0
ویژه نامه ها

ميراث مكتوب غدير

كتاب و قلم سابقه هزار و چهار صد ساله با غدير دارند.از روزى كه پيامبر صلى الله عليه و آله در صحراى غدير امير المؤمنين عليه السلام را به عنوان جانشين خود به جهانيان معرفى كرد،كار حفظ و ثبت آن نيز آغاز شد و در هر زمانى حقايق آن به گونه‏اى انعكاس يافت.از قرن اول هجرى،همگام با روايت سينه به سينه غدير،كتاب نيز نقش خود را در نقل آن براى نسلهاى بعد ايفا كرد و پرونده پر افتخار غدير را باز نگه داشت،و از قرن دوم كتاب و كتابت به صورتى جدى در مورد آن به كار گرفته شد.
ميراث مكتوب غدير
ميراث مكتوب غدير
ميراث مكتوب غدير

نويسنده:محمد باقر انصارى
كتاب و قلم سابقه هزار و چهار صد ساله با غدير دارند.از روزى كه پيامبر صلى الله عليه و آله در صحراى غدير امير المؤمنين عليه السلام را به عنوان جانشين خود به جهانيان معرفى كرد،كار حفظ و ثبت آن نيز آغاز شد و در هر زمانى حقايق آن به گونه‏اى انعكاس يافت.از قرن اول هجرى،همگام با روايت سينه به سينه غدير،كتاب نيز نقش خود را در نقل آن براى نسلهاى بعد ايفا كرد و پرونده پر افتخار غدير را باز نگه داشت،و از قرن دوم كتاب و كتابت به صورتى جدى در مورد آن به كار گرفته شد.
غدير كه كتاب ولايت امير المؤمنين عليه السلام و حد فاصل بين دوستان و دشمنان اهل بيت عليهم السلام است،با بكارگيرى قلم،از دست دشمنان مصون ماند و كسى نتوانست مانع اين حقيقت بزرگ شود،به طورى كه مؤلفين بزرگى از غير شيعه هم درباره غدير كتابهايى نوشتند.
با اين همه بايد اذعان داشت جاى كتابهايى در حد عظمت غدير همچنان خالى است و مقام بلند غدير اقتضاى بيش از اين دارد.

غدير در فرهنگ اسلام

از روز رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله تا پايان قرن اول هجرى ثبت و تدوين احاديث و تاريخ اسلام از طرف غاصبين خلافت ممنوع اعلام شده و مجازاتهاى سختى براى اقدام كنندگان به چنين مهمى در نظر گرفته شده بود.علت اصلى اين نقشه جلوگيرى از ثبت مطالبى چون واقعه غدير بود كه با اساس حكومت غاصبين منافات داشت.
اكنون بايد ديد غدير چگونه از اين گذرگاه تاريك گذشته و خود را به نسلهاى آينده مسلمين رسانده است.آنانكه كه با گذشت هفتاد روز غدير را به فراموشى سپردند و صاحب غدير يعنى امير المؤمنين عليه السلام را خانه‏نشين كردند چگونه باور مى‏كنند كه امروز نام غدير در سراسر جهان شناخته شده و اينك جشن چهاردهمين قرن خود را پشت سر گذاشته باشد؟
با چنان دشمنان پر قدرتى كه غدير دارد و با چنان جاهلان فراموشكارى كه نخواستند آن را بياد بياورند و از گواهى دادن به يك كلمه درباره آن ابا كردند،ولى اينك ميلياردها كلمه در وصفش به رشته تحرير در آمده و نور آن در جهان معرف بزرگ مذهب اهل بيت عليهم السلام است.
با آنكه هر يك از صد و بيست هزار مخاطب پيامبر صلى الله عليه و آله كه در غدير خم حضور داشتند بايد در راه ثبت و ضبط آن واقعه بزرگ اقدامى مى‏كردند و نكردند،و با آنكه پيامبر صلى الله عليه و آله سفارش اكيد كرده بود كه پيام غدير را به نسلهاى آينده برسانيد و اختناق حكومتها مانع از آن شد،ولى باز فرهنگ غنى اسلام پر از نام غدير است و در كتب تاريخ و حديث اسلامى در هر كجا و هر زمان كه تأليف شده باشد نور غدير قابل كتمان نبوده است.
همه اينها نظر عنايت الهى است و او حافظ غدير است كه خود آن را نازل كرده است.اگر دين با غدير تكميل شده و نعمت پروردگار با ولايت به درجه كمال خود رسيده،نگهدارنده‏اش نيكو نگاه خواهد داشت،و دشمن عاجزتر از آن است كه در مقابل ذات الهى آهنگ مخالف برافرازد .
رسوخ غدير در جهات مختلف دين در حدى است كه در موضوعات متعددى مورد بحث قرار گرفته است .در كتب حديثى بعنوان سند و متن آن،در كتب تاريخى بعنوان مهمترين واقعه اسلام،در كتب كلامى بعنوان مؤثرترين بحث اعتقادى كه همان ولايت و خلافت است،در كتب تفسير بعنوان تفسير آياتى كه به خلافت برمى‏گردد،در كتب لغت بعنوان معناى كلمه«مولى»و در كتب ادب و شعر بعنوان قطعه زيباى تاريخ اسلام كه در قالب نظم و نثر ارائه شده است.

تبليغ گسترده غدير با فرهنگ مكتوب

در يك نگاه به فرهنگ مكتوب غدير،جلوه‏هاى آن را به صورتهاى مختلفى مى‏بينيم.كتابهاى بزرگ و كوچك،جزوه‏ها،بروشورها،مقالات مجلات و روزنامه‏ها،برنامه‏هاى علمى كامپيوترى،خطاطى‏هاى زيبا در كاشى‏ها و تابلوها و بصورت كارتها و پوسترها.
اين روند هر ساله اوج بيشترى از خود نشان مى‏دهد،و در ظل عنايت حضرت بقية الله الاعظم عجل الله فرجه آثار عميق خود را در ابلاغ پيام غدير به اثبات رسانده است.

اولين كتابها در موضوع غدير

سه كتاب را بايد به عنوان اولين كتابهايى نام برد كه ماجراى غدير را ثبت كرده‏اند:
1.«كتاب على عليه السلام»،كه نوشته امير المؤمنين عليه السلام از املاى پيامبر صلى الله عليه و آله است،و اين كتاب از ودايع امامت است كه جز معصومين عليهم السلام كسى به آن راه ندارد.
شخصى به نام«معروف»خدمت امام باقر عليه السلام رسيد و داستان غدير را به نقل از ابى الطفيل براى حضرت نقل كرد.حضرت آن را تأييد كرد و فرمود:«اين مطلب را در كتاب على عليه السلام ديده‏ايم و نزد ما صحيح است». (1)
2.اولين كتاب از تأليفات بشرى كه مسئله غدير را در خود ثبت كرده«كتاب سليم بن قيس الهلالى»است .اين كتاب كه در سالهاى اوليه بعد از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله تأليف شده و مؤلف آن در سال 76 هجرى در گذشته،دور از چشم غاصبين خلافت در موارد مختلف كتاب خود مسئله غدير را آورده و حتى در يك حديث مستقل ماجراى غدير را به طور كامل منعكس نموده است.اين يادگار هزار و چهار صد ساله هم اكنون موجود است و متن عربى و ترجمه فارسى و اردو و انگليسى آن بارها چاپ شده است. (2)
3.اولين كتاب مستقلى كه در موضوع غدير تأليف شده،«خطبة النبى صلى الله عليه و آله يوم الغدير»،از عالم بزرگ ادبيات عرب خليل بن احمد فراهيدى متوفاى سال 175 است كه خطبه مفصل پيامبر صلى الله عليه و آله در غدير را آورده است.اگر چه اين كتاب امروزه مفقود است،ولى نام و خصوصيات آن در تاريخ ثبت شده است. (3)

