0
ویژه نامه ها

دروغ مصلحت آمیز بهتر از راست فتنه انگیز

در روزگاری، مرد تاجری بود که با کشتی اجناسی را از کشوری به کشور دیگر می‌برد و با این خریدوفروش سود زیادی به دست می‌آورد و ثروت قابل توجهی جمع آوری می‌کرد. پول‌دار شدن این مرد که انسان راست گفتار و خیرخواهی
دروغ مصلحت آمیز بهتر از راست فتنه انگیز
دروغ مصلحت آمیز بهتر از راست فتنه انگیز
 

نویسنده: الهه رشمه




 

مورد استفاده:

این ضرب المثل اشاره به این دارد که هر حرف راستی نباید گفته شود.
در روزگاری، مرد تاجری بود که با کشتی اجناسی را از کشوری به کشور دیگر می‌برد و با این خریدوفروش سود زیادی به دست می‌آورد و ثروت قابل توجهی جمع آوری می‌کرد. پول‌دار شدن این مرد که انسان راست گفتار و خیرخواهی بود برای گروهی از همکاران و رقیبانش غیرقابل باور بود.
رقبایش که دیدند این مرد باانصاف روز به روز کارش بهتر می‌شود ترسیدند که با پیشرفت او موقعیت خودشان را در کسب و کار از دست بدهند. در یکی از این سفرها وقتی تاجر وارد کشور دیگری شد رقبایش پاپوشی برای او درست کردند و از او به قاضی شهر شکایت کردند. آنها به قاضی پولی دادند تا هر جور شده این مرد را محکوم به مرگ کند. قاضی در برابر مبلغ زیادی پول قبول کرد تا این کار را انجام دهد. او نگهبانانی را به دنبال مرد تاجر فرستاد تا او را به دادگاه بیاورند در دادگاه هم به هر نحوی بود این قاضی از خدا بی‌خبر تاجر بی‌گناه را به مرگ محکوم کرد.
مرد تاجر که باورش نمی‌شد به همین سادگی و برای کاری که انجام نداده به مرگ محکوم شود، شروع کرد به داد و بیداد، اما مردم آن شهر زبان تاجر را بلد نبودند و حرف‌های او هیچ فایده‌ای نداشت. قاضی به نگهبانان دستور داد تا او را به زندان ببرند تا روز اعدامش برسد.
در مسیر رفتن به زندان مرد تاجر توانست یک لحظه از دست نگهبانان قاضی فرار کند و هر جور شده خود را به باغ میوه‌ای در آن نزدیکی‌ها برساند. مرد تاجر روزها لابه لای برگ درختان و خاک‌های باغ می‌خوابید و شب‌ها در باغ به راه می‌افتاد تا چیزی برای خوردن پیدا کند.
مرد تاجر مدتی به این شکل زندگی کرد، تا اینکه صاحب باغ متوجه حضور او شد. بعد از مدتی صاحب باغ کم کم با او شروع به صحبت کردن کرد. تنها اتفاق خوبی که برای مرد تاجر افتاد این بود که صاحب باغ، مرد با انصافی بود و از آن مهمتر زبان او را بلد بود، تاجر اتفاقاتی را که در این سفر برایش افتاده بود، برای او تعریف کرد و گفت که گروهی از رقبایش برای اینکه او را از میدان به در بکنند چه نقشه‌ای کشیدند و به قاضی شهر هم رشوه دادند تا به آنها برای عملی کردن نقشه‌شان کمک کند.
چند هفته‌ای که گذشت صاحب باغ به تاجر گفت: تو که نمی‌توانی تا آخر عمر در گوشه باغ من پنهانی زندگی کنی. این شهر حاکم عادل و با انصافی دارد. من با او آشنایی دارم و از او قرار ملاقاتی می‌گیرم. خودت برو و اتفاقاتی که برایت افتاده، برایش تعریف کن. اگر او بفهمد حقیقت را می‌گویی با تو همراهی خواهد کرد.
