0
ویژه نامه ها

آشتي دانش‌آموزان با ریاضی

بسياري از دانش‌آموزان با درس رياضي مشكل دارند، آن‌را سخت مي‌دانند و يا نمي‌دانند كه اين فرمول‌ها كجاي زندگي به‌كار مي‌آيد و به‌دردشان مي‌خورد. اين به اضافه حجيم بودن متن كتاب و نيز برخي ابهامات و پيچيدگي‌ها در تدوين و تأليف موجبات دلسردي و رويگرداني برخي از دانش‌آموزان از درس رياضي را فراهم كرده است. گروه رياضي دفتر برنامه‌ريزي و تأليف كتب درسي باتوجه به چنين مسائل و مشكلاتي تصميم گرفته است كتاب‌هاي رياضي را اصلاح كند. چند و چون اين اصلاح و تغيير را در گفت‌وگو با
آشتي دانش‌آموزان با ریاضی
آشتي دانش‌آموزان با ریاضی
آشتي دانش‌آموزان با ریاضی

نويسنده:حسين نامي ساعي
منبع: همشهری آنلاین
بسياري از دانش‌آموزان با درس رياضي مشكل دارند، آن‌را سخت مي‌دانند و يا نمي‌دانند كه اين فرمول‌ها كجاي زندگي به‌كار مي‌آيد و به‌دردشان مي‌خورد.
اين به اضافه حجيم بودن متن كتاب و نيز برخي ابهامات و پيچيدگي‌ها در تدوين و تأليف موجبات دلسردي و رويگرداني برخي از دانش‌آموزان از درس رياضي را فراهم كرده است.
گروه رياضي دفتر برنامه‌ريزي و تأليف كتب درسي باتوجه به چنين مسائل و مشكلاتي تصميم گرفته است كتاب‌هاي رياضي را اصلاح كند. چند و چون اين اصلاح و تغيير را در گفت‌وگو با دكتر وحيد عالميان كارشناس مسئول گروه رياضي دفتر برنامه‌ريزي و تأليف كتب درسي درميان گذاشته‌ايم كه در ادامه مي‌خوانيد.
• شنيده‌ايم كه كتاب‌هاي رياضي دبيرستان در حال تغيير است. اين تغييرات به چه شكلي است و شامل چه پايه و دروسي مي‌شود؟
بله، تغيير به معني اصلاح كلي در پايه اول دبيرستان شروع شده كه ان‌شاءالله بتوانيم با توكل به خدا از سال آينده اين فرايند را ادامه بدهيم. مقطعي هم كه تغييرات و اصلاحات روي آن انجام مي‌شود، متوسطه است.
• بيشتر توضيح بدهيد كه اين تغييرات به چه صورتي است؟
تركيبي از معلمان و متخصصان آموزش رياضي و استادان موضوعي دانشگاه درگير بحث اصلاح كلي كتاب هستند. تغييرات در قالب اصلاح كلي است، سعي ما بر اين است كه محتواي موضوعي تا حد امكان تغيير نكند و روش و نگرشي كه در كتاب وجود دارد تغيير كند، به اين صورت كه قالب شهودي را تا حد بسيار زيادي در كتاب ببينيم و از حالت انتزاعي تا حدي خارج شويم. بحث بعدي، بحث ICT و نرم‌افزار مرتبط با آن است به‌گونه‌اي كه در قالب نرم‌افزار، يكسري فعاليت‌هايي تعريف مي‌شود كه در طي آن فعاليت‌ها، دانش‌آموزان از حالت انتزاعي به حالت شهودي نزديك‌تر مي‌شوند و بحث ساخت‌وسازگرايي را خوب احساس مي‌كنند و به‌كار مي‌برند.
• چگونه بحث ICT را در آموزش رياضي لحاظ مي‌كنيد؟
يكي از مشكلاتي كه وجود دارد، اين است كه دانش‌آموزان مفهومي را كه آموزش مي‌بينند، نمي‌توانند با استفاده از آن زير مفهوم‌هايي را بسازند. به‌عبارت ديگر، چون حالت كار را انتزاعي مي‌بينند بالطبع، احساس نزديكي به آن مفهوم ندارند. ما سعي كرده‌ايم كه اين اختلاف را تا حد بسيار زيادي كم كنيم. به‌عنوان مثال، شما وقتي مفهومي را تعريف مي‌كنيد، ما در كنار آن فعاليتي را تعريف كرده و محيط نرم‌افزاري ايجاد مي‌كنيم تا دانش‌آموز در آن محيط بتواند خيلي از فعاليت‌ها را انجام بدهد و با آن مفهوم ارتباط خوبي برقرار كند و برايش ملموس شود.