مراحل چهارگانه فرهنگ غدير در تاريخ

مسير فرهنگى غديرـكه چهارده قرن را پشت سرگذاشته استـبه طور كلى‏مى‏توان در چهار مرحله ترسيم نمود:

مرحله اول:روايت

در طول قرن اول هجرى كه تدوين معارف اسلام ممنوعيت رسمى داشت و اگر هم كتابى نوشته مى‏شد مخفيانه بود و يا اگر نوشته‏اى مجوز پيدا مى‏كرد فقط اراجيف غاصبين خلافت بود كه انتشار مى‏يافت،در چنان جوى بهترين كتاب براى غدير سينه‏هاى امين و حافظه‏هاى قوى افراد بود كه به خوبى توانست اين راه صد ساله را بپيمايد و اين وديعه آل محمد عليهم السلام را در خود حفظ كند. بيش از صد و بيست نفر از صحابه و عده بسيارى از تابعين،واقعه غدير را در محافل بيان مى‏كردند و آن را به نسلهاى بعد از خود انتقال مى‏دادند.به طورى كه زيد بن ارقم و حذيفة بن يمان متن كامل خطبه غدير را كه بيش از يك ساعت به طول انجاميده،حفظ كرده و براى مردم بازگو كرده‏اند.
از سوى ديگر صاحب غدير امير المؤمنين عليه السلام براى اتمام حجت و براى آنكه نسلهاى آينده راه خود را بيابند،در اجتماعات مختلف مردم و در مناسبتها و فرصتهاى گوناگون حتى در بحبوحه جنگ صفين مسئله غدير را مطرح مى‏ساخت و درباره آن از شاهدان عينى اقرار مى‏گرفت .
فاطمه زهرا عليها السلام در عمر كمتر از سه ماهه خود پس از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله بارها جريان غدير را براى مردم متذكر شد و تعجب خود را از چنين جو ظلمانى فرهنگى اعلام فرمود.
ائمه عليهم السلام نيز از هر فرصت مناسبى براى تبليغ پيام غدير استفاده كرده و آن را براى مردم بيان مى‏كردند،تا آنجا كه امام باقر عليه السلام متن كامل خطبه غدير را براى مردم بازگو فرمود و امام رضا عليه السلام مناظراتى در اين باره برقرار نمود.
از سوى ديگر اصحاب ائمه عليهم السلام حاملان پيام غدير بودند،و در حضور امامان عليهم السلام اقدام به حفظ و نشر غدير نمودند.
شعر شاعران نيز نقش مهمى در حفظ غدير در طول زمانهاى ظلمانى داشته چه آنكه قالب شعر محفوظتر است و مردم علاقه خاصى به آن دارند.از ساعتى كه خطبه پيامبر صلى الله عليه و آله پايان يافت حسان بن ثابت اولين شعر را در حضور آنحضرت سرود و دليل روشنى شد تا شاعران در طول چهارده قرن با هنر خود غدير را حفظ كنند و براحتى به نسلهاى بعد برسانند.اينها شكلهاى مختلف فرهنگى بود كه غدير را در قرن اول حفظ كرد و البته اين طرق در قرنهاى بعد نيز ادامه يافت.تنها اثر مكتوبى كه در قرن اول درباره غدير شناخته شده همان«كتاب سليم»است كه ذكر شد.

مرحله دوم:از روايت به تأليف

از اوايل قرن دوم هجرى كه تدوين معارف دينى رسما آزاد اعلام شد،تبليغ غدير نيز شكلى تازه بخود گرفت و كم كم از شكل روايت به صورت تأليف در آمد.در اواسط قرن دوم اولين تأليف مستقل درباره غدير را مى‏بينيم كه از فراهيدى است.در ادامه اين راه كتابهاى مختلفى به صورت مستقل يا ضمنى در موضوع غدير تدوين شد.
ابو المعالى جوينى از قرن پنجم مى‏گويد:در بغداد در دست صحافى كتابى ديدم كه بر جلد آن نوشته بود:«جلد بيست و هشتم از اسناد حديث من كنت مولاه فعلى مولاه،و بعد از اين جلد بيست و نهم خواهد بود»!!همچنين ابن كثير دمشقى مى‏گويد:«كتابى در دو جلد ضخيم ديدم كه محمد بن جرير طبرى احاديث غدير خم را در آن جمع‏آورى كرده بود»! (4)
آنچه در اين مرحله مشهود است اينكه اكثر كتب،مربوط به اسناد و رجال خطبه است و هدف اول مؤلفين استحكام اصل مطلب بوده است.آنان كه جو خاص فرهنگى را به خوبى لمس مى‏كردند در مرحله اول دست به كار محكم‏كارى در اسناد و حفظ متون شدند تا نسلهاى آينده مدارك لازم براى تحقيق و موشكافى و بحث و بررسى داشته باشند.
اين دوران در طول قرن دوم و سوم و چهارم و پنجم اوج خاص داشته و حق آن به خوبى ادا شده است.

مرحله سوم:تحقيق در سند و متن

از قرن چهارم تحقيق و بحث در متن و سند حديث غدير آغاز شده و قطعه اصلى خطبه غدير كه جمله«من كنت مولاه فهذا على مولاه»است در مناظرات مطرح شده،و رجال اسناد و ناقلين حديث غدير نيز به دقت مورد بررسى قرار گرفته‏اند.كتب شيخ صدوق و سيد مرتضى و شيخ مفيد بهترين شاهد بر اين مدعا هستند.
اين تحقيقات در قرنهاى چهارم و پنجم و ششم اوج داشته و تا سال هزار همچنان پيش رفته،و آثار برجسته‏اى از اين قرون در دست است.

مرحله چهارم:شكوفائى علمى غدير

از اوائل قرن يازدهم هجرى تا امروز با ايجاد ميدان باز علمى،محققين و انديشمندان اسلام تأليفات بسيار مهمى درباره غدير تأليف كرده و به خوبى از زحمات هزار ساله نتيجه‏گيرى نموده‏اند.در اين دوران تمام جوانب غدير مورد جمع و بررسى و تحقيق قرار گرفت.ارتباط غدير با قرآن،بحثهاى مفصل در اسناد غدير،بررسيهاى عميق در متن حديث غدير،جمع‏آورى و تدوين اشعار مربوط به غدير و جوانب ديگر آن مورد توجه خاص واقع شد و در هر مورد كتابهايى تدوين گرديد.
تحقيقات بزرگانى همچون قاضى شوشترى،علامه مجلسى،شيخ حر عاملى،سيد هاشم بحرانى،مير حامد حسين هندى،علامه امينى و بسيارى ديگر از علما،بهترين شاهد اين مدعا است.
علامه مجلسى نيمى از يك جلد از«بحار الانوار»را به مسئله غدير اختصاص داده است.سيد هاشم بحرانى كتابى مستقل بنام«كشف المهم»تأليف نموده است.سيد حامد حسين هندى در 10 جلد 400 صفحه‏اى از كتاب«عبقات الأنوار»به بحثهاى تحقيقى درباره غدير پرداخته است.علامه امينى طى 11 جلد كتاب«الغدير»جوانبى از آن و نيز كليه شعراى غدير و شعرهاى آنان را جمع‏آورى نموده و مطالب مهمى درباره آنها آورده است.كتابهايى از قبيل«التكميل»از سيد مرتضى حسين و«الغدير فى الإسلام»از شيخ محمد رضا فرج الله نيز نمونه‏هاى ديگرى از اين تحقيقات علمى هستند.
بدين اميد كه در آينده‏هاى نزديك شاهد كتابى به عظمت غدير باشيم كه به عنوان يك مجموعه پر محتوى،همه مطالب مربوط به غدير را در خود جمع كرده باشد و اين آبروى ابدى اسلام را آن طور كه هست در معرض ديد جهانيان قرار دهد.