صاحب باغ هر جوری بود، اجازه‌ی یک ملاقات حضوری را با حاکم برای تاجر محکوم گرفت. قاضی خبرچینانی در قصر حاکم داشت که تمام اتفاقات قصر را به سرعت برایش می‌آوردند. این خبر هم به سرعت به گوش قاضی رسید. قاضی می‌دانست که اگر حاکم بفهمد او با گرفتن رشوه فرد بی‌گناهی را به مرگ محکوم کرده، ممکن است خود او را اعدام کند و خیلی ترسید و تصمیم گرفت قبل از اینکه مرد متهم به دیدن حاکم برود خودش زودتر ماجرا را به نحوی که به نفع خودش است برای حاکم تعریف کند.
روزی که تاجر محکوم به مرگ به دیدن حاکم رفت، فردی از دربار که به زبان مرد متهم آشنا بود را به عنوان مترجم آوردند. تا حرف‌های مرد تاجر را برای حاکم ترجمه کند. حاکم یک بار توسط صاحب باغ و یکبار توسط قاضی ماجرا را شنیده بود. و علاقه‌ای به دوباره شنیدن آن نداشت و با حرفهایی که از قاضی شنیده بود اعتقاد داشت این مرد متهم است.
مرد بازرگان گفت: من اول از همه می‌خواهم بدانم که جرم من چیست و به چه دلیلی مرا زندانی کردید و به مرگ محکوم کردید؟ شما اصلاً به حرف‌های من گوش نکردید؟
قاضی که فهمید اگر مترجم این حرف‌ها را ترجمه کند دستش رو می‌شود، سریع گفت: من زبان او را می فهمم. جناب حاکم، این مرد می‌خواهد دل شما را به رحم بیاورد تا از گناهش بگذرید. او آدم فریب کاری است. او بسیاری از دارایی‌های همکارانش را دزدیده و یکی از آنها را کشته است. جناب حاکم، من دادگاه درستی تشکیل دادم و حکمی منصفانه برای عمل زشت او تعیین کرده‌ام.
صاحب باغ هرچه تلاش کرد بگوید: قاضی دروغ می‌گوید نتوانست و قاضی با زرنگ بازی و دائم حرف زدن مانع شد. تاجر بی‌گناه که با هزار آرزو و امید به ملاقات حاکم شهر آمده بود، دوباره به مرگ محکوم شد. مرد تاجر که خیلی عصبانی بود شروع کرد به داد و بیداد و فحش دادن به ناعدالتی که در موردش صورت گرفته بود. در این هنگام قاضی سعی می‌کرد همه را ساکت کند تا مترجم فحش‌های تاجر را بشنود و آنها را برای او ترجمه کند.
حاکم این بار رو به صاحب باغ گفت: این مرد چه می‌گوید؟ صاحب باغ از آخرین فرصت استفاده کرد و گفت: این مرد برای شما دعا می‌خواند و از شما طلب عفو و بخشش دارد.
قاضی سریع خود را به حاکم رساند و گفت: ‌قربان دروغ می‌گوید. این مرد به شما و حکومتتان فحش و بدوبیراه می‌گوید.
حاکم گفت: اشکالی ندارد، دروغ این مرد خیلی دل‌نشین‌تر از راست گویی تو است. اگر به حرف راست تو گوش کنم ممکن است مرد بی‌گناهی را به کشتن بدهم ولی با شنیدن دروغ این مرد همان مرد نجات پیدا خواهد کرد. پس دروغ مصلحت آمیز او بهتر از راست فتنه انگیز توست.
در همان موقع صاحب باغ از حاکم اجازه خواست تا وقت بگذارند و با حوصله حرف‌های مرد تاجر را برایشان مو به مو ترجمه کند. بعد از شنیدن حرف‌های مرد تاجر. حاکم دستور داد مال و دارایی مرد تاجر به او برگردانده شود و تاجر را آزاد کنند. از طرفی حاکم دستور داد تا قاضی شهر را به جرم رشوه گرفتن زندانی کنند. تا با آمدن قاضی جدید او را هم دادگاهی کنند.
منبع مقاله :
رشمه، الهه، (1392)، ضرب المثل و داستانهایشان (معنی ضرب المثل و ریشه‌های آن)، تهران، انتشارات سما، چاپ اول



 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حرفهای سعید محمد پس از ثبت نام
حرفهای سعید محمد پس از ثبت نام

حرفهای سعید محمد پس از ثبت نام

سنگباران صهیونیست ها در قدس!
سنگباران صهیونیست ها در قدس!