• چرا بعد از 15 سال، گروه رياضي تصميم گرفت كتاب‌هاي رياضي تغيير كند و چرا مي‌خواهد اين تغييرات را از مقطع دبيرستان شروع كند؟
هر كاري فرايند خاص خودش را دارد. يك طرف قضيه بحث تدوين راهنماي برنامه درسي است كه در حال تكميل آن هستيم كه به دنبال آن ان‌شاءالله از اول بتدايي تغييرات كلي كتاب‌ها را خواهيم داشت، اما بحث ديگري كه وجود دارد، نزديك شدن برنامه راهنماي درسي به كتاب جديد است، يعني عملا يك مرحله گذري را ما نياز داريم. اين مرحله گذر در حال انجام است.
باتوجه به فرايند فكري كه در راهنماي برنامه درسي غالب است، ما سعي كرده‌ايم اين مرحله گذر را به‌خوبي انجام دهيم به‌شكلي كه معلمان هنگام ورود به كتاب جديد، نسبت به آن احساس بدي پيدا نكنند. از طرف ديگر، خواسته چندين‌ساله معلمان اصلاح كلي كتاب رياضي يك بوده است كه اين را ما عملي كرده‌ايم به اين‌صورت كه آسيب‌شناسي كلي از كتاب رياضي يك شده و همچنين تدوين نقشه آموزش حال حاضر از اول ابتدايي تا پايان اول متوسطه كه در طي آن ارتباطات عمودي و افقي ديده شده، تهيه شده است.
• اشاره به راهنماي برنامه درسي كرديد. آيا كتاب‌هاي رياضي ما راهنماي درسي دارند؟
ببينيد بحث اينكه كتاب‌هاي راهنماي برنامه درسي دارند يا ندارند، وجود نداشته، مسلما اين كتاب‌ها براساس يك تفكر و اهداف و رويكردهايي نوشته شده، خوب بعد از بيست و اندي سال از انقلاب اسلامي، مسلما اكنون بايد با ديد تازه‌تري به اين مسئله نگاه كنيم و به‌جهت اينكه رويكرد ما يك رويكرد اسلامي است، بايد با اين نگرش به كتاب‌هاي درسي نگاه كنيم و رويكرد ديگر توجه به فرمايشات مقام معظم رهبري مبني بر تحول بنيادين در آموزش و پرورش است كه ما به آن توجه داريم.
• در حال حاضر براي تدوين راهنماي برنامه درسي رياضي، برنامه‌اي داريد؟
بله راهنماي برنامه درسي رياضي در حال تدوين است .
• آيا كتاب‌هاي جديدالتأليفي كه به آنها اشاره كرديد، براساس راهنماي برنامه درسي تأليف مي‌شود؟
ببينيد ما تأليف جديدي نداريم، درواقع، اصلاح كلي كتاب را داريم. اصلاح كلي هم براساس رويكردها و اهداف مشخصي كه در شورا تصويب مي‌شود، صورت مي‌گيرد. خوب چالش‌هايي هم كه تا به حال ديده شده مي‌بينيم و براساس اين، اقدام به اصلاح كلي كتاب مي‌كنيم.
• عناصر اصلي كتاب جديدالتأليف چيست؟ و چه محورهاي جديدي در اين كتاب ديده شده است؟
ديدگاه‌هايي وجود داشت كه طي اين چند سال توسط معلمان به دفتر برنامه‌ريزي و تأليف انعكاس داده مي‌شد. ما آنها را بررسي كرديم و براساس آن يك ساختاري تعريف كرديم. البته ناگفته نماند تا حد بسيار زيادي اصل محتوا را تغيير نداده‌ايم و رويكرد آموزش مربوط به آن‌را تغيير داده‌ايم. به‌عنوان نمونه، بحث كاربردي كردن مفاهيم كتاب است كه دانش‌آموزان طي آن احساس كنند كه به چه دليل اين كتاب را مي‌خوانند.