كتابنامه‏هاى غدير

معرفى كتابهايى كه طى چهارده قرن درباره غدير تأليف شده به دو صورت ديده مى‏شود:

الف.كتابشناسى ضمنى

با توجه به اهميت خاص غدير در اسلام و ارتباط مستقيم آن با مسئله امامت و خلافت،از دير زمان علماى بزرگ به اهميت كتب مربوط به غدير توجه داشته‏اند.در اين راستا شيخ محمد بن على بن شهرآشوب از قرن ششم در كتاب مناقب آل ابى طالب:ج 3 ص 25،و سيد بن طاووس از قرن هفتم در كتاب اقبال الاعمال:ص 453ـ454،اقدام به معرفى تعدادى از كتابهاى مربوط به غدير نموده‏اند.
در سده اخير كه مسئله كتابشناسى رسما مطرح شده اولين قدم را علامه حاج آقا بزرگ تهرانى برداشته و كتابهاى بسيارى در ارتباط با غدير در كتاب«الذريعة»معرفى نموده است.بعد از ايشان هم كسانى كه تأليفات مهمى درباره غدير داشته‏اند كتب مربوط به غدير را معرفى كرده‏اند كه شرح آن چنين است:
1.الذريعة،آقا بزرگ تهرانى:ج 16 ص 28ـ25،و موارد ديگر.
2.الغدير في الكتاب و السنة و الأدب،عبد الحسين امينى:ج 1 ص 152ـ .157
3.الغدير فى الإسلام،محمد رضا فرج الله:ص 5ـ .7
4.پيامى بزرگ از بزرگ پيامبران،حسين عماد زاده:ص .45
5.امام شناسى،سيد محمد حسين حسينى تهرانى:ج 7 ص 156ـ .162
6.در صحنه غدير،محمد مهدى ركنى:ص 40ـ .41
7.معجم ما كتب عن الرسول و اهل البيت عليهم السلام،عبد الجبار رفاعى:ج 6 ص 190ـ220 و موارد ديگر.
8.تجلى ولايت در خطبه غدير،مهدى جعفرى،ص 78ـ .90
9.نگرشى بر غدير خم،عبد الصالح انتصارى،ص 85ـ .86
10.الغدير(مجله اردو)،مقاله 4:«غدير شماريات كراجالى مين»،سيد مسعود عابدى.
11.الثقلين(مجله اردو)،شماره 2(آوريلـژوئن 1998).

ب.كتابشناسى مستقل

1.الغدير فى التراث الإسلامى،علامه سيد عبد العزيز طباطبائى.
اولين قدم به عنوان كتابشناسى مستقل غدير را علامه فقيد سيد عبد العزيز طباطبائى در كتاب«الغدير فى التراث الإسلامى»برداشته،و به حق كارى عظيم در احياى فرهنگ غدير به انجام رسانده است.
اين كتاب كه نامش به معناى«غدير در ميراث فرهنگى اسلام»است،ابتدا با معرفى 125 كتاب مستقل درباره غدير در شماره 21 مجله«تراثنا»بمناسبت چهاردهمين قرن غدير در سال 1410 ق در قم بچاپ رسيد.سپس توسط مؤلف تكميل شد و بصورت كتابى مستقل با معرفى 164 كتاب مستقل در سال 1413 ق در بيروت چاپ شد.در سال 1415 ق پس از تكميل دوم مؤلف با معرفى 184 عنوان كتاب مستقل در قم بچاپ رسيد.
در اين كتاب تأليفات مستقل درباره غدير از قرن دوم تا پانزدهم هجرى معرفى شده و بيشتر از ديدگاه رجالى مورد تحقيق قرار گرفته و به شرح حال مفصل مؤلفين آنها پرداخته شده است .
2.غدير در مآخذ اسلامى،ترجمه و تلخيص:مهدى جعفرى.اين كتاب ترجمه ملخص و فارسى كتاب«الغدير فى التراث الإسلامى»است.
3.كتابنامه غدير خم»،نادر مطلبى،سيد محسن دين پرور،كه توسط بنياد نهج البلاغة در غدير سال 1415 ق منتشر شده است.
4.كتابنامه غدير(حجة الوداع)،پژوهشكده باقر العلوم عليه السلام قم،كه به صورت كامپيوترى است.
5.غدير در آئينه كتاب،فاضل دانشمند محمد انصارى.
در زمينه كتابشناسى غدير آخرين و كاملترين كتاب است و بالاترين رقم از كتب مستقل غدير را ارائه داده است.
اين كتاب ابتدا در سال 1416 ق با معرفى 267 عنوان مستقل درباره غدير در قم بچاپ رسيد .مقدمه مفصلى در آغاز آن تنظيم شده كه با ترسيم تاريخچه كاملى از«كتاب و غدير»آمارهاى علمى مفيدى در آن ارائه شده است.ترجمه ملخصى از مقدمه كتاب به زبانهاى عربى و اردو و انگليسى در آغاز و انجام آن آمده است.
بار دوم پس از تكميل آن با معرفى 414 عنوان مستقل در سال 1420 ق در قم در دست انتشار است كه آمارهاى جديدى به آن افزوده شده است.
كتابهاى معرفى شده در اين كتابنامه در چهار مرحله شناسايى شده‏اند:
1.تعريف كلى كتاب و بيان روش كار مؤلف،تفصيل مطالب و موضوعات و نكات خاص مربوط به كتاب .
2.تعريف كيفيت محتواى كتاب:شامل بودن كتاب بر همه مطالب مربوط به غدير يا جنبه خاصى از آن،جهت تاريخى يا حديثى يا ادبى در كتاب،نقل مطالب يا تحقيقى و تحليلى بودن كتاب،تقسيم‏بندى كتاب،كيفيت قلم مؤلف،نكات خاص در هر كتاب از قبيل توضيح مدارك آن.
3.خصوصيات فنى كتاب:نام كتاب،زبان،چاپى يا خطى،مؤلف و تاريخ وفات او،مترجم يا محقق،ناشر،محل چاپ،نوبت چاپ،سال چاپ،قطع كتاب،تعداد صفحات،مدرك معرفى كتاب.
4.نمونه عكسى از جلد كتابهاى موجود،بعنوان شاهدى زنده از آن.