سنگباران صهیونیست ها در قدس!

داستان مجنون و شتر در مثنوی مولوی/ استاد مطهری
داستان مجنون و شتر در مثنوی مولوی/ استاد مطهری

داستان مجنون و شتر در مثنوی مولوی/ استاد مطهری

رخدادهای امنیتی زنجیره‌ای در اسرائیل
رخدادهای امنیتی زنجیره‌ای در اسرائیل

رخدادهای امنیتی زنجیره‌ای در اسرائیل

انیمیشن شهیده راه مقاومت فلسطین
انیمیشن شهیده راه مقاومت فلسطین

انیمیشن شهیده راه مقاومت فلسطین

توفیق کسب حلال/ استاد انصاریان
توفیق کسب حلال/ استاد انصاریان

توفیق کسب حلال/ استاد انصاریان

میزان و نوع زکات فطریه امسال
میزان و نوع زکات فطریه امسال

میزان و نوع زکات فطریه امسال

ویدیوی خسارات حمله موشکی به مقاومت
ویدیوی خسارات حمله موشکی به مقاومت

ویدیوی خسارات حمله موشکی به مقاومت

تایید مذاکره بین ایران و عربستان
تایید مذاکره بین ایران و عربستان

تایید مذاکره بین ایران و عربستان

روضه حضرت رقیه(س) در حرم امام رضا(ع)/ محمود کریمی
روضه حضرت رقیه(س) در حرم امام رضا(ع)/ محمود کریمی

روضه حضرت رقیه(س) در حرم امام رضا(ع)/ محمود کریمی

جغرافیای شهر قدس
جغرافیای شهر قدس

جغرافیای شهر قدس

دیدار حاج قاسم با ننه علی مادر شهید
دیدار حاج قاسم با ننه علی مادر شهید

دیدار حاج قاسم با ننه علی مادر شهید

پنالتی پورتو به فارنسی توسط مهدی طارمی
پنالتی پورتو به فارنسی توسط مهدی طارمی

پنالتی پورتو به فارنسی توسط مهدی طارمی

زمزمه می‌کنم اسمتو رو لبم (مناجات)/ محمود کریمی
زمزمه می‌کنم اسمتو رو لبم (مناجات)/ محمود کریمی

زمزمه می‌کنم اسمتو رو لبم (مناجات)/ محمود کریمی

جهنمی برای یک رئیس‌جمهور!
جهنمی برای یک رئیس‌جمهور!

جهنمی برای یک رئیس‌جمهور!

دوباره مرغ دلم آشیانه می‌خواهد(مناجات)/ کریمی
دوباره مرغ دلم آشیانه می‌خواهد(مناجات)/ کریمی

دوباره مرغ دلم آشیانه می‌خواهد(مناجات)/ کریمی

درمان سرطان سینه زنان
درمان سرطان سینه زنان

درمان سرطان سینه زنان

پرونده فایل صوتی ظریف در دستگاه قضا
پرونده فایل صوتی ظریف در دستگاه قضا

پرونده فایل صوتی ظریف در دستگاه قضا

میزان فطریه سال1400 توسط مراجع عظام اعلام گردید
میزان فطریه سال1400 توسط مراجع عظام اعلام گردید

میزان فطریه سال1400 توسط مراجع عظام اعلام گردید

روایت عجیب شاعر ایرانی از افغانستان
روایت عجیب شاعر ایرانی از افغانستان

روایت عجیب شاعر ایرانی از افغانستان

علل، علایم و درمان سرطان پستان (کارسینوم پستان)
علل، علایم و درمان سرطان پستان (کارسینوم پستان)

علل، علایم و درمان سرطان پستان (کارسینوم پستان)