بحث ديگر، شهودي بود و عيني بودن اين كتاب است كه دانش‌آموزان به كتاب احساس نزديكي كنند و احساس نكنند كه خيلي با رياضيات فاصله دارند و سعي كرديم به‌نحوي اين ارتباط خوب را در اصلاح كلي كتاب با دانش‌آموز برقرار كنيم.
• يكي از مشكلاتي كه معلمان رياضي غالبا مطرح مي‌كنند اين است كه بخش‌هاي مختلف كتاب پيوستگي لازم را ندارند، آيا در كتاب جديدالتأليف اين پيوستگي برقرار شده؟
اين مشكل را در كتاب قبلي ديده‌ايم و سعي كرديم پيوستگي كاملي را بين مطالب ايجاد كنيم به‌گونه‌اي كه طبق يك هدف مشخصي دانش‌آموزان حركت خواهند كرد. البته موضوعات و محتوا تا حد زيادي تغيير نمي‌كند.
• آيا حجم كتاب رياضيات(1) تغيير مي‌كند؟
يكي از دغدغه‌هاي معلمين، حجم بالاي كتاب است. ما اين را به خوبي ديده‌ايم. به هر حال معلمان درگير اين موضوع هستند و به همين جهت در جلسات حضور دارند و ديدگاه‌هايشان را به ما انتقال مي‌دهند. لذا در اين كتاب جديد سعي كرده‌ايم كه حجم كتاب تعديل شود.
• آيا كم‌شدن حجم با كم‌شدن بعضي از بخش‌ها همراه است؟
ما سعي نمي‌كنيم از كيفيت كار بكاهيم و ما بيشتر به دنبال تعديل حجم كتاب هستيم نه كم‌ و زيادشدن آن. اتفاقا ما بسيار تاكيد داريم روي كيفيت‌بخشي، حتي ما داريم به‌گونه‌اي عمل مي‌كنيم كه اين كتاب قابل استفاده براي تمام رشته‌ها باشد.
• چند وقتي است كه بحث چند تاليفي و برون‌سپاري در دفتر برنامه‌ريزي و تاليف مطرح است. آيا چند تاليفي و برون‌سپاري شامل كتاب‌هاي رياضي هم مي‌شود؟
در بحث چندتاليفي از قبل راهنماي برنامه درسي‌مان بايد كامل بشود و از نظرات همه صاحب‌نظران استفاده كنيم. در حال حاضر هم اصلاح جزئي كتاب‌هاي رياضي را به استان‌ها داده‌ايم و استان‌ها مستقيما درگير موضوع شده‌اند. اين ارتباط قبلا جدي ديده نمي‌شد. يكي از رويكردهاي ما اين است كه بتوانيم از تمام پتانسيل‌هاي رياضي كشور استفاده كنيم، اين كار آغاز شده و ان‌شاءالله در آينده شاهد ديدگاه همه معلمان رياضي در كتاب‌ها باشيم.
• آيا دوره‌هاي بازآموزي براي دبيران رياضي در نظر گرفته شده است؟ اگر جواب مثبت است اين دوره‌ها به چه صورتي برگزار مي‌شود؟
بله دوره‌هاي آموزشي ضمن خدمت براي معلمين در نظر گرفته شده است كه اميدواريم ان‌شاءالله بتوانيم در تابستان امسال اين دوره‌ها را برگزار كنيم.
• اين دوره‌ها فقط براي سرگروه‌هاي رياضي برگزار مي‌شود يا براي همه معلمين؟
فرايند به نحوي است كه به تمام معلمين سرايت مي‌كند. در مرحله اول سرگروه‌ها و بعد به همين صورت ادامه مي‌يابد تا شامل معلمان شود.
• آيا به دنبال تغيير كتاب‌هاي رياضيات(1) كتاب‌هاي ديگر رياضي تغيير مي‌كند؟
خوب به هر حال مسلما سعي مي‌كنيم كه فرآيند نگارش را در ساير كتاب‌ها هم تا حدي تحليل و تعديل كنيم و به رويكردهاي جديد نزديكش كنيم. اين كار حتما انجام خواهد شد ولي در سال جاري تنها رياضي اول دبيرستان تغيير مي‌كند.