ج.زمينه كتابشناسى غدير

كتابشناسى غدير از سه جهت زمينه باز دارد:
1.كتابهاى خطى بسيارى در كتابخانه‏هاى عمومى و خصوصى درباره غدير وجود دارد كه از يكسو اطلاع بر بسيارى از آنها در طول زمان صورت مى‏گيرد و از زواياى كتابخانه‏ها بيرون مى‏آيد،و از سوى ديگر فهرست‏هاى موجود كتابخانه‏هاى خطى جهان نيز تاكنون به طور كامل و جامعى در اين باره مورد مطالعه قرار نگرفته است.بنابر اين احتمال اضافه شدن كتابهاى خطى زيادى به آمارهاى موجود بسيار است.
2.با توجه جهانى به مكتب اهل بيت عليهم السلام و عنايت خاص ائمه عليهم السلام،در سده اخير گرايش خاصى به تأليف كتب مربوط به آل محمد عليهم السلام مشهود است و شاهد كتابهاى پر محتوا و تحقيقى چه از نظر تاريخى و حديثى و چه از نظر ادبى و شعرى هستيم كه غدير نيز يكى از همين زمينه‏ها است.
3.با توجه به گسترش روزافزون ذخاير كامپيوترى و ارتباطات سريع مراكز كامپيوترى با يكديگر،به خصوص شبكه جهانى اينترنت،از يك سو شاهد كتابهايى هستيم كه فقط به صورت نرم افزار منتشر شده‏اند،و از سوى ديگر دسترسى به كتابخانه‏هاى بزرگ جهان و نيز مراكز علمى و مؤسسات انتشاراتى به سهولت انجام مى‏پذيرد و در نتيجه اطلاع از كتابهاى زيادى كه در آرشيوهاى خود نگهدارى مى‏كنند و يا حتى در دست انتشار دارند بسيار آسان خواهد بود.
با در نظر گرفتن اين زمينه‏ها پيداست كه هر كتابنامه‏اى تهيه شود،با گذشت مدتى كم احتياج به ملحقات و استدراك دارد تا كتابهاى جديد به آن اضافه شود.

آمارى در رابطه با كتابشناسى غدير

با در دست داشتن اطلاعات وسيع از كتب تأليف شده درباره غدير آمارهاى‏سودمند و متعددى بدست مى‏آيد.اين آمارها در محاسبات مذهبى نسبت به مكانها و زمانها و ملتها بسيار مؤثر بوده و بيانگر عظمت كارهاى انجام شده در موضوع است.
بعضى از كتابهاى مربوط به غدير بصورت چند جلدى هستند كه از جمله آنها«عبقات الانوار»و ترجمه آن«نفحات الازهار»و نيز«الغدير»را مى‏توان نام برد.
بعضى از كتابهاى مربوط به غدير به عنوان يك جلد از مجموعه‏اى بزرگ‏اند،كه نمونه آن جلد 15/3 از مجموعه مفصل كتاب«عوالم العلوم»است.
تعدادى از كتب مفقود شده و تعدادى بصورت خطى موجود است كه تعدادى از نسخه‏هاى خطى تحقيق و چاپ شده و تعدادى هم تأليفات جديد چاپى هستند.
در اينجا فقط چهار جهت به عنوان نمونه آمار اشاره مى‏شود:كتب چاپى و خطى و محل چاپ مطبوعات يا نگهدارى كتب خطى،مؤلفين،زبانهاى مختلف،موضوعات و گرايشهاى تحقيقى.

آمار كتابهاى چاپى

كتابهاى چاپى مربوط به غدير كه در كشورهاى مختلف طبع شده 290 كتاب است و تفصيل آن به ترتيب كثرت تعداد كتابها چنين است:
ايران:180 كتاب،شهرهاى:تهران:57 كتاب،قم:78 كتاب،اصفهان:5 كتاب،تبريز:6 كتاب،كرمانشاه :1 كتاب،مشهد:17 كتاب،كاشان:2 كتاب،يزد:1 كتاب،شيراز:1 كتاب،و 12 كتاب كه شهر آنها مشخص نيست.
هند:32 كتاب،شهرهاى:دهلى:7 كتاب،لكنهو:12 كتاب،كلكته:2 كتاب،بنارس:1 كتاب،عليگره:1 كتاب،محمود آباد:1 كتاب،بمبئى:4 كتاب،بيهار:1 كتاب،و 3 كتاب كه شهر آنها مشخص نيست.
پاكستان: 27 كتاب،شهرهاى: لاهور: 15 كتاب،كراچى: 8 كتاب،پيشاور: 1 كتاب،سيالكوت: 2 كتاب،راولپندى : 1 كتاب.
عراق: 17 كتاب،شهرهاى: نجف: 13 كتاب،كربلا: 2 كتاب،عماره: 1 كتاب،بغداد: 1 كتاب.
لبنان: 24 كتاب: شهرهاى: بيروت: 22 كتاب،صيدا: 2 كتاب.
بحرين: 1 كتاب.
بنگلادش: 1 كتاب.
تانزانيا: 1 كتاب: شهر دودوما.
انگلستان: 2 كتاب: شهر لندن.
مصر: 1 كتاب: شهر قاهره.
نروژ: 1 كتاب،كه نام شهر آن مشخص نيست.
همچنين در 68 كتاب چاپى،كشور محل نشر و يا چاپ آنها مشخص نيست.

آمار كتابهاى خطى

در اين مجموعه كتابهايى كه چاپ نشده باشند خطى تلقى شده‏اند اگر چه مربوط به قرن‏هاى گذشته نباشد و به عنوان دست‏نويس نزد مؤلف باشد.كتابهاى خطى اين مجموعه 126 كتاب است كه به جز دست نويس مؤلفان كه 24 كتاب است و 68 كتاب كه محل نگهدارى آنها مشخص نيست،بقيه بدين شرح در مراكز زير نگهدارى مى‏شود:

ايران

كتابخانه دانشگاه تهران،5 كتاب.
كتابخانه گوهرشاد(مشهد)،1 كتاب.
كتابخانه شاهچراغ عليه السلام(شيراز)،3 كتاب.
كتابخانه آستان قدس رضوى،3 كتاب.
كتابخانه مجلس شورى(تهران)،2 كتاب.
كتابخانه مجلس سابق(تهران)،1 كتاب.
كتابخانه آية الله مرعشى(قم)،4 كتاب.
كتابخانه وزيرى(يزد)،1 كتاب.
كتابخانه سيد محمد على روضاتى(اصفهان)،3 كتاب.
كتابخانه مدرسه سپهسالار(تهران)،1 كتاب.
كتابخانه دانشكده الهيات تهران،1 كتاب.
كتابخانه نوربخش(تهران)،1 كتاب.

سوريه

كتابخانه ظاهريه(دمشق)،1 كتاب.

يمن

كتابخانه جامع كبير صنعاء(يمن)،1 كتاب.

هند

كتابخانه فيضى(بمبئى)،1 كتاب.
كتابخانه خدابخش(پتنه)،1 كتاب.
كتابخانه شيخ عبد القيوم(بمبئى)،1 كتاب.

پاكستان

كتابخانه جمعيت اسماعيليه(كراچى)،1 كتاب.

آلمان

كتابخانه برلين،2 كتاب.

آمار مؤلفين

تأليفات مربوط به غدير اكثرا به صورت فردى انجام شده،و گاهى به صورت گروهى و يا با نام هيئت تحريريه به چشم مى‏خورد.
در ميان اين خدمتگزاران غدير كه به نام امير المؤمنين عليه السلام و اظهار محبت به ساحت اقدسش قلم زده‏اند،علماى بزرگ و محدثين طراز اول ديده مى‏شوند.همچنين‏خطباى مشهورى ديده مى‏شوند كه مستقلا درباره غدير تأليف داشته‏اند و يا متن خطابه‏هاى پر محتواى آنان درباره به صورت كتاب عرضه شده است.دامنه اين محبت تا آنجا كشيده شده كه حتى جوانانى را مى‏بينيم كه با سن كم خود مشتاقانه و آگاهانه قلم به دست گرفته‏اند و شعاعى از نور علوى را به نمايش گذاشته‏اند.عده‏اى از مؤلفين را نيز زنان تشكيل مى‏دهند كه در راه ولايت تأليف داشته‏اند و نام غدير را براى تأليف و تحقيق خود برگزيده‏اند.
اكثر مؤلفين كتب مربوط به غدير از شيعه اثنا عشرى هستند و بايد هم چنين باشد.دراين ميان چند مؤلف از اسماعيليه و چند نفر از عامه نيز ديده مى‏شوند.البته از سوى ديگر تعدادى از كتب مجهول المؤلف‏اند كه گاهى به علت در دست نبودن اصل كتاب يا منبع معرفى كننده بوده و گاهى در كتاب اثرى از نام مؤلف ديده نشده كه اكثرا در كتب خطى است.البته كتابهايى كه«هيئت تحريريه»مؤلف آن باشند مجهول المؤلف تلقى نمى‏شوند.تعدادى از كتابها نيز چند مؤلفى هستند كه هر كدام از آن مؤلفان جداگانه به حساب مى‏آيند.
مجموع مؤلفين بيش 419 نفر هستند كه ذيلا آمار مربوطه ذكر مى‏شود:

از نظر مذهب:

شيعه:348 نفر.
اسماعيلى:14 نفر.
عامه:10 نفر.
مؤلفانى كه مذهب آنان مشخص نيست:24 نفر.
كتابهايى كه مؤلفان آنها مشخص نيست(مجهول المؤلف):23 كتاب.

از نظر زبان و مليت:

در مؤلفين غدير عرب و فارس و هندى و پاكستانى و ترك و تركمن و كرد و اروپايى ديده مى‏شوند .

از نظر تعداد تأليف

بعضى از مؤلفين دو كتاب يا بيشتر درباره غدير تأليف كرده‏اند مانند شيخ مفيد و شيخ كراجكى و غير ايشان.در بعضى موارد نيز دو يا چند مؤلف در تأليف يك كتاب مشاركت كرده‏اند.

مؤلفين مشهور چهارده قرن

از مؤلفين مشهور چهارده قرن مى‏توان نامهاى زير را معرفى كرد:
خليل بن احمد فراهيدى متوفاى 175،على بن حسن طاطرى متوفاى حدود 200،ابو جعفر بغدادى متوفاى حدود 300،محمد بن جرير طبرى متوفاى 310،شيخ كلينى متوفاى 328،ابو العباس ابن عقده كوفى متوفاى 333،حسن بن ابراهيم علوى نصيبى متوفاى حدود 350،على بن هلال مهلبى متوفاى 350،ابو بكر جعابى متوفاى 355،ابو طالب انبارى متوفاى 356،ابو جعفر محمد بن على بن دحيم شيبانى متوفاى حدود 400،ابو الحسن دار قطنى متوفاى 385،ابو المفضل شيبانى متوفاى 387،حاكم نيشابورى متوفاى 405،ابو عبد الله غضائرى متوفاى 411،شيخ مفيد متوفاى 413،ابو الحسن على القنانى متوفاى 413،منصور لائى رازى قرن 5،سيد مرتضى علم الهدى متوفاى 436،محسن خزاعى نيشابورى(قرن 5)،ابو الفتح كراجكى متوفاى 449،هبة الله بن موسى شيرازى متوفاى 470،حافظ سعيد بن ناصر سجستانى متوفاى 477،حاكم حسكانى متوفاى(قرن 5)،ابو طالب فارسى (قرن 6)،شمس الدين ذهبى متوفاى 748،زين الدين كردى رازيانى متوفاى 725،مولى عبد الله قزوينى قرن 10،ابن طولون دمشقى متوفاى 953،سيد على خان مدنى متوفاى 1088،سيد هاشم بحرانى متوفاى 1107،ملا مسيحا فسوى متوفاى 1127،مير حامد حسين هندى متوفاى 1306،حاج شيخ عباس قمى متوفاى 1359،سيد مرتضى حسين متوفاى 1400،شيخ عبد الحسين امينى.

آمار زبانهاى مختلف

تأليفات مستقل درباره غدير تاكنون به 8 زبان دنيا به دست آمده است.
اكثريت كتابها به زبانهاى فارسى،عربى و اردو هستند و اين دقيقا به علت گسترش مذهب تشيع در اهل اين زبانها است.
اكثر كتابهايى كه به غير اين سه زبان هستند ترجمه از فارسى يا عربى و يا اردو است.مخاطبين خاص اين كتابها يا مسلمانانى هستند كه به يكى از اين زبان‏ها سخن مى‏گويند،و يا از اديان و ملل غير مسلمانند كه چنين كتابهايى به عنوان هدايت و راهنمايى آنان تأليف شده است .به همين جهت در اين كتابها رعايت اختصار و پرداختن به مسائل كلى مشهود است.
طبق شمارش تعداد كتابها در هر زبانى چنين است:
فارسى:171 كتاب.
عربى:154 كتاب.
اردو:84 كتاب.
انگليسى:5 كتاب.
تركى آذرى:1 كتاب.
تركى استانبولى:1 كتاب.
بنگالى:1 كتاب.
نروژى:1 كتاب.

آمار موضوعات و گرايشهاى تحقيقى

درباره غدير موضوعات بسيارى بايد مورد تحقيق و تأليف قرار گيرد و هنوز جاى آنها خالى است.موضوعاتى كه تاكنون در كتابهاى تأليف شده درباره غدير مورد نظر مؤلفين قرار گرفته چنين است:
1.اعتقادى:از آنجا كه غدير مظهر خلافت و امامت است در كتابهاى غدير موضوع خلافت و امامت محور اصلى تأليفات است.
2.تفسيرى:تحقيق در مورد آياتى كه در غدير و يا در رابطه با غدير نازل شده كه بيش از 50 آيه است و عمده آنها سه آيه است:«يا أيها الرسول...»،«اليوم أكلمت لكم دينكم...»،«سأل سائل بعذاب...».
3.تاريخى:تحقيق در جزئيات تاريخى واقعه غدير و حجة الوداع كه در چند جنبه مى‏تواند باشد :
*ابتداى حركت پيامبر صلى الله عليه و آله براى سفر حجة الوداع و سپس مراسم حج.
*منتهى شدن حج به واقعه غدير.
*خطبه و مراسم قبل و بعد از خطبه كه تا سه روز به طول انجاميد.
*منافقين و سخنان آنان در غدير و نقشه‏هاى آنان براى ضربه به غدير.
*سابقه تاريخى غدير و وقايع امم گذشته در روز غدير.
4.جغرافيايى:موقعيت منطقه غدير از نظر جغرافيايى و تاريخچه آن در طول تاريخ و موقعيت آن در زمان حاضر.
5.رجالى:جمع‏آورى اسناد و طرق حديث غدير از صحابه و تابعين و جمع‏آورى راويان و ناقلين حديث غدير از شيعه و عامه و غير عامه،و بحث‏هاى سندى و رجالى درباره آنها.
6.دلالت حديث غدير:بحث در دلالت حديث غدير بر امامت و خلافت امير المؤمنين عليه السلام،بخصوص معناى كلمه مولى.
7.متن شناسى:مقابله،ويرايش،ترجمه،شرح،تفسير خطبه پيامبر صلى الله عليه و آله در غدير و نيز كتب مربوط به غدير،شاهد آوردن براى فرازهاى خطبه از آيات و روايات، بررسى مدارك و منابع و نسخه‏هاى خطبه،جمع‏آورى عبارات مختلف جمله«من كنت مولاه...»،
8.احتجاج به غدير:احتجاجات معصومين عليهم السلام،صحابه و تابعين،اصحاب ائمه عليه السلام و علماى شيعه و ديگر افراد در طول تاريخ درباره غدير.
9.رد شبهات و جواب مخالفان:پاسخ به سؤالات و اشكالاتى كه دشمنان تشيع و علماى عامه در مسئله غدير و معناى آن و مفاد كلمه«مولى»و ساير موارد القاءنموده‏اند.
جا دارد مجموعه‏هايى تدوين شود كه در آنها جواب سؤالات مطرح شده و يا احتمالى جوانان در مورد غدير داده شود.
10.شعر و ادبيات:شعرهاى بسيارى،چه از شاعران عرب يا فارسى يا اردو،و چه شعراى شيعه و يا مذاهب ديگر درباره غدير سروده شده است.اين اشعار كه به اصطلاح«غديريه»ناميده مى‏شوند بسيار مورد توجه بوده و كتابهاى مستقلى براى جمع‏آورى اين اشعار تأليف شده است.
جلوه ديگر ادبى انتخاب نام‏هاى زيبا و پرمحتوايى است كه به تنهايى يك دنيا معناى اعتقادى به همراه دارد و وقايع غدير را تداعى مى‏كند و روح شنونده را به حقيقت غدير نزديك مى‏نمايد .
11.عبادى:اهميت روز غدير،دعاهاى روز غدير،زيارات روز غدير.
12.كتابشناسى غدير:جمع‏آورى كتب،فهرست موضوعى كتابهاى غدير،فهرست مؤلفين،فهرست زبانها،آمارهاى مختلف در مورد كتب غدير،معرفى يك يا چند كتاب ارزشمند درباره غدير.
13.اقتباس از آثار بزرگان:برداشت از كتابهاى مرجع و تأليفات علماى گذشته.
14.كتاب كودك و نوجوان:تدوين مجموعه‏هاى تفريحى و سرگرم كننده و يا علمى و پرسش و پاسخ و يا داستان نويسى عاميانه و مجموعه‏هاى مسابقه‏اى و پرسشنامه و نظاير آن براى كودكان و نوجوانان.
15.ترجمه:برگردان كتابهاى ارزشمند به زبانهاى ديگر راهى سريع براى توسعه فرهنگى در تبليغ غدير است.بسيارند كتابهايى كه بخاطر آشنا نبودن طالبين به زبان تأليفى آن قدرشان ناشناخته مانده است.همچنين ترجمه كتابهاى غدير به زبانهاى اروپايى و در رأس همه انگليسى و نيز به زبانهاى آفريقايى و شرقى از كارهايى است كه در مراحل آغازين قرار دارد.
گاهى متون قديمى به صورت بازنويسى به زبان‏هاى ديگر برگردانده مى‏شود.
پيداست كه اشتياق فارسى زبانان و عرب زبانان و اردو زبانان به آثار يكديگر با توجه به يگانگى مذهب از نشاط خاصى برخوردار است.ترجمه‏هايى كه غير اين سه زبان است اكثرا جنبه تبليغى دارند،و يا براى كسانى است كه به آن زبان‏ها مأنوس هستند.
همچنين مجتمع‏هاى آموزشى نابينايان،كتابهايى درباره غدير به خط«بريل»مخصوص نابينايان تهيه كرده‏اند كه در پايان اين بخش معرفى خواهد شد.
16.خلاصه نويسى:اين روش در واقع نوعى فهرست گويا براى كتابهاى مفصل غدير است.خلاصه نمودن آثار بزرگان و كتابهاى مرجع و تأليفات قديم كه به چند صورت ديده مى‏شود:تلخيص كتابهاى بزرگ،تلخيص احاديث و قطعه‏هاى تاريخى،داستان پردازى تلفيقى كه با برداشت از چند متن بدست مى‏آيد،تدوين چهل حديث‏ها،انتخاب يك قطعه از كتب مؤلفين و نشر جداگانه آن به خاطر اهميت محتواى آن.
17.تنظيم سخنرانى‏ها:بيانات و سخنرانى‏هاى ارزشمندى كه به صورت مكتوب در آمده و منتشر مى‏گردد.
18.جمع‏آورى مقالات و قصائد:تنظيم چندين مقاله و نوشته و نشر آنها بعنوان مجموعه‏اى درباره غدير چه به صورت كتاب و يا شماره‏اى از مجله.
19.يادنامه‏ها:كه به چند صورت ديده مى‏شوند:
1.آنچه همه ساله در عيد غدير به عنوان يادبود همان سال منتشر مى‏شود كه اكثرا مجموعه‏اى از حديث و تاريخ و شعر است و گاهى به صورت شماره مخصوص يك مجله ارائه شده است.
2.كتابهايى كه در كنگره‏هاى مربوط به غدير انتشار مى‏يابد و شامل مقالات ارائه شده در كنگره و نيز كتابهاى تدوين شده به مناسبت كنگره است.
3.سخنرانى‏هايى كه به مناسبت غدير ايراد شده و بخاطر محتواى ارزشمند آن به صورت كتاب در آمده است.

نگاهى به ترجمه‏هاى خطبه غدير

«خطبه غدير»بصورت ترجمه فارسى و اردو و تركى و انگليسى،و نيز بصورت شعر عربى و فارسى و اردو و تركى،بطور مكرر برگردانده شده و بسيارى از آنها بچاپ رسيده است.ذيلا به مواردى از نثر و نظم خطبه اشاره مى‏نماييم:
ترجمه خطبه غدير به زبان فارسى اولين بار در قرن ششم هجرى توسط عالم بزرگ شيخ محمد بن حسين رازى در كتاب«نزهة الكرام»انجام گرفته و عينا در كتاب مزبور بچاپ رسيده است.
از ترجمه‏هاى فارسى خطبه به چهار عنوان چاپى اشاره مى‏شود:
1.خطبه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در غدير خم،تأليف مرحوم استاد حسين عمادزاده اصفهانى.اين ترجمه گاهى با متن عربى و زيرنويس فارسى،و گاهى بصورت ترجمه فارسى جداگانه بچاپ رسيده است.همچنين بصورت كتابى مفصل تحت عنوان«پيامى بزرگ از بزرگ پيامبران»منتشر شده است.
2.غديريه،تأليف ملا محمد جعفر بن محمد صالح قارى.
3.غدير پيوند ناگسستنى رسالت و امامت،تأليف علامه شيخ حسن سعيد تهرانى.
4.خطابه غدير،تأليف محمد باقر انصارى،كه از روى متن مقابله شده بر نه كتاب در يازده بخش ترجمه شده،و در كتاب«اسرار غدير»تفصيل مقابله آن ثبت شده است.
از ترجمه‏هاى اردوى خطبه به سه عنوان چاپى اشاره مى‏كنيم:
1.غدير خم اور خطبه غدير،تأليف علامه سيد ابن الحسن نجفى،كه در كراچى چاپ شده است.
2.حديث الغدير،تأليف علامه سيد سبط الحسن جايسى،كه در هند چاپ شده است.
3.حجة الغدير فى شرح حديث الغدير،كه در دهلى چاپ شده است.
ترجمه تركى آذرى خطبه غدير با عنوان«غدير خطبه سى»از روى كتاب خطابه غدير انجام شده است.
از ترجمه‏هاى انگليسى خطبه غدير به سه عنوان اشاره مى‏شود:
1.«~ ? What Happend in Qadir ~»،كه از روى كتاب خطابه غدير انجام شده است.
2.«~ (PBUH) The Last Two Khutbas Of The Last Prophet ~»،سيد فيض الحسن فيضى،كه در راولپندى پاكستان چاپ شده است.
3«~ . The Last Sermon Of Prophet Mohammad at Ghadire Khom ~»،حسين بهانجى،كه در تانزانيا چاپ شده است.
نظم عربى حديث غدير در كتاب شريف«الغدير»طى يازده جلد بصورت جامعى تدوين گرديده است .همچنين كتاب«شعراء الغدير»مؤسسه الغدير بيروت در دو جلد تدوين و چاپ شده است. نظم فارسى خطابه غدير توسط عده‏اى از شعراى فارسى زبان انجام گرفته و در كتابهاى سرود غدير:2 جلد،شعراى غدير از گذشته تا امروز:10 جلد،غدير در شعر فارسى از كسائى مروزى تا شهريار تبريزى بصورت مبسوطى جمع‏آورى شده است.
ذيلا چهار عنوان چاپى ذكر مى‏شود:
1.خطبه الغدير،اثر صغير اصفهانى،با همكارى مرحوم عمادزاده.
2.خطبه غديريه،اثر ميرزا رفيع،كه در سال 1313 ق در هند چاپ شده است.
3.ترجمه(منظوم)خطبه غدير خم،اثر ميرزا عباس جبروتى قمى.
4.غديرخم،مرتضى سرافراز،1348 ش.
اين چند عنوان كتاب بعنوان نمونه ذكر شد.براى اطلاع بيشتر به دو كتاب«الغدير فى التراث الاسلامى»و«غدير در آئينه كتاب»رجوع شود.

نگاهى به كتابهاى لاتين در زمينه غدير

با توجه به اهميت مسئله غدير در بعد اعتقادى شيعه،و برهان مستحكمى كه در برابر دشمنان و مخالفين شيعه است،جا دارد از جمله اولين كتابهايى كه به زبانهاى مختلف ترجمه و تأليف مى‏شود،تأليفاتى در رابطه با غدير باشد.
به دليل سابقه طولانى زبانهاى عربى،فارسى و اردو با مسئله غدير،اكثر تأليفات مربوط به آن در اين سه زبان هستند.در غير اين زبانها بايد بگوييم كه تأليف و نشر،هنوز در آغاز راه است.
در زبان انگليسى تاكنون شش كتاب منتشر شده است.از اين تعداد،چهار مورد ترجمه خطبه غدير است كه مقدمه‏اى درباره واقعه غدير هم ضميمه آنها است.يك مورد ترجمه جلد اول الغدير علامه امينى است.يك مورد هم ترجمه مطالبى از چند مؤلف درباره غدير است.
اين كتابهاى انگليسى از سال 1353 شمسىـيعنى 25 سال پيش تاكنونـدر سالهاى مختلفى،در انگلستان،تانزانيا،پاكستان و ايران منتشر شده است.
به زبان تركى دو كتاب درباره غدير در قم منتشر شده كه يكى به زبان تركى استانبولى و ديگرى تركى آذرى است.كتاب اول برداشتى از كتاب الغدير و كتاب دوم ترجمه خطبه به ضميمه خلاصه‏اى از واقعه غدير است.
يك كتاب هم به زبان نروژى بصورت بحث علمى درباره غدير در نروژ منتشر شده است،و كتاب ديگرى به زبان بنگالى بصورت جزوه‏اى درباره غدير كه در بنگلادش چاپ شده است.
ذيلا كتابهاى مزبور با كتابشناسى مختصر معرفى مى‏شوند:

انگليسى

1.ترجمه الغدير
عبد الحسين امينى.
مترجم:دكتر صفا خلوصى.
اين كتاب ترجمه جلد اول«الغدير»علامه امينى توسط دكتر خلوصى استاد دانشگاه لندن است .اين ترجمه بيش از بيست سال پيش در لندن چاپ و منتشر شده است. (5)
2.دلست سرمن آو پرافت محمد صلى الله عليه و آله ات غدير خم
حسين بهانجى.
دار المسلمين،دودوما،تانزانيا.
رقعى،60 ص.
اين كتاب ترجمه خطبه غدير به انگليسى شامل دو بخش اصلى است:متن خطبه،راويان خطبه. عنوان انگليسى كتاب به معناى«آخرين خطبه پيامبر محمد صلى الله عليه و آله در غدير خم»چنين است:
3«~ at Ghadire Khum (Saw) The Last Sermon Of Prophet Muhammad ~»
سيد فيض الحسن فيضى.
آرمى پريس،راولپندى،سال 1992 م.
85 ص.
اين كتاب ترجمه خطبه غدير همراه با متن عربى آن است. (6) عنوان انگليسى كتاب به معناى«آخرين دو خطبه آخرين پيامبر صلى الله عليه و آله»چنين است :
«~ (PBUH) The Last Two Khutbas Of The Last Prophet ~»
4.غدير
سيد محمد باقر صدر،عبد العزيز ساشادينا،سيد محمد رضوى،حسين كاميجى.
ترجمه:گروهى از محققين.
انتشارات انصاريان،قم،سال 1416 ق،1996 م.
رقعى،103 ص.
5.غدير خم
حسين نجفى
گروه برادران مسلمان،تهران،سال 1353 ش.
جيبى،45 ص.
6.نام انگليسى كتاب چنين است:«~ Khomـeـ Ghadeer ~»
محمد باقر انصارى
مترجم:بدر شاهين
اين كتاب ترجمه كتاب«خطابه غدير»است كه از روى عربى آن«معا فى الغدير»ترجمه شده است .عنوان انگليسى كتاب به معناى«در غدير چه واقعه‏اى رخ داد»چنين است:
«~ What Happend in Ghadeer ~»

تركى آذرى

7.غدير خطبه سى
محمد باقر انصارى
مترجم:عباد ممى‏زاده
نشر مولود كعبه،قم،سال 1420 ق،2000 م.
رقعى،112 ص.
ترجمه كتاب«خطابه غدير»به زبان تركى آذرى و با خط كريل است.

تركى استانبولى

8.گديرى هوم،اوزتلى الگدير
على اصغر مروج خراسانى
مترجم:سيد على حسينى بحرى آكيول
انتشارات بين المللى الهدى،تهران،مجمع جهانى اهل بيت عليهم السلام،قم،سال 1378 ش،1998 م.
رقعى،442 ص. اين كتاب ترجمه كتاب«فى رحاب الغدير»است.عنوان لاتين كتاب به معناى«غدير خم در سايه الغدير»چنين است:«~ Gadirـi Hum Ozetle elـ Gadir ~»

نروژى

9.غدير
زير نظر:سيد شمشاد حسين رضوى اترولوى
چاپ نروژ،سال 1990 م.
در اين كتاب مطالبى پيرامون غدير از كتب عامه استخراج شده و مورد استدلال قرار گرفته است. (7)

بنگالى

10.غدير ديباشر تتپارجا
على عكاس
بنگلادش،1416 ق.
رقعى،23 ص.
اين كتاب در مورد اهميت روز غدير است و نام آن به زبان بنگالى به همين معنى است.مدارك اين كتاب از كتب عامه است.

كتابهاى بريل در زمينه غدير

كتابهاى محدود و انگشت شمارى از كتب مذهبى براى نابينايان به خط سوزنى«بريل»ترجمه شده،كه خوشبختانه دو كتاب از آنها درباره غدير است و در«فهرستگان كتابهاى بريل ايران»معرفى شده است.اين اقدام كه توسط مجتمع‏هاى توانبخشى نابينايان صورت گرفته،از ديدگاه دستور اكيد پيامبر صلى الله عليه و آله در ابلاغ پيام غدير در خور تقدير است و صفحه جديدى در تاريخ هزار و چهار صد ساله غدير به شمار مى‏آيد.
ذيلا به معرفى اين كتابها مى‏پردازيم:
1.غدير خم
حبيب الله رهبر اصفهانى
اصل كتاب:جيبى،84 ص
محل نگهدارى:مجتمع توانبخشى نابينايان 7 تير،اصفهان
معرفى:فهرستگان كتابهاى بريل ايران:ص .160
2.داستان غدير
جمعى از دبيران مشهد
اصل كتاب:جيبى،80 ص
محل نگهدارى:مجتمع خدمات بهزيستى نابينايان رودكى
معرفى:فهرستگان كتابهاى بريل ايران:ص .99

پى‏نوشتها:

1) بحار الانوار ج 37 ص 121 ح .15 عوالم العلوم، ج 51/3 ص 44
2) الغدير، ج 1 ص 66، 159، 232 ج 2 ص .34 كتاب سليم، مقدمه
3) الذريعة، ج 5 ص 101
4) بحار الانوار، ج 37 ص 235، احقاق الحق، ج 2 ص 486
5) داستان غدير، ص 122
6) مجله الثقلين (آوريل ـ ژوئن 1988) ج 5 ش 2 ص 181
7) تصانيف الشيعة فى الهند، سيد شهوار نقوى (خطى)
چهارده قرن با غدير



ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
جای خالی اجرای قوانین حقوقی برای کودکان دارای مادران ایرانی
جای خالی اجرای قوانین حقوقی برای کودکان دارای مادران ایرانی

جای خالی اجرای قوانین حقوقی برای کودکان دارای مادران ایرانی

مدافعی که برنده توپ طلا شد!
مدافعی که برنده توپ طلا شد!

مدافعی که برنده توپ طلا شد!

تلاوت زیبای آیه 21 سوره انبیاء/ محمود شحات انور
تلاوت زیبای آیه 21 سوره انبیاء/ محمود شحات انور

تلاوت زیبای آیه 21 سوره انبیاء/ محمود شحات انور

فواید روغن ژرانیوم
فواید روغن ژرانیوم

فواید روغن ژرانیوم

مادرت را دریاب/ استاد فاطمی نیا
مادرت را دریاب/ استاد فاطمی نیا

مادرت را دریاب/ استاد فاطمی نیا

مسیحیان لبنان ایران را به عربستان ترجیح می‌دهند!
مسیحیان لبنان ایران را به عربستان ترجیح می‌دهند!

مسیحیان لبنان ایران را به عربستان ترجیح می‌دهند!

تجمع هواداران ترامپ بدون رعایت پروتکل‌های بهداشتی!
تجمع هواداران ترامپ بدون رعایت پروتکل‌های بهداشتی!

تجمع هواداران ترامپ بدون رعایت پروتکل‌های بهداشتی!

هر تهدید اسرائیل پاسخ مستقیم در پی دارد!
هر تهدید اسرائیل پاسخ مستقیم در پی دارد!

هر تهدید اسرائیل پاسخ مستقیم در پی دارد!

آشنایی با خواص چای گزنه
آشنایی با خواص چای گزنه

آشنایی با خواص چای گزنه

راهنمای کامل تاثیرات مزوتراپی مو و عوارض و مراحل درمانی آن
راهنمای کامل تاثیرات مزوتراپی مو و عوارض و مراحل درمانی آن

راهنمای کامل تاثیرات مزوتراپی مو و عوارض و مراحل درمانی آن

اگر به دانشمندان گوش دهیم کشور تعطیل می شود!
اگر به دانشمندان گوش دهیم کشور تعطیل می شود!

اگر به دانشمندان گوش دهیم کشور تعطیل می شود!

ربوده شدن دانش‌آموز در کلاس آنلاین!
ربوده شدن دانش‌آموز در کلاس آنلاین!

ربوده شدن دانش‌آموز در کلاس آنلاین!

آیا بن لادن واقعا زنده است؟!
آیا بن لادن واقعا زنده است؟!

آیا بن لادن واقعا زنده است؟!

درباره دهه گرفتن های مختلف عزاداری/ استاد محمدی
درباره دهه گرفتن های مختلف عزاداری/ استاد محمدی

درباره دهه گرفتن های مختلف عزاداری/ استاد محمدی

تمرینات زنان و مردان نیروی ویژه پلیس ایران!
تمرینات زنان و مردان نیروی ویژه پلیس ایران!

تمرینات زنان و مردان نیروی ویژه پلیس ایران!

معنای انا لله و انا الیه راجعون چیست؟/ استاد محمدی
معنای انا لله و انا الیه راجعون چیست؟/ استاد محمدی

معنای انا لله و انا الیه راجعون چیست؟/ استاد محمدی

پاداش کسی که تازه مسلمان میشود/ استاد محمدی
پاداش کسی که تازه مسلمان میشود/ استاد محمدی

پاداش کسی که تازه مسلمان میشود/ استاد محمدی

تلاوت آیه 18 سوره یوسف/ استاد حصان
تلاوت آیه 18 سوره یوسف/ استاد حصان

تلاوت آیه 18 سوره یوسف/ استاد حصان

پادکست «عمل امام»/ استاد عالی
پادکست «عمل امام»/ استاد عالی

پادکست «عمل امام»/ استاد عالی

حرف‌های حامد همایون پس از بهبودی از کرونا
حرف‌های حامد همایون پس از بهبودی از کرونا

حرف‌های حامد همایون پس از بهبودی از کرونا

خرید و فروش تسلیحات با ایران در پیش چشم آمریکا!
خرید و فروش تسلیحات با ایران در پیش چشم آمریکا!

خرید و فروش تسلیحات با ایران در پیش چشم آمریکا!