‌ محدودیت‌های کرونایی
بخشیده شدن جریمه‌ محدودیت‌های کرونایی

بخشیده شدن جریمه‌ محدودیت‌های کرونایی

برای سلامتی آیت الله مصباح دعا کنیم/ آیت الله جاودان
برای سلامتی آیت الله مصباح دعا کنیم/ آیت الله جاودان

برای سلامتی آیت الله مصباح دعا کنیم/ آیت الله جاودان

معرفی دانشگاه خلیج فارس
معرفی دانشگاه خلیج فارس

معرفی دانشگاه خلیج فارس

معرفی دانشگاه بوعلی سینا (با کیفیت HD)
معرفی دانشگاه بوعلی سینا (با کیفیت HD)

معرفی دانشگاه بوعلی سینا (با کیفیت HD)

معرفی دانشگاه ایلام
معرفی دانشگاه ایلام

معرفی دانشگاه ایلام

معرفی دانشگاه رازی کرمانشاه | معرفی دانشگاه سبز رازی
معرفی دانشگاه رازی کرمانشاه | معرفی دانشگاه سبز رازی

معرفی دانشگاه رازی کرمانشاه | معرفی دانشگاه سبز رازی

امت اسلامی و ضرورت "تقریب مذاهب" و رویارویی با چالش ها
امت اسلامی و ضرورت "تقریب مذاهب" و رویارویی با چالش ها

امت اسلامی و ضرورت "تقریب مذاهب" و رویارویی با چالش ها

جاذبه های گردشگری استان لرستان
جاذبه های گردشگری استان لرستان

جاذبه های گردشگری استان لرستان

حکمت | مصداق جاهلیت / استاد حسینی قمی
حکمت | مصداق جاهلیت / استاد حسینی قمی

حکمت | مصداق جاهلیت / استاد حسینی قمی

هیچ دارویی برای کرونا نداریم!
هیچ دارویی برای کرونا نداریم!

هیچ دارویی برای کرونا نداریم!

واکسن کرونا روسی اسپوتنیک وی!
واکسن کرونا روسی اسپوتنیک وی!

واکسن کرونا روسی اسپوتنیک وی!

غرق در خاکستر!
غرق در خاکستر!

غرق در خاکستر!

ویدیوی غروب ونیزی اهواز!
ویدیوی غروب ونیزی اهواز!

ویدیوی غروب ونیزی اهواز!

معرفی دانشگاه یزد (با کیفیت HD)
معرفی دانشگاه یزد (با کیفیت HD)

معرفی دانشگاه یزد (با کیفیت HD)

ویدیوی حامد و راضیه در زندان!
ویدیوی حامد و راضیه در زندان!

ویدیوی حامد و راضیه در زندان!

امیررضا خادم بر سر مزار پدرش
امیررضا خادم بر سر مزار پدرش

امیررضا خادم بر سر مزار پدرش

معرفی دانشگاه لرستان
معرفی دانشگاه لرستان

معرفی دانشگاه لرستان