• چرا بعضا مفاهيمي را به دانش‌آموزان آموزش مي‌دهيم كه بسياري از آن مفاهيم هرگز در طول زندگي مورد استفاده قرار نمي‌گيرد؟ مانند ديفرانسيل و انتگرال و مفاهيم و مباحث پيشرفته ديگر؟
هدف ما اين نيست كه دانش‌آموزان بعد از اين كه ديپلم گرفتند، بروند دنبال كار خود، به هر حال بسياري از آنها بايد ورود پيدا كنند به محيط علمي بزرگ‌تر مانند دانشگاه و در آنجا بشود از آنها به بهترين شكل استفاده كرد اما نكته‌اي هم كه شما اشاره فرموديد، ما با رويكرد جديدي كه الان در بحث رياضي داريم، اين كار را انجام داديم، يعني ما خيلي از مباحث كتاب رياضي اول دبيرستان را كاربردي كرده‌ايم كه دانش‌آموز هم احساس خوبي نسبت به كتاب داشته باشد و هم احساس نكنند كه اين مفاهيم، مفاهيم بيهوده‌اي هستند و دقيقا احساس كنند واقعا در مسائل زندگي‌ آنها هم كاربرد دارد.
• شما اعتقاد داريد رياضي ذاتا درس سختي است؟
خير! رياضي سخت نيست. ببينيد يكي از بحث‌هايي كه الان در حال شكل گرفتن است، زبان رياضي است. دانش‌آموزان با آموختن زبان رياضي مي‌توانند ارتباط خوبي با رياضي برقرار كنند.
به عنوان مثال شما مي‌گوييد مجموعه همه k2هايي كه k متعلق به مجموعه m باشد، اين علامت تعلق و علامت به طوري كه يعني چه؟ يا مثلا مي‌گوييم B+A مساوي با B يعني چي؟ اين مفهوم متغير و مفاهيمي كه در رياضيات وجود دارد و اين نمادهايي كه در رياضي به كار مي‌رود، يعني چه؟ و اينها مفاهيمي است كه دانش‌آموز نمي‌تواند با آنها ارتباط برقرار كند، مثل اين كه شما بگوييد زبان انگليسي، زبان سختي است؟ يا آموزش‌ آن سخت است.
اينها بحث‌هايي است كه صورت گرفته، ما در رياضي اول دبيرستان عملا داريم اين مشكل را از بين مي‌بريم. وقتي كه دانش‌آموز با زبان رياضي آشنا شد، خيلي راحت‌تر مسائل را مدل‌سازي مي‌كند، خيلي راحت‌تر با مسائل روزمره‌اش ارتباط برقرار مي‌كند.
• آيا زبان رياضي، زبان نمادهاست و منظور شما از اين كه دانش‌آموزان با زبان رياضي آشنا مي‌شوند، يعني با نمادهاي رياضي آشنا مي‌شوند يا اين كه با مفاهيم اوليه رياضي آشنا مي‌شوند؟
ببينيد هم شامل نمادها مي‌شود. مثلا مي‌گوييم نماد تلعق و ... هم شامل مفاهيم اوليه مي‌شود، مفهوم جابجايي، مفهوم شركت‌پذيري و...
• گروه رياضي چه برنامه‌ها و فعاليت‌هايي را براي آينده دارد؟
يكي از برنامه‌هايي كه ما الان در حال انجام هستيم، همان بحث اصلاح كلي رياضيات در دوره متوسطه است. ديگر برنامه‌ها، تكميل راهنماي معلم است و ورود به تاليف جديد با رويكرد نوين آموزشي؛ كه تمام اينها همزمان با هم در حال انجام است. بعد از تكميل راهنماي معلم، راهنماي برنامه درسي است كه ان‌شاءالله بتوانيم اين را در اسرع وقت به اتمام برسانيم و ورود پيدا كنيم به تاليف جديد.
نگارش جديد با فرايند نوين آموزشي تدوين برنامه راهنماي درسي با رويكرد فرهنگي ديني و تدوين كتب براساس اين رويكرد از ديگر برنامه‌هاي ماست و در ادامه بحث تاليف كتاب درمقطع ابتدايي و راهنمايي و متوسطه خواهد بود.


ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
ترفند | ساخت وسایل مصرفی با اسباب بازی
ترفند | ساخت وسایل مصرفی با اسباب بازی

ترفند | ساخت وسایل مصرفی با اسباب بازی

شیخ الازهر: بحران کرونا، نیاز انسان ها به همکاری مشترک را آشکار کرد
شیخ الازهر: بحران کرونا، نیاز انسان ها به همکاری مشترک را آشکار کرد

شیخ الازهر: بحران کرونا، نیاز انسان ها به همکاری مشترک را آشکار کرد

مجروح شدن 18 ملوان در آتش سوزی در یک ناو آمریکایی
مجروح شدن 18 ملوان در آتش سوزی در یک ناو آمریکایی

مجروح شدن 18 ملوان در آتش سوزی در یک ناو آمریکایی

هیجان انگیزترین غارهای مرموز و دیدنی ایران
هیجان انگیزترین غارهای مرموز و دیدنی ایران

هیجان انگیزترین غارهای مرموز و دیدنی ایران

ساخت سریال محرمی «نجلا» /همبازی شدن ملیکا شریفی نیا با آزیتاحاجیان
ساخت سریال محرمی «نجلا» /همبازی شدن ملیکا شریفی نیا با آزیتاحاجیان

ساخت سریال محرمی «نجلا» /همبازی شدن ملیکا شریفی نیا با آزیتاحاجیان

کارتون باب اسفنجی | دفاع بختاپوس
کارتون باب اسفنجی | دفاع بختاپوس

کارتون باب اسفنجی | دفاع بختاپوس

کارتون باگز خرگوشه | درخت بد اخلاق
کارتون باگز خرگوشه | درخت بد اخلاق

کارتون باگز خرگوشه | درخت بد اخلاق

هشدار محققان: امکان ابتلای همزمان ویروس کرونا و آنفلوانزا وجود دارد
هشدار محققان: امکان ابتلای همزمان ویروس کرونا و آنفلوانزا وجود دارد

هشدار محققان: امکان ابتلای همزمان ویروس کرونا و آنفلوانزا وجود دارد

به خدا خوش بین باشیم/ استاد عالی
به خدا خوش بین باشیم/ استاد عالی

به خدا خوش بین باشیم/ استاد عالی

دنیای گذرا، انسان رفتنی/ امام خمینی (رحمة الله علیه)
دنیای گذرا، انسان رفتنی/ امام خمینی (رحمة الله علیه)

دنیای گذرا، انسان رفتنی/ امام خمینی (رحمة الله علیه)

کارتون باگز خرگوشه | به خاطر یک مشت بلوط
کارتون باگز خرگوشه | به خاطر یک مشت بلوط

کارتون باگز خرگوشه | به خاطر یک مشت بلوط

آغاز پیش فروش سایپا / ارائه 3 محصول جدید
آغاز پیش فروش سایپا / ارائه 3 محصول جدید

آغاز پیش فروش سایپا / ارائه 3 محصول جدید

پرسپولیس چطور در مسیر قهرمانی قرار گرفت؟
پرسپولیس چطور در مسیر قهرمانی قرار گرفت؟

پرسپولیس چطور در مسیر قهرمانی قرار گرفت؟

اگر در کشوری غربی مقامی مثل سردار سلیمانی ترور شده بود، آن را «اعلام جنگ» تلقی می‌کرد
اگر در کشوری غربی مقامی مثل سردار سلیمانی ترور شده بود، آن را «اعلام جنگ» تلقی می‌کرد

اگر در کشوری غربی مقامی مثل سردار سلیمانی ترور شده بود، آن را «اعلام جنگ» تلقی می‌کرد

تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 29
تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 29

تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 29

تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 28
تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 28

تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 28

تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 27
تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 27

تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 27

تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 26
تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 26

تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 26

تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 25
تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 25

تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 25

تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 24
تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 24

تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 24

تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 23
تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 23

تفسیر سوره حدید/ قرائتی: آیه